Ο Γιάννης Τσορτέκης και η Έλενα Μαυρίδου διαβάζουν δύο επιστολές από τις «Επικίνδυνες σχέσεις»
Notes de l’épisode
Το επιστολικό μυθιστόρημα «Επικίνδυνες σχέσεις» (Les Liaisons dangereuses) του Σοντερλό ντε Λακλό (1741-1803) εκδόθηκε για πρώτη φορά στο Παρίσι το 1782. Η κοινωνία αντιμετώπισε το γεγονός ως σκάνδαλο. Η πρώτη έκδοση εξαντλήθηκε σε μερικές μέρες καθώς και οι επόμενες εκδόσεις. Η κυκλοφορία τους επιτράπηκε επί Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ και των διαφόρων επαναστατικών κυβερνήσεων που ακολούθησαν. Απαγορεύτηκε με την κατηγορία του «επικίνδυνου» το 1825, επί βασιλείας του Καρόλου Ι΄, μαζί με τα έργα του Βολταίρου, του Ρουσσώ, του Μοντεσκιέ και του Μπωμαρσαί. Η απαγόρευση ίσχυσε ουσιαστικά σε όλον τον 19ο αιώνα. Οι Επικίνδυνες σχέσεις χαρακτηρίστηκαν ως «έργο εξοργιστικής ανηθικότητας», «βιβλίο άξιο θαυμασμού και κατάρας», ο δε συγγραφέας τους θεωρήθηκε ότι «επειδή σκιαγραφούσε τέρατα, έπρεπε να είναι τέρας ο ίδιος». Δεν είναι παράξενο που μόνον ο «καταραμένο» Μποντλαίρ υποστήριξε δημόσια το έργο.
Ο Γιάννης Τσορτέκης και η Έλενα Μαυρίδου στις σημερινές «Αναγνώσεις» της LiFO διαβάζουν δύο κομβικές επιστολές για την εξέλιξη της πλοκής: Την Επιστολή 79 που αποστέλλεται από τον Υποκόμη ντε Βαλμόν στη Μαρκησία Ντε Μερτέιγ και την επιστολή 81 της Μαρκησίας Ντε Μερτέιγ προς τον Υποκόμη ντε Βαλμόν αντίστοιχα, από τις «Επικίνδυνες σχέσεις», σε μετάφραση Ανδρέα Στάικου, εκδ. Άγρα, 2009.
Στην Επιστολή 79, ο Βαλμόν αφηγείται το πιο διαβόητο κατόρθωμα του αντιπάλου του, του Πρεβάν: «Είμαι βέβαιος ότι δεν θα πλήξετε γιατί θα σας μιλήσω για τον πολύ όμορφο Πρεβάν», προειδοποιώντας τη Μερτέιγ για το πόσο επικίνδυνος είναι. Ο Βαλμόν περιγράφει πώς ο Πρεβάν κατάφερε να αποπλανήσει ταυτόχρονα τρεις στενές φίλες της παρισινής αριστοκρατίας, οι οποίες είχαν ήδη σταθερούς εραστές. Η αφήγηση αυτή προκαλεί τον εγωισμό της Μαρκησίας ντε Μερτέιγ, η οποία θα αποφασίσει στη συνέχεια να παγιδεύσει η ίδια τον Πρεβάν για να αποδείξει την ανωτερότητά της.
Η επιστολή 81 της Μαρκησίας προς τον υποκόμη αποκαλύπτει το πνεύμα της και την υπεροχή της έναντι του υποκόμη και είναι τρομερά προχωρημένη για την εποχή της, καθώς αποτελεί ένα από τα πιο εμβληματικά πρωτο-φεμινιστικά μανιφέστα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Σε αυτήν, η Μαρκησία ντε Μερτέιγ εξηγεί στον Βαλμόν πώς κατέκτησε την ελευθερία της μέσα σε μια αυστηρά πατριαρχική κοινωνία και απευθύνει δριμύ κατηγορώ εναντίον των αντρών: «Τι λοιπόν έχετε πράξει που δεν το έπραξα καλύτερα χίλιες φορές; Γοητεύσατε και καταστρέψατε πάμπολλες γυναίκες. Αλλά ποιες δυσκολίες συναντήσατε; Ποια εμπόδια υπερπηδήσατε; Πού βρίσκεται η πραγματική σας αξία;
Ο Γιάννης Τσορτέκης γεννήθηκε στην Αθήνα και είναι Έλληνας ηθοποιός και σκηνοθέτης του κινηματογράφου, της τηλεόρασης και του θεάτρου.
Η Έλενα Μαυρίδου γεννήθηκε στη Δράμα και είναι ηθοποιός, σκηνοθέτις, δραματουργός και σκηνογράφος.