Θα αντικαταστήσει το AI την ψυχοθεραπεία;
Notes de l’épisode
Πολλοί άνθρωποι ανοίγουν ένα chatbot όταν νιώθουν άγχος, μοναξιά ή αβεβαιότητα, αναζητώντας παρηγοριά. Η ψυχοθεραπεύτρια Σοφιάνα Μηλιωρίτσα απάντα στο ερώτημα αν μπορεί η συνομιλία με την τεχνητή νοημοσύνη να θεωρηθεί ψυχοθεραπεία.
Για πολλούς ανθρώπους η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει ένας εύκολα προσβάσιμος συνομιλητής. Είναι διαθέσιμη οποιαδήποτε στιγμή, δεν κρίνει και συχνά απαντά με έναν τρόπο που μοιάζει υποστηρικτικός και συμπονετικός. Κάποιοι τη χρησιμοποιούν για να βάλουν σε τάξη τις σκέψεις τους, άλλοι για να εκφράσουν συναισθήματα που δυσκολεύονται να μοιραστούν με άλλους ανθρώπους.
Όμως μπορεί η συνομιλία με ένα chatbot να θεωρηθεί ψυχοθεραπεία; Σε αυτό το επεισόδιο συζητάμε με την ψυχοθεραπεύτρια Σοφιάνα Μηλιωρίτσα για τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της ψυχικής υγείας, τις δυνατότητές της αλλά και τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τη χρήση της ως υποκατάστατου της ανθρώπινης σχέσης.
Αναλύουμε γιατί όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη για συναισθηματική υποστήριξη, τι σημαίνει η αίσθηση της άμεσης διαθεσιμότητας και γιατί η απουσία κριτικής μπορεί να κάνει ένα chatbot να μοιάζει με έναν ασφαλή χώρο έκφρασης. Παράλληλα, εξετάζουμε τη διαφορά μεταξύ μιας συνομιλίας με μια μηχανή και της θεραπευτικής διαδικασίας, η οποία βασίζεται στη σχέση, στην παρουσία, στη γνώση του προσωπικού ιστορικού και στην ανθρώπινη επαφή.
Συζητάμε, επίσης, το αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στην πρώιμη αναγνώριση συμπτωμάτων, στη μείωση του στίγματος γύρω από την ψυχική υγεία και αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο υποστήριξης για τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Παράλληλα, εξετάζουμε τους κινδύνους της εξάρτησης, της απομόνωσης και της ψευδαίσθησης μιας εξατομικευμένης σχέσης.
Ένα επεισόδιο για τα όρια μεταξύ της τεχνολογίας και της ανθρώπινης σύνδεσης. Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο αυτοπαρατήρησης και πληροφόρησης, όμως η ψυχοθεραπεία δεν είναι μόνο διάλογος. Είναι μια σχέση που παραμένει βαθιά ανθρώπινη.