Aller au contenu

ការងារពេលយប់ ជាភ្នាក់ងារអាចបង្កជំងឺមហារីកសុដន់?

25 octobre 2026 · 8 min

Notes de l’épisode

មហារីកសុដន់ ជា​ជំងឺ​មហារីក​ស្ត្រី​ដែល​មាន​កើត​ច្រើន​ញឹកញាប់ ជាងគេ និង ផ្តាច់ជីវិត​មនុស្ស​ស្រី​ច្រើន​ជាងគេ បើប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​ផ្សេង​ទៀត។ មាន​ភស្តុតាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើងៗ បញ្ជាក់​អំពី​ទំនាក់ទំនង​រវាង​លក្ខខណ្ឌ​ការងារ និង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​មួយ​ចំនួន។ ប៉ុន្តែ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការទទួល​ស្គាល់​ថា​ស្ត្រី​រងគ្រោះ​កើត​ជំងឺមហារីក​ដោះ​ដោយ​មូលហេតុ​ការងារ ជា​ការតស៊ូដ៏​លំបាក​ណាស់។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ពិភពលោក​បាន​ឧទ្ទិស​ពេល​ពេញ​មួយ​ខែ​តុលា ដើម្បី​បើក​យុទ្ធនាការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ និង បញ្ចៀប​ឲ្យ​ស្ត្រី​យល់​ដឹង​អំពី​ជំងឺ​កំណាច​នេះ។

មហារីក​សុដន់ ជា​ជំងឺ​បង្ក​ឡើង​ដោយ​មូលហេតុ​ច្រើន​យ៉ាង​ ពោល​គឺ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ អាច​លេច​ឡើង ដោយ​កត្តា​ហានិភ័យ​ច្រើន​ច្របូកច្របល់​បញ្ចូល​គ្នា យ៉ាង​ស្មុគស្មាញ។ នៅពេល​គេ​និយាយ​អំពី​កត្តា​ហានិភ័យ​នៃ​មហារីក ជំងឺ​ខ្លះ​មាន​កត្តា​ហានិភ័យ​ដែល​អាច​កំណត់​បាន​យ៉ាង​ច្បាស់​លាស់។ ឧទាហរណ៍ ថ្នាំជក់-បារី ជា​កត្តា​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សួត។ តែចំពោះ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ មាន​កត្តា​ហានិភ័យ​ច្បាស់​ផង និង​កត្តា​ហានិភ័យ “ប្រហែល”​ផង។

បើតាម​ទិន្នន័យ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ជំងឺ​មហារីក កត្តា​ហានិភ័យ​ទាំងអស់​នោះ មិន​ប្រាកដ​ថា ​នឹង​ពិត​ជា​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ទេ។ កត្តា​ហានិភ័យ​ចម្បង​គេ គឺ កត្តា​អាយុ កត្តា​ពូជ កត្តា​អរមូន និង​កត្តា​បរិស្ថាន​របៀប​របប​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ។

កត្តាពីរ​ដំបូង ជាអ្វី​ដែល​មិន​អាច​កែ​ប្រែ​បាន។ បើ​តាម​ស្ថិតិ ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​មាន​កើត​ជា​ញឹកញយ​ខ្លាំង លើ​មនុស្ស​ស្រី ចាប់ពី​អាយុ​៥០​ឆ្នាំ​ឡើង។ ស្ត្រីខ្លះ​មាន​ហ្សែន​ពី​កំណើត ងាយ​លូតលាស់​ក្លាយ​ជា​កោសិកា​មហារីក ឬ​ហៅ​បាន ថា​ជា កត្តាពូជ។ ឆាប់​មាន​រដូវ (ឆាប់​ពេញ​ក្រមុំ) ក្រ​មាន​កូន មិន​បំបៅ​ដោះ​កូន ក្រ​អស់​រដូវ ជា​កត្តា​ហានិភ័យ ដែល​ប្រហែល​អាច​នាំ​ឲ្យ​លេច​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​បាន។

ធាត់ជ្រុល ប្រើ​ថ្នាំ​ពន្យារ​កំណើត​ប្រភេទ​oestrogestatifs ប្រើ​ថ្នាំ​អរមូន​ពន្យារ​ពេល​កុំ​ឲ្យ​ឆាប់​អស់​រដូវ ផឹកស្រា ជក់បារី ស្រូប​ផ្សែង​បារី ស្រូប​ជាតិ​គីមី​កសិកម្ម គីមី​ពុល ស្ថិត​ក្នុង​ចំណាត់​ថ្នាក់​ជា​កត្តា​ហានិភ័យ ដែល​ជាប់​សង្ស័យ​ថា​អាច​នាំ​មាន​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ និង​ដែល​គេ​អាច​បញ្ចៀស​បាន។

កត្តាការងារ​ត្រូវបាន​ប្រទេស​ខ្លះ​ចាត់​ទុក ជា​ដើម​ហេតុ​មួយ​នាំ​ឲ្យ​លេច​ឡើង​នូវ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ដែរ។ ភ្នាក់ងារ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក បាន​ចាត់ទុក​ការងារ​ប្រឈម​នឹង​កាំរស្មី X Gamma រលក​ម៉ាញេទិក រលក​វិទ្យុសកម្ម ជា​ភ្នាក់ងារ​បង្ក​ជំងឺ​មហារីក​ធ្ងន់ធ្ងរ ឯ​ការងារ​ពេល​យប់ ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុក​ជា​ភ្នាក់ងារ​អាចនាំ​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​មហារីក។ កត្តា​ហានិភ័យ​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​ជំងឺមហារីក​សុដន់ ដូចយ៉ាង សារធាតុ​គីមី កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ការសិក្សា​វិភាគ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​សុវត្ថិភាព​សុខភាព​បារាំង ដែល​នឹង​ចេញ​ផ្សាយ​លទ្ធផល​ការងារ​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០២៧។

តើ​ការងារ​ពេល​យប់​នាំ​ឲ្យ​លេច​ជំងឺ​មហារីក​យ៉ាង​ដូចម្តេច?

ប្រឈមនឹង​រលក​វិទ្យុសកម្ម កាំរស្មី ... ញឹកញយ អាច​មាន​គ្រោះ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ជាហេតុផល​ងាយ​យល់។ ចុះ​ការងារ​ពេល​យប់​និង ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​វិញ តើ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ពន្យល់ អំពី​ទំនាក់ទំនង ហេតុ​និង​ផល យ៉ាង​ដូចម្តេច?

បើតាមការសិក្សា​របស់​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ នៅ​វិទ្យាស្ថាន​វិទ្យាសាស្ត្រ​និង​ស្រាវជ្រាវ​សុខាភិបាល​បារាំង​ហានិភ័យ​មាន​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាងខ្លាំង ក្នុង​ចំណោម​ស្ត្រី​ធ្វើការ​ពេល​យប់​ដល់​ទៅ​៣០% លើស​ស្ត្រី​ផ្សេង​ទៀត។ កំណើន​ហានិភ័យ​កាន់តែ​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​ថែម​ទៀត ចំពោះ​ស្ត្រី​នៅ​ពេល​ធ្វើការ​ពេល​យប់ ចាប់ពី ៤ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ និង​ធ្វើការ​ពេល​យប់​ជាប់​គ្នា​បី​យប់ ក្នុង​មួយ​សប្តាហ៍។ ការងារ​យប់​ពាក់ព័ន្ធ​កាន់តែ​ខ្លាំង​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ បើ​ស្ត្រី​ចាប់ផ្តើម​ធ្វើការ​នៅ​ពេល​យប់ មុន​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​កូន​ដំបូង ព្រោះ​កោសិកា​ក្រពេញ​ផលិត​ទឹកដោះ នៅ​ខ្សោយ​ងាយ​រង​គ្រោះ​នៅ​ឡើយ។

បើតាម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ ផល​ប៉ះពាល់​នៃ​ការងារ​ពេល​យប់ ចំពោះ​សុដន់​បណ្តាល​មកពី​យន្តការ​នៃ​ចង្វាក់​ពេល​វេលា​ជា​ធម្មជាតិ​មនុស្ស​សកម្ម​ខ្លាំង​នៅ​ពេល​ថ្ងៃ​ និង សម្រាក​នៅ​ពេល​យប់ ត្រូវ​បាន​ប្រែប្រួល។ ការរំខាន​ដំណើរ​គ្រប់គ្រង​ពេល​វេលា បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ហ្សែន​ម៉ោង មិន​អាច គ្រប់គ្រង​ការរីក​ដុះដាល​នៃ​កោសិកា។ ធ្វើការ​ពេលយប់ ជា​ការ​រំខាន​យន្តការ​ដំណេក​ដែល​នឹង​ទៅ​បញ្ចុះ​ប្រសិទ្ធភាព​របស់​ប្រព័ន្ធ​ការពារខ្លួន​ក្នុង​ការ​ទប់ទល់​នឹង​កោសិកា​មហារីក​ដែល​បង្កើត​ឡើង​សរីរាង្គ​ខ្លួន​ឯង។

និយាយជារួម ការ​ដាច់​ចង្វាក់​ដំណេក​នៅ​ពេល​យប់ ហើយត្រូវប្រឈម​នឹង​ពន្លឺ​នៅ​ពេល​យប់​ដែល​ត្រូវ​ងងឹត ជា​កត្តា​ធំ​ពីរ​ដែល​អាច​ទៅ​រំខាន​ប្រព័ន្ធ​ពេល​ម៉ោង​ដែល​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​ដំណើរការ​របស់​សរីរាង្គកាយ។

យប់ហើយ​មិន​សំរាន្ត និង​នៅ​សកម្ម​ក្រោម​ពន្លឺ​ភ្លើង​អគ្គិសនី គឺ​ជា​ការ​លុប​បំបាត់​ពេល​វេលា ដែល​សរីរាង្គកាយ​ត្រូវ​បញ្ចេញ​អរមូន​មេឡាតូនីន។ អរមូន​មេឡាតូនីន អរមូន​ដំណេក មាន​តួនាទី​សំខាន់​ណាស់ ក្នុង​ផ្នែក​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ភ្នាក់ងារ​បង្ក​ជំងឺ​មហារីក។

បច្ចុប្បន្ន នៅអឺរ៉ុប​និង​នៅ​អាមេរិក ពលរដ្ឋ​ក្នុង​វ័យ​សកម្ម​ប្រមាណ​តែមួយ​ភាគ​បួន​ប៉ុណ្ណោះ ធ្វើការ​ត្រូវ​ពេល​ត្រូវ​ម៉ោង តាម​ដំណើរ​ធម្មជាតិ​មនុស្ស ពោលគឺ​ធ្វើការ​ពេល​ថ្ងៃ និង​ក្នុង​ម៉ោង​ធម្មតា ជា​ទៀងទាត់។ ចំណែក​ពលរដ្ឋ​សកម្ម​ផ្សេង​ទៀត និង ជាពិសេស​ស្វ័យនិយោជ គ្មាន​ពេល​ម៉ោង​ធ្វើការ​ទៀតទាត់ គ្មាន សៅរ៍​អាទិត្យ ឬ យប់​ថ្ងៃ​ទេ។

ចំណងហេតុនិងផល​នៃ​ការងារ​ខុសម៉ោង (ផ្ទុយ​នឹង​សេចក្តី​ត្រូវការ​តាម​ច្បាប់​ធម្មជាតិ​របស់​សរីរាង្គកាយ) និង​ជំងឺ​មហារីក ត្រូវ​បាន អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ រកឃើញ​ថា​មាន​ទំនាក់ទំនង​គ្នា ​ជាពិសេស​ចំពោះ​ស្ត្រី និង ជំងឺ​មហារីក​សុដន់។

ប៉ុន្តែទោះបី​ជា​មាន​ភស្តុតាង​វិទ្យាសាស្ត្រ កាន់តែ​ច្រើន​ឡើងៗ បញ្ជាក់​អំពី​ទំនាក់ទំនង​នៃ​លក្ខខណ្ឌ​ការងារ​និង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ប្រភេទ​ខ្លះ​ក៏ដោយ ក៏​ស្ត្រី​រងគ្រោះ​ត្រូវ​ចំណាយ​កម្លាំង ប្រមូល​ភស្តុតាង និង​ពេល​វេលា​ច្រើន​ខ្លាំង​ណាស់ ទើប​អាច​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការទទួល​ស្គាល់​ថា ជា​មហារីក​សុដន់ ដោយ​ហេតុ​ការងារ​អាជីព​ប្រចាំថ្ងៃ​បាន។ នៅ​ប្រទេស​បារាំង ជា​លើក​ទី​មួយ ដែល​អាជ្ញាធរ​បាន​ប្រកាស​ទទួល​ស្គាល់​កាលពី​កញ្ញា​ករណី​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​របស់​គិលានុដ្ឋាកយិកា​ម្នាក់ ដែល​ធ្វើការ​ពេល​យប់​អស់​រយៈពេល ២៥​ឆ្នាំ ថា ជា​ជំងឺ​បង្ក​មកពី​ការងា បន្ទាប់​ពី​បាន ឆ្លងកាត់​ការ​តវ៉ា​ប្តឹង​ផ្តល់​នៅ​តុលាការ​ជាច្រើន​ឆ្នាំ។ នេះ​ស​ឲ្យ​ឃើញ​ថា បារាំង​ទទួល​ស្គាល់​អំពី​មូលហេតុ​នៃ​ការងារ​ពេល​យប់ ចំពោះ​ជំងឹ​មហារីក​សុដន់​ ទៅ​តាម​ករណី​ជាក់ស្តែង​ប៉ុណ្ណោះ។ ដរាប​ណា​គ្មាន​ការប្រកាស​ទទួល​ស្គាល់​ជាផ្លូវការ​ថា មហារីក​សុដន់​ជា​ជំងឺ​ការងារ​មួយ​ទេ អ្នក​ជំងឺ​ម្នាក់ៗ​អាច​ទទួល​សំណង​ជំងឺ​ចិត្ត នៅពេល​ណា​តែពួកគេ​អាច​ផ្តល់​សក្ខីកម្ម បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់ អំពី​ទំនាក់ទំនង​ដោយផ្ទាល់ និង ដ៏ចម្បង រវាង ការងារ​និង​ជំងឺ​មហារីក ហើយ​គ្មាន​កត្តា​ហានិភ័យ​ផ្សេង​ណា​ដែល អាច​ជំរុញ​ឲ្យ​លេច​ជំងឺ​មហារីក។ រក​ឲ្យ​ឃើញ​ថា “គ្មាន​កត្តា​ហានិភ័យ”​ណា​ផ្សេង ពិត​ជា​ការលំបាក​ខ្លាំង​ណាស់។

ការ​សិក្សា​របស់​វិទ្យាស្ថាន​សហជីព​អឺរុប បានផ្តល់​ការ​វាយតម្លៃ​ថា ៩,៨% នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៧ បណ្តាល​មកពី​ការងារ។ មាន​ការការពារ​ល្អ​ប្រសើរ នៅ​កន្លែង​ធ្វើការ នឹង​កាត់​បន្ថយ​មរណភាព​ដោយ​មហារីក​សុដន់​បាន ៩ពាន់​នាក់ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ នៅ​ក្នុង​រង្វង់​សហភាព​អឺរ៉ុប។ នេះ​បើ​តាម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៅវិទ្យាស្ថាន​សហជីព​អឺរ៉ុប​ដដែល ដោយ​សង្កត់​ធ្ងន់​ថា នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​ស្ត្រី​បាន​រង​ថ្ម​បាក់​ពី​ការងារ​អាជីព៕

Tous les épisodes de នាទីសុខភាពនិងអនាម័យ

Paramètres

Affichage

Langue

Détermine les stations affichées en premier sur la page d’accueil.

Historique

Les stations et épisodes écoutés récemment et tes dernières recherches sont seulement enregistrés dans ce navigateur.

Notifications

Un court message quand un podcast que tu suis publie un nouvel épisode. Désactive un podcast précis avec la cloche sur sa page.

Compte

Enregistrez vos favoris – dans l’app et sur le site.

Raccourcis clavier

/
Ouvrir la recherche
Espace
Lecture ou pause
← →
Dans le lecteur : 15 s en arrière, 30 s en avant (épisodes) · dans une rangée : tuile suivante
↑ ↓
Dans une rangée : cible dans la tuile
Début / Fin
Dans une rangée : première ou dernière tuile
Esc
Fermer la fenêtre ou le menu
?
Cet aperçu
En cours de lecture

Voir la station

À suivre

    Ajoutez des épisodes avec « À suivre » – ils seront lus après l'épisode en cours.