Aller au contenu

Po co tłumaczyć Shakespeare i Čapka na śląski? | opowiadają: Pejter Długosz i Kamil Czaiński

6 octobre 2026 · 1 h 25 min

Notes de l’épisode

Silesia Progress to niewielkie wydawnictwo ze Śląska Opolskiego. Dzięki jego pracy czytelnicy w Polsce mogli poznać chociażby fantastykę Františka Kotlety, właściwie to Leoša Kyšy - jednego z najpoczytniejszych obecnie czeskich autorów fantastyki.

Chociaż z przymiotnikiem "czeskich" mam po rozmowie z tego odcinka Czechostacji pewien problem. Bo Kyša jest ze Śląska, tyle że tej jego części, która obecnie leży w Republice Czeskiej. Równocześnie sam nie jest Ślązakiem. Ślązakami, z czeskiej strony granicy, jest za to wielu innych autorów wydawanych przez Silesia Progress. Zagmatwane? Wbrew pozorom, jeśli porzucić prostą optykę państwa narodowego, nie.

W 146 odcinku Czechostacji z Pejterem Długoszem, współzałożycielem Silesii i Kamilem Czaińskiem, bohemistą, socjolingwistą i tłumaczem na polski i śląski rozmawiamy o tym, czym Śląsk jest a czym nie jest, w zależności od tego, z której strony obecnej granicy na niego patrzeć. O autorach dobrze ową śląskość, wymykającą się czarno-białym państwowo-narodowym narracjom pokazujących.

W końcu też o tym, po co na śląski tłumaczyć klasyków światowej literatury i czy koniecznie, w każdym języku, potrzebny jest sztywny językowy standard. Tu spoiler - w samej tylko Europie mamy mnóstwo przykładów na to, że jednak nie.

Jest też w tej rozmowie o większości, której część czuje się zagrożona, ba - oblężona przez mniejszości, czy mniejszości i o tym, że żaden język nie został wykuty w kamieniu na wieki i całym mnóstwie innych, bardzo ciekawych rzeczy.


****

Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać jego ⁠⁠Patronami lub Patronkami w serwisie Patronite⁠⁠.

W tym tygodniu zdecydowali się na to:


Jaro Sław


Bardzo Ci dziękuję <3


Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach ⁠⁠Suppi⁠⁠, bądź ⁠⁠Buy Coffee⁠⁠ - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.

Proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji. Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardziej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.


W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, pochodzącego z serwisu ⁠⁠MUSOPEN

Tous les épisodes de Czechostacja

Paramètres

Affichage

Langue

Détermine les stations affichées en premier sur la page d’accueil.

Historique

Les stations et épisodes écoutés récemment et tes dernières recherches sont seulement enregistrés dans ce navigateur.

Notifications

Un court message quand un podcast que tu suis publie un nouvel épisode. Désactive un podcast précis avec la cloche sur sa page.

Compte

Enregistrez vos favoris – dans l’app et sur le site.

Raccourcis clavier

/
Ouvrir la recherche
Espace
Lecture ou pause
← →
Dans le lecteur : 15 s en arrière, 30 s en avant (épisodes) · dans une rangée : tuile suivante
↑ ↓
Dans une rangée : cible dans la tuile
Début / Fin
Dans une rangée : première ou dernière tuile
Esc
Fermer la fenêtre ou le menu
?
Cet aperçu
En cours de lecture

Voir la station

À suivre

    Ajoutez des épisodes avec « À suivre » – ils seront lus après l'épisode en cours.