Het Atelier van Papierfabriek Van Gelder
Notes de l’épisode
Papier voor heel Nederland kwam van Van Gelder uit Wormer
De Zaanstreek was in de 18de en 19de eeuw beroemd om zijn papier, dat van lompen werd gemaakt in windpapiermolens. Een van deze papiermolenaars werd heel bekend door als eerste van windenergie op stoomkracht over te gaan. De familie Van Gelder ontwikkelde zich tot een groot concern in Wormer en bouwde meerdere papierfabrieken in het land. Zij leverden onder andere papier voor kranten en verpakkingen.
Kenner van de Zaanse industrie Jur Kingma (1945) woonde als kind op het terrein van de papierfabriek en werkte er net als zijn betovergrootvader, grootvader, vader en oom. Hij kende de fabriek op zijn duimpje. Toch koos hij voor een carrière als huisarts en verliet de Zaanstreek. Maar zijn hart klopt nog altijd voor de Zaanse geschiedenis en hij redde zelfs belangrijke gebouwen van de sloop.
De fabriek van Van Gelder echter ging in 1981 failliet en werd met de grond gelijk gemaakt. Gelukkig deed Jur onderzoek en publiceerde er samen met zijn broer Cees een boek over. Hester sprak met Jur over zijn jeugd en zijn onderzoek in zijn woonplaats Uden, waar er ook industrie is, maar niet zo oud als in de Zaanstreek.
Dit is aflevering 2 in een driedelige serie over papier die Hester Wandel speciaal maakte voor het IFIKZ festival. Dit festival over de Zaanse Industriecultuur wordt van 10 tot en met 16 oktober 2026 georganiseerd in Zaanstad. Kijk voor het programma van het IFIKZ Maak Mee Festival, de kracht van papier op www.ifikz.nl.
Met dank aan: Jur Kingma, Stichting Zaanse Industriecultuur, IFIKZ, Sarah Vermoolen
Muziek: Paul Glazier
Luister op:
https://hetateliervan.info/papierfabriek-van-gelder
Spotify, Apple Podcasts
Kijk ook op:
Website: www.hetateliervan.info/papier
Instagram: https://www.instagram.com/hetateliervan
Facebook: https://www.facebook.com/groups/hetateliervan
YouTube: https://www.youtube.com/@hetateliervan
https://www.ifikz.nl/
https://honigbreethuis.nl/
https://zaansepapiergeschiedenis.nl/
https://archief.zaanstad.nl/
https://waterlandsarchief.nl/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/de-zaanstreek/zaanse-papier-geschiedenis/
https://www.uitgeverij-noord-holland.nl/erfgoed-noord-holland/vernuftelingen-en-kooplieden-in-een-bijzonder-landschap/