11x04 - Όταν ο Κέπλερ "κατάλαβε" το Θεό (Πώς μετρήσαμε το ηλιακό σύστημα)

Θέμα της σεζόν η «Κοσμική Κλίμακα Αποστάσεων»: πώς μαθαίνουμε αποστάσεις από τη Γη μέχρι το Σύμπαν. Η παρουσίαση του Terence Tao.

Σε αυτό το επεισόδιο ανεβαίνουμε στο τέταρτο σκαλί της κοσμικής μας κλίμακας και μετράμε τη «γειτονιά» μας: το ηλιακό σύστημα. Ο Κοπέρνικος βάζει τον ήλιο στο κέντρο (έστω και ως «μαθηματική διευκόλυνση»), ο Μπράχε γεμίζει τον ουρανό με ακριβείς μετρήσεις, ο Κέπλερ κάνει το επικό άλμα από τους κύκλους στις ελλείψεις και ο Νεύτωνας δείχνει ότι όλα αυτά βγαίνουν από έναν απλό νόμο βαρύτητας.

• Βόλτα στο Γκρίνουιτς, ο «λάθος» μεσημβρινός και γιατί το πραγματικό 0° δεν περνάει από το αστεροσκοπείο.
• Από τον Πτολεμαίο στους επίκυκλους μέχρι τον Κοπέρνικο: το πέρασμα από το γεωκεντρικό στο ηλιοκεντρικό σύστημα και οι πρώτες σωστές αποστάσεις για τον Άρη.
• Τύχο Μπράχε και Γιόχαννες Κέπλερ: τα δεδομένα, το κόλπο των 780 ημερών και η μεγάλη ανατροπή ότι οι τροχιές των πλανητών είναι ελλείψεις, όχι κύκλοι.
• Οι τρεις νόμοι του Κέπλερ και πώς ο Νεύτωνας, με τον νόμο της βαρύτητας, δείχνει ότι όλα «δένουν» μαθηματικά – ανοίγοντας τον δρόμο για ακριβείς προβλέψεις.
• Γρήγορη περιήγηση στο ηλιακό σύστημα: αποστάσεις σε αστρονομικές μονάδες, ζώνη αστεροειδών, νάνοι πλανήτες και το (θεωρητικό αλλά βολικό) νέφος Όορτ.
• Deep dive: τι είναι τα πλατωνικά στερεά, γιατί υπάρχουν μόνο πέντε και πώς ο Κέπλερ προσπάθησε να τα ταιριάξει με τις αποστάσεις των πλανητών.
• Post-show: Γιάννης Αντετοκούνμπο στην Ουάσινγκτον, εμπειρία από NBA.
• Επικοινωνία
  • email: [email protected]
  • Instagram: @notatop10
  • Threads: @notatop10
  • Bluesky: @notatop10.fm
  • Web: notatop10.fm

(00:00:00) O μεσημβρινός του Greenwich
(00:04:04) Intro
(00:04:20) To 4ο σκαλί: οι πλανήτες
(00:09:45) Μπράχε & Κέπλερ
(00:22:44) Αποστάσεις, μονάδες και πλανήτες
(00:33:07) Πλατωνικά στερεά deep dive
(00:38:15) Outro
(00:38:24) Post-show: Γιάννης NBA