Schaduwoorlog
- Épisodes
- 59
- Parution
- hebdomadaire
- Dernier épisode
- 10 Nov 2026
À propos du podcast
Terwijl in Oekraïne een loopgravenoorlog wordt uitgevochten met tanks, artillerie en lange-afstandswapens, ligt zonder dat we het doorhebben ook de rest van Europa onder vuur. Spionage, sabotage, aanslagen en cyberaanvallen: Rusland maakt zich er veelvuldig schuldig aan, maar ook China en andere staten roeren zich in deze strijd. Wat is het doel van hybride oorlogsvoering? Hoe gróót is de dreiging precies? En wat merken we van deze cyberoorlog, wat blijft er onder de radar?
Als iemand dat weet, is het Huib Modderkolk. Als onderzoeksjournalist voor de Volkskrant begeeft hij zich al jaren in dit veld en schreef hij de bestsellers Het is oorlog maar niemand die het ziet en: Dit wil je écht niet weten.
In de nieuwe podcast Schaduwoorlog gaat Huib samen met adjunct-hoofdredacteur Annieke Kranenberg de vaak onzichtbare dreiging van hybride oorlogsvoering ontleden en analyseren.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Redactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo Bal
Épisodes 59
NCTV luidt de noodklok, Chinese hack bij het OM laat zien waarom
Cyberdreiging vormt een ernstig risico voor de nationale veiligheid, stelt de NCTV in een nieuw rapport. Daar weten ze bij het Openbaar Ministerie inmiddels alles van: een Chinese hackgroep wist de systemen …
Notes de l’épisode
Cyberdreiging vormt een ernstig risico voor de nationale veiligheid, stelt de NCTV in een nieuw rapport. Daar weten ze bij het Openbaar Ministerie inmiddels alles van: een Chinese hackgroep wist de systemen binnen te dringen, waarna het OM noodgedwongen offline ging. Hoe had het OM zich hiertegen kunnen wapenen? Is er informatie gestolen? En wat is het doel van zo’n hack? Huib en Annieke reconstrueren de zaak nauwgezet.
Lees hier het onderzoeksrapport van het ministerie van Justitie over de OM-hack (pdf).
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (8)
Koelsystemen op hol: nieuwe tactieken in de digitale oorlog
In deze aflevering bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk een reeks cyberaanvallen op koelsystemen van supermarkten in onder meer Frankrijk, België, Nederland, Zweden en de Verenigde Staten. Door …
Notes de l’épisode
In deze aflevering bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk een reeks cyberaanvallen op koelsystemen van supermarkten in onder meer Frankrijk, België, Nederland, Zweden en de Verenigde Staten. Door kwetsbare, met internet verbonden besturingssystemen konden hackers vriezers laten ontdooien, met miljoenen euro’s schade en voedselverspilling als gevolg. Wie zit er achter deze aanvallen? Zijn dit losstaande incidenten of is het onderdeel van een grotere sabotagecampagne vanuit Rusland?
Lees ook:
- Reuters: Pentagon behandelt incidenten koelsysteem Amerikaanse bases als digitale aanval
- Bloomberg: Inside the Cyber Sabotage Campaign Waged by Russian Supporters
- De Amerikaanse aanklacht tegen Victoria Dubranova uit Oekraïne
Bestel hier je kaarten voor Huibs theatercollege ‘In de digitale loopgraven’
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (8)
Waarom waarschuwden de VS niet voor Russische raketten?
Deze week gaan Annieke en Huib de lucht in, of beter gezegd: de luchtafweer. Bij recente raketaanvallen op Kyiv werd Oekraïne volgens president Zelensky niet gewaarschuwd door de VS, terwijl de Amerikanen de …
Notes de l’épisode
Deze week gaan Annieke en Huib de lucht in, of beter gezegd: de luchtafweer. Bij recente raketaanvallen op Kyiv werd Oekraïne volgens president Zelensky niet gewaarschuwd door de VS, terwijl de Amerikanen de raketten aan zagen komen. Hoe zit het met die waarschuwingen? Hoe weten de VS dat Rusland die ballistische raketten afvuurt? En waarom kan Europa niet waarschuwen?
We duiken in het fenomeen Early Warnings, met behulp van luchtafweer-expert Ralph Savelsberg van de Nederlandse Defensie Academie.Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Hersenschade en altijd duizelig: het Havana-syndroom bestaat echt
Annieke en Huib duiken in een van de grootste mysteries uit de geschiedenis van hybride oorlogsvoering: het Havana-syndroom. Sinds 2016 zeggen honderden medewerkers van de Amerikaanse inlichtingengemeenschap er …
Notes de l’épisode
Annieke en Huib duiken in een van de grootste mysteries uit de geschiedenis van hybride oorlogsvoering: het Havana-syndroom. Sinds 2016 zeggen honderden medewerkers van de Amerikaanse inlichtingengemeenschap er last van te hebben. Dat begint meestal met één gebeurtenis: het gevoel een klap te krijgen als van een honkbalknuppel, een drukgolf op het hoofd, ademnood, misselijkheid en een brandend gevoel op de huid. Toch bestaat er ook brede scepsis over het bestaan van dit ‘wapen’.
Journalisten Michael Rey en Oriana Zill de Granados deden negen jaar onderzoek naar het Havana-syndroom. De conclusie van hun boek ‘The Havana Syndrome: Secret Weapons, a Government Cover-Up, and the Greatest Spy Mystery of Our Time’ is duidelijk: het Havana-syndroom is echt. In deze aflevering van Schaduwoorlog vertellen zij waar ze dat op baseren, en wie er mogelijk achter zit.Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (10)
Een mol: de nachtmerrie van elke geheime dienst
Wat als de grootste dreiging voor een geheime dienst van binnenuit komt? In deze aflevering duiken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk in de wereld van de 'insider threat': medewerkers die staatsgeheimen …
Notes de l’épisode
Wat als de grootste dreiging voor een geheime dienst van binnenuit komt? In deze aflevering duiken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk in de wereld van de 'insider threat': medewerkers die staatsgeheimen lekken of doorverkopen aan buitenlandse mogendheden. Oftewel: wie is de mol?
Aanleiding is een nieuw spionageschandaal in Duitsland, waar een voormalig BND-chef wordt verdacht van het doorspelen van geheime informatie. Aan de hand van bekende spionagezaken bespreken de makers hoe mollen worden gerekruteerd en welke schade zij kunnen aanrichten. En hoe sporen inlichtingendiensten verraders op?Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (8)
Een hack met gevolgen: in het Twitteraccount van Donald Trump
Consternatie in de hackerswereld: de groep ShinyHunters claimt de FBI te hebben gehackt. Op zich al spectaculair nieuws, maar er is ook nog eens een Nederlandse link. Daarom duiken we deze week in de wereld van …
Notes de l’épisode
Consternatie in de hackerswereld: de groep ShinyHunters claimt de FBI te hebben gehackt. Op zich al spectaculair nieuws, maar er is ook nog eens een Nederlandse link. Daarom duiken we deze week in de wereld van de hackers, en gaan we terug naar een wel heel opzienbarende zaak: de Nederlandse ethische hacker Victor Gevers vertelt hoe hij het voor elkaar kreeg tot tweemaal toe binnen te dringen in het Twitteraccount van Donald Trump.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (8)
Rusland maakt geen onderscheid meer tussen oorlog en vrede
Voor Rusland is de oorlog al lang niet meer alleen hybride, dat bleek de afgelopen weken na waarschuwingen voor Russische droneaanvallen en oplopende spanningen rond de Baltische Staten. Maar zijn die …
Notes de l’épisode
Voor Rusland is de oorlog al lang niet meer alleen hybride, dat bleek de afgelopen weken na waarschuwingen voor Russische droneaanvallen en oplopende spanningen rond de Baltische Staten. Maar zijn die dreigingen reëel of is het soms misleiding? Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg bespreken succesvolle misleidingsoperaties uit het verleden zoals de Sovjetoperatie Monastery tijdens de Tweede Wereldoorlog en de beroemde Berlijnse afluistertunnel. En hoe wordt misleiding vandaag de dag ingezet? Dat hoor je in deze nieuwe aflevering van Schaduwoorlog.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Lotte Grimbergen en Corinne van Duin
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (9)
De race om de nieuwe AI-supermacht
De apocalyptische waarschuwingen over de staat van AI buitelen de afgelopen weken over elkaar heen. Een prominente AI-researcher zegde zijn baan op omdat hij vreesde dat op hol geslagen AI-agenten de mensheid …
Notes de l’épisode
De apocalyptische waarschuwingen over de staat van AI buitelen de afgelopen weken over elkaar heen. Een prominente AI-researcher zegde zijn baan op omdat hij vreesde dat op hol geslagen AI-agenten de mensheid zullen vernietigen. Een andere prominent schatte deze kans in op 10 procent in 10 jaar, en de bazen van Anthropic, OpenAI en Space X bevestigden het gevaar en riepen op de ontwikkeling van AI te vertragen.
Tegelijkertijd zijn er ook signalen dat AI gebruikt kan worden voor het maken van een biologisch wapen. Dat roept de vragen op: hoe beïnvloedt AI de schaduwoorlog en hoe bedreigend is AI in tijden van oorlog? Annieke en Huib bespreken ze aan de hand van een interview dat Huib in Kyiv had met Louis Mosley, de CEO van Palantir in Europa. Oud-AIVD’er Tim Bosch vertelt hoe AI het werk van inlichtingendiensten verandert.
Kaarten voor het theatercollege In de digitale loopgraven
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (10)
Drie inzichten na een gespannen bezoek aan Kyiv
Huib Modderkolk doet verslag van zijn bezoek aan de YES-veiligheidsconferentie in Kyiv: aan de hand van drie inzichten ontleedt hij samen met Annieke Kranenberg de nieuwe dynamieken in de schaduwoorlog. Zo …
Notes de l’épisode
Huib Modderkolk doet verslag van zijn bezoek aan de YES-veiligheidsconferentie in Kyiv: aan de hand van drie inzichten ontleedt hij samen met Annieke Kranenberg de nieuwe dynamieken in de schaduwoorlog. Zo blijkt de Amerikaanse steun achter de schermen haaks te staan op de publieke retoriek van Donald Trump, en ondergaat Duitsland een historische koerswijziging waarbij inlichtingendienst BND vergaande bevoegdheden krijgt voor actieve countermaatregelen.
Met politicoloog Carlo Masala bespreekt Huib waarom het Westen stelselmatig de fout ingaat door Russische sabotage- en desinformatieacties te zien als ‘losse incidenten’ in plaats van één gecoördineerde campagne tegen de westerse veiligheidsarchitectuur. Is de toenemende Russische escalatie een teken van westerse zwakte, of juist het bewijs dat de maximale druk op het Kremlin eindelijk begint te werken?Kaarten voor het theatercollege In de digitale loopgraven
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (10)
AIVD en MIVD krijgen meer bevoegdheden: dit gaat er veranderen
‘Een ontluisterende ervaring’: zo beschrijft onderzoeksjournalist Huib Modderkolk de presentatie van de nieuwe inlichtingenwet. Met Annieke Kranenberg bespreekt hij wat de plannen van het kabinet precies …
Notes de l’épisode
‘Een ontluisterende ervaring’: zo beschrijft onderzoeksjournalist Huib Modderkolk de presentatie van de nieuwe inlichtingenwet. Met Annieke Kranenberg bespreekt hij wat de plannen van het kabinet precies inhouden voor de Nederlandse inlichtingendiensten AIVD en MIVD. Met de nieuwe wetgeving krijgen de diensten ruimere bevoegdheden om dreigingen uit landen als Rusland, China en Iran sneller en wendbaarder aan te pakken. Onder het nieuwe ‘opponentenregime’ hoeft er voor veel hack- en tapoperaties niet langer per afzonderlijk doelwit vooraf toestemming te worden gevraagd.
Met expert Jan-Jaap Oerlemans analyseren Huib en Annieke in deze aflevering de juridische en maatschappelijke gevolgen: terwijl de diensten meer slagkracht eisen tegen hybride dreigingen, worden de toezichthouders samengevoegd en neemt het toezicht vooraf af. Wat betekenen deze verruimingen voor de privacy van burgers en wat zijn de risico’s op de lange termijn?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (10)
Zo wil de Navo terugslaan als Rusland de Baltische staten aanvalt
In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de Navo zich voorbereidt op een mogelijke confrontatie met Rusland rond de Baltische staten. Aanleiding is een …
Notes de l’épisode
In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de Navo zich voorbereidt op een mogelijke confrontatie met Rusland rond de Baltische staten. Aanleiding is een opvallende en uitzonderlijk grootschalige luchtoefening boven de oostflank van het bondgenootschap, rondom de Russische exclave Kaliningrad en de strategische Suwalki-corridor. Oud-commandant der strijdkrachten Dick Berlijn legt uit welke boodschap dit aan het Kremlin geeft: als Rusland de Navo test, slaat de alliantie direct toe op z'n meest kwetsbare plek.
Daarnaast bespreken Annieke en Huib dat dit soort machtsvertoon in het schemergebied tussen oorlog en vrede niet zonder risico’s is. Ze blikken terug op eerdere incidenten waarbij miscommunicatie of intimidatie in de lucht bijna tot een escalatie leidde, zoals een Russische piloot die in 2022 een raket afvuurde op een Brits spionagevliegtuig en de beruchte botsing boven het Chinese eiland Hainan in 2001.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (9)
Strava als veiligheidslek: zelfs de MIVD-directeur bleek te volgen
Jarenlang was het Strava-account openbaar van Peter Reesink, de directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) , waardoor zijn sportactiviteiten, woonadres en reispatronen eenvoudig te …
Notes de l’épisode
Jarenlang was het Strava-account openbaar van Peter Reesink, de directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) , waardoor zijn sportactiviteiten, woonadres en reispatronen eenvoudig te achterhalen waren. De Volkskrant ontdekte dit na een tip van een buitenlandse onderzoeker. Reesink had de Strava-app verwijderd, maar niet het bijbehorende account.
Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg duiden in deze Schaduwoorlog-aflevering hoe pijnlijk dit is voor de MIVD, omdat al sinds 2018 is bekend dat sportapps en locatiedata ernstige veiligheidsrisico’s kunnen opleveren. Daarnaast bespreken ze hoe locatiegegevens via advertentienetwerken en databrokers worden verzameld en verkocht. Onderzoekers hebben hiermee medewerkers van veiligheidsdiensten, militaire locaties en zelfs bewegingen van hooggeplaatste personen kunnen reconstrueren. Dat maakt dergelijke data ook waardevol voor buitenlandse inlichtingendiensten.Lees hier het verhaal van Huib Modderkolk over deze zaak
Kaarten voor het theatercollege In de digitale loopgraven
Lees verder:
- Defensie verhoogt de Alert State
- 2018: Publieke Strava-accounts tonen geheime militaire bases
- Minister Bijleveld verbiedt gebruik sportapps voor militairen
- Advertentiedata gebruiken om Poetin te traceren
- In 2024 bleek uit advertentiedata wie op geheime Amerikaanse bases werken
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Josefien Overeem en Corinne van Duin
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (7)
Poetin begint wanhopig te worden, en dat is gevaarlijk
Het gonst ervan bij de Europese veiligheidsdiensten: de Russische president Vladimir Poetin zou binnenkort wel eens de Navo kunnen gaan testen. Klopt dat, en waar blijkt dat dan uit? In de eerste aflevering van …
Notes de l’épisode
Het gonst ervan bij de Europese veiligheidsdiensten: de Russische president Vladimir Poetin zou binnenkort wel eens de Navo kunnen gaan testen. Klopt dat, en waar blijkt dat dan uit? In de eerste aflevering van Schaduwoorlog na de zomerstop schetst onderzoeksjournalist Huib Modderkolk hoe er wereldwijd in inlichtingenkringen wordt gekeken naar de wanhopige indruk die Poetin maakt, nu de oorlog in Oekraïne spaak loopt.
Dat baart namelijk zorgen: Poetin heeft een geschiedenis van rare sprongen in het nauw. Zo pleegde hij in de jaren negentig eens een aanslag op gebouwen in Moskou, die vervolgens in de schoenen van de Tsjtetsjenen werden geschoven.
Uit recente rapportages van Amerikaanse inlichtingendiensten zou blijken dat Poetin binnen afzienbare tijd van plan is de weerbaarheid van de Navo te testen. Om welke scenario’s gaat het daarbij? Welk gevaar loopt de Navo? En wat zijn de mogelijk bredere implicaties? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk leggen het uit, en bellen ook met cyber security-expert Tim Bosch.
Lees ook:
- The New York Times: Poetins doel voor 2026: het ineenstorten van de NAVO
- BBC: Poetins Rusland van binnenuit: ‘We zijn afgesneden van de rest van de wereld’
- Bloomberg: Poetin gebruikt FSB voor binnenlandse repressie
- TASS: EU maakt zich klaar voor conflict met Rusland, zegt Russische diplomaat
- Laatste kaarten voor theatercolleges ‘In de Digitale Loopgraven’
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra en Corinne van Duin
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (6)
Een ‘unieke bron’ bij het Kremlin, toch zag de AIVD de Russische invasie niet aankomen
Hoe konden de Nederlandse inlichtingendiensten er zo faliekant naast zitten? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk ontleden de aanloop naar de Russische invasie in Oekraïne. Uit een onthullende reconstructie …
Notes de l’épisode
Hoe konden de Nederlandse inlichtingendiensten er zo faliekant naast zitten? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk ontleden de aanloop naar de Russische invasie in Oekraïne. Uit een onthullende reconstructie van Huib en collega Ben Meindertsma blijkt dat het ‘Ruslandhuis’ (de gezamenlijke eenheid van de AIVD en MIVD) tot op het allerlaatste moment niet geloofde dat Vladimir Poetin daadwerkelijk een oorlog zou beginnen. En dat terwijl de Amerikaanse bondgenoten via een ongekende publieke campagne nadrukkelijk waarschuwden voor een naderende oorlog.
De basis voor deze Nederlandse analyse was een unieke bron in de top van het Russische veiligheidsapparaat. Deze beproefde bron van inside information gaf aan dat de enorme troepenopbouw aan de grens bedoeld was als strategisch drukmiddel om westerse concessies af te dwingen, niet om een invasie te starten. In deze aflevering bespreken Huib en Annieke hoe het sterke vertrouwen in deze specifieke informatie onbewust leidde tot een tunnelvisie, waardoor de diensten vasthielden aan hun standpunt, wat tot frictie en irritatie leidde in de ministerraad. Ze blikken terug op de veelzeggende loyaliteitstest waarbij Poetin zijn eigen inlichtingentop live op televisie ondervroeg , en leggen uit hoe de werkelijke radicalisering van de Russische president buiten het reguliere staatsapparaat om plaatsvond.
Tot slot kijken we naar de actuele dreiging aan de oostgrens van Europa. Nu er vanuit Polen en de Baltische staten opnieuw dringende waarschuwingen klinken dat Rusland de NAVO wil testen met provocaties, stelt de podcast de vraag hoe de informatiepositie er nu voorstaat. Hebben de Europese diensten door de harde lessen en een hechtere samenwerking inmiddels een steviger gezamenlijk fundament om de huidige risico’s in te schatten?Lees het onderzoek van Huib en Ben hier: ‘Unieke bron’ maakte Nederlandse inlichtingendiensten blind voor Poetins invasie: ‘Wat een fuck-up’
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (8)
Crash course Noord-Korea: Kim Jong-un en zijn cybersoldaten
Noord-Korea staat misschien bekend als een arm en geïsoleerd land, digitaal is het een absolute grootmacht in de hybride oorlog. Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken in de wereld van de beruchte …
Notes de l’épisode
Noord-Korea staat misschien bekend als een arm en geïsoleerd land, digitaal is het een absolute grootmacht in de hybride oorlog. Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken in de wereld van de beruchte Lazarus-hackers en laten zien hoe het regime van Kim Jong-un cyberaanvallen en digitale bankroven inzet als een doelbewust verdienmodel om zware internationale sancties te omzeilen en het kernwapenprogramma te bekostigen.
Van de spraakmakende Sony-hack in 2014 tot de mislukte miljardenroof bij de Nationale Bank van Bangladesh: keer op keer blijkt hoe vernuftig, geduldig en brutaal deze Noord-Koreaanse cybersoldaten te werk gaan. Samen met cybersecurity-expert Pim Takkenberg en oud-AIVD'er Tim Bosch bespreken Huib en Annieke de nieuwste tactieken en onderzoeken ze de vraag welke rol bondgenoten als China en Rusland spelen in het faciliteren van deze digitale soldaten. En hoe reageren de Nederlandse inlichtingendiensten op deze groeiende dreiging voor onze veiligheid en bedrijven?
Lees ook:
- How North Korea almost pulled off a billion-dollar hack
- BBC-podcast The Lazarus Heist
- FBI: ‘North Korea Responsible for $1.5 Billion Bybit Hack’
- U.S. Accuses North Korea of Mounting WannaCry Cyberattack
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Chapitres (8)
AI in handen van hackers: hoe gevaarlijk is dat?
Hoe verandert AI de wereld van cyberaanvallen? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken in de razendsnelle opkomst van nieuwe AI-modellen zoals Claude Code en Mythos. Waar hackers vroeger veel handwerk …
Notes de l’épisode
Hoe verandert AI de wereld van cyberaanvallen? Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk duiken in de razendsnelle opkomst van nieuwe AI-modellen zoals Claude Code en Mythos. Waar hackers vroeger veel handwerk deden, kunnen AI-systemen nu zelfstandig kwetsbaarheden opsporen, accounts aanmaken en delen van aanvallen automatiseren.
Beveiligingsexpert Piet Kerkhofs waarschuwt dat deze ontwikkeling leidt tot een explosie aan phishing en digitale aanvallen. Tegelijk speelt er meer: achter de schermen woedt een felle machtsstrijd tussen grote Amerikaanse AI-bedrijven, waarin marketing, invloed en veiligheid door elkaar lopen. AI maakt cyberdreigingen groter én slimmer, maar kan dezelfde technologie ons ook juist beter beschermen?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Corruptie en spionage: de schaduwwereld achter het WK
In deze aflevering onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe wereldkampioenschappen voetbal al decennialang worden gebruikt voor propaganda, politieke beïnvloeding en geopolitieke macht. Zo …
Notes de l’épisode
In deze aflevering onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe wereldkampioenschappen voetbal al decennialang worden gebruikt voor propaganda, politieke beïnvloeding en geopolitieke macht.
Zo bespreken ze het WK van 1978 in Argentinië, waar dictator Jorge Videla het toernooi inzette om zijn militaire regime internationaal een vriendelijk gezicht te geven, terwijl in eigen land mensen verdwenen en werden gemarteld. Met schrijver Auke Kok worden ook andere historische voorbeelden besproken, zoals Mussolini’s Italië in 1934 en Hitlers Olympische Spelen van 1936.
Daarnaast komt aan bod hoe in deze eeuw Rusland en Qatar hun WK’s binnenhaalden via corruptie, omkoping en spionage. Klokkenluiders en onderzoeksjournalisten onthulden hoe FIFA-functionarissen werden beïnvloed en hoe commerciële inlichtingendiensten werden ingezet om tegenstanders te bespioneren en critici onder druk te zetten. Ook het huidige WK in Noord-Amerika blijft niet buiten schot. De aflevering laat zien hoe sport, politiek en internationale macht steeds sterker met elkaar verweven raken.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lois van den Noort
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Varkenskoppen uit Moskou: een kijkje in de keuken van Russische beïnvloeding
Via psychologische campagnes en fysieke provocaties probeert Rusland de westerse samenleving te ontwrichten. Aan de hand van een omvangrijk datalek van een Russische pr-bureau wordt stap voor stap blootgelegd …
Notes de l’épisode
Via psychologische campagnes en fysieke provocaties probeert Rusland de westerse samenleving te ontwrichten. Aan de hand van een omvangrijk datalek van een Russische pr-bureau wordt stap voor stap blootgelegd hoe desinformatiecampagnes (zoals het nepverhaal over een miljoenenappartement van de moeder van Oekraïense president Zelensky) worden opgezet en gefinancierd onder direct toezicht van het Kremlin.
Naast digitale ‘cognitieve aanvallen’ komen in deze aflevering ook de fysieke operaties op Europees grondgebied aan bod. Huib en Annieke bespreken hoe westerse media ongewild worden ingezet om Russische sabotageacties, zoals het bekladden van Franse synagogen en het achterlaten van varkenskoppen bij moskeeën, te vergroten. Wat is het achterliggende doel van deze geraffineerde false flag-operaties, en hoe kunnen we als media en kritische burgers voorkomen dat we worden meegesleept in deze tactiek van doelbewuste polarisatie?Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Bondgenoot of bully? Hoe de VS Nederlandse tech-handhavers intimideert
In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de omslag in de relatie met de Verenigde Staten, die onder druk van de techlobby steeds vaker opereert als een agressor in …
Notes de l’épisode
In deze aflevering van Schaduwoorlog analyseren Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de omslag in de relatie met de Verenigde Staten, die onder druk van de techlobby steeds vaker opereert als een agressor in plaats van een bondgenoot. Europese pogingen om Big Tech te reguleren via de Digital Services Act (DSA) worden in Washington geframed als een ideologische strijd tegen ‘censuur’.
Samen met Jelle Postma, oprichter van de stichting Justice for Prosperity, bespreekt Huib de harde escalatieladder van deze Amerikaanse intimidatie. Wat zijn de gevolgen als je als Nederlandse handhaver of NGO op een zwarte lijst in Washington belandt, en visumverboden of het bevriezen van banktegoeden plotseling als een zwaard van Damocles boven je hoofd hangen?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Van Almere tot Moskou: het netwerk achter Russische cyberaanvallen
In deze aflevering van Schaduwoorlog bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe een concertpianist uit Almere en een organisatieadviseur uit Enschede betrokken raakten bij pro-Russische cyberoperaties …
Notes de l’épisode
In deze aflevering van Schaduwoorlog bespreken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe een concertpianist uit Almere en een organisatieadviseur uit Enschede betrokken raakten bij pro-Russische cyberoperaties. De FIOD hield beide mannen aan vanwege verdenkingen van het faciliteren van digitale infrastructuur voor Russische hackgroepen en het overtreden van Europese sancties. Aan bod komen DDoS-aanvallen op Europese instellingen, het mysterieuze hostingbedrijf Stark Industries van twee Moldavische broers en de rol van Nederlandse servers in hybride oorlogsvoering. Samen met Deense onderzoeksjournalist Henrik Moltke onderzocht Huib hoe een netwerk van hostingbedrijven mogelijk Russische cyberaanvallen ondersteunde vanuit Nederland.
Dit is het artikel in de Volkskrant over deze zaak.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Is de term ‘hybride oorlog’ te onschuldig?
Huib Modderkolk bezocht in de Estse hoofdstad Tallinn een toonaangevende veiligheidsconferentie waar politici, Navo-functionarissen en inlichtingenexperts samenkwamen om de Russische dreiging te bespreken …
Notes de l’épisode
Huib Modderkolk bezocht in de Estse hoofdstad Tallinn een toonaangevende veiligheidsconferentie waar politici, Navo-functionarissen en inlichtingenexperts samenkwamen om de Russische dreiging te bespreken. Tijdens de conferentie klinkt voorzichtig optimisme over de situatie van Rusland: sancties, economische druk en grote verliezen in Oekraïne zouden hun effect beginnen te hebben.
Tegelijkertijd overheerst de overtuiging dat Rusland ook op lange termijn een existentiële bedreiging voor Europa blijft. Daarnaast groeit de onzekerheid over de rol van de Verenigde Staten binnen de Navo, met een Amerikaanse onderminister die ontwijkend reageert op vragen over militaire steun aan Europa. Verder komt aan bod waarom Estse veiligheidsdiensten moeite hebben met de term ‘hybride oorlog’: is dat niet wat onschuldig voor wat in werkelijkheid sabotage, cyberaanvallen en staatsterrorisme zijn?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
AIVD kiest voor actievere rol in de hybride oorlog
De AIVD gaat zich actiever opstellen in de hybride oorlog en offensief handelen: de inlichtingendienst wil niet alleen dreigingen signaleren, maar ook actief ingrijpen om tegenstanders te dwarsbomen. Dat is een …
Notes de l’épisode
De AIVD gaat zich actiever opstellen in de hybride oorlog en offensief handelen: de inlichtingendienst wil niet alleen dreigingen signaleren, maar ook actief ingrijpen om tegenstanders te dwarsbomen. Dat is een breuk met het verleden, waarin men zich terughoudender opstelde. Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk bespreken deze belangrijke koerswijziging, die past in een internationale trend waarin inlichtingendiensten zich assertiever opstellen in een steeds grimmigere hybride oorlog.
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Hongarije is nog niet van de Russische invloed af
Na zestien jaar komt er een einde aan het tijdperk van Viktor Orbán in Hongarije. In deze aflevering volgen Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de nasleep van de politieke aardverschuiving. Winnaar Péter …
Notes de l’épisode
Na zestien jaar komt er een einde aan het tijdperk van Viktor Orbán in Hongarije. In deze aflevering volgen Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk de nasleep van de politieke aardverschuiving. Winnaar Péter Magyar belooft een ‘systeemverandering’. Niet alleen in de politiek, maar ook in de instituties die onder Orbán zijn gevormd: rechtbanken, media en vooral de veiligheidsdiensten.
Want volgens recente onthullingen liep er jarenlang een directe lijn tussen Boedapest en Moskou. Het roept de vraag op hoe diep de Russische invloed werkelijk reikt in het Hongaarse staatsapparaat. Hoe kom je daar achter? En hoe haal je de bezem door veiligheidsdiensten die bestaan bij de gratie van geheimzinnigheid?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Lotte Grimbergen
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Zorgen over privacyschending: wat doen AIVD en MIVD op de kabel?
In deze aflevering van Schaduwoorlog onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de AIVD en MIVD opereren op onze digitale infrastructuur. Naar aanleiding van een kritisch jaarverslag van de …
Notes de l’épisode
In deze aflevering van Schaduwoorlog onderzoeken Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk hoe de AIVD en MIVD opereren op onze digitale infrastructuur. Naar aanleiding van een kritisch jaarverslag van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) bespreken zij het spanningsveld tussen nationale veiligheid en privacy. De commissie uit haar zorgen over het aftappen van glasvezelkabels, waarbij de diensten de mogelijkheid hebben om ongericht grote hoeveelheden communicatie op te vangen.
Hoewel de ‘Sleepwet’ na een referendum in 2018 werd aangepast om interceptie zo gericht mogelijk te maken, blijkt uit de praktijk dat de diensten via centrale toegangspunten alsnog data van miljoenen burgers kunnen ophalen. Ondanks de inzet van meer personeel en data wijst de TIB erop dat deze bevoegdheid nog relatief weinig concrete inlichtingen oplevert.
Tegelijkertijd pleiten de hoofden van de diensten juist voor ruimere wetgeving om effectiever te kunnen optreden tegen de hybride dreiging vanuit landen als Rusland en China. Is deze verruiming van bevoegdheden een noodzakelijk kwaad in de moderne schaduwoorlog, of wordt de democratische lat hiermee gevaarlijk laag gelegd?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Onzichtbare spionage op wereldschaal: Chinese hackers infiltreren telecomnetwerken
Onlangs kwam een geavanceerde Chinese cyberoperatie aan het licht: hackers zijn diep in wereldwijde telecomnetwerken binnengedrongen. Onderzoek van cybersecuritybedrijf Rapid7 toont aan dat China via speciale …
Notes de l’épisode
Onlangs kwam een geavanceerde Chinese cyberoperatie aan het licht: hackers zijn diep in wereldwijde telecomnetwerken binnengedrongen. Onderzoek van cybersecuritybedrijf Rapid7 toont aan dat China via speciale malware (BPFdoor) langdurig en vrijwel onzichtbaar toegang kan krijgen tot telecomsystemen.
Deze malware nestelt zich diep in de kern van netwerken en is zeer moeilijk te detecteren, omdat ze meestal passief blijft en alleen actief wordt wanneer een specifiek signaal wordt ontvangen. Daardoor kan ze jarenlang onopgemerkt aanwezig zijn. Met toegang tot telecomnetwerken kunnen inlichtingendiensten metadata verzamelen (zoals wie met wie belt), locaties volgen en communicatie analyseren. In theorie kan zo’n toegang ook worden gebruikt om telecomnetwerken plat te leggen tijdens een conflict.
Tijdens het Snowden-schandaal in 2013 bleek dat de Amerikaanse NSA en de Britse GCHQ eveneens telecominfrastructuur gebruikten om te spioneren. Dat veroorzaakte destijds veel publieke ophef. Opvallend is dat de huidige Chinese operatie veel minder aandacht krijgt, terwijl de impact mogelijk groter is. Experts waarschuwen dat de dreiging serieus is. China investeert enorm in cybercapaciteiten en heeft mogelijk al langdurig toegang tot kritieke infrastructuur wereldwijd.Achtergrondartikelen:
Het onderzoek van Rapid7 naar de Chinese backdoor,.
Het artikel van de Volkskrant over het onderzoek van Rapid7:
NRC over de Brits-Amerikaanse spionage bij Belgacom
Der Spiegel over de spionage bij BelgacomPresentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Russische veiligheidsdiensten nemen meer risico: zo proberen hun agenten chaos te veroorzaken
Rusland blijft proberen om Europese landen te verzwakken en dankzij nieuwe onthullingen wordt er steeds meer bekend over hoe het Kremlin opereert. Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk analyseren hoe de …
Notes de l’épisode
Rusland blijft proberen om Europese landen te verzwakken en dankzij nieuwe onthullingen wordt er steeds meer bekend over hoe het Kremlin opereert. Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk analyseren hoe de Russische hybride oorlogsvoering steeds brutaler wordt, nu traditionele spionnen Europa massaal zijn uitgezet. Het Kremlin vertrouwt steeds vaker op een schimmige tussenlaag van zakelijke ronselaars en criminele netwerken.
Samen met voormalig AIVD’er Tim Bosch bespreken Huib en Annieke de cruciale rol van landen als Moldavië en Servië in dit conflict. Waar Moldavië fungeert als een ‘kanarie in de kolenmijn’ voor Russische tactieken, is Servië uitgegroeid tot een veilig toevluchtsoord en logistiek knooppunt voor Russische inlichtingendiensten.
Wat is het uiteindelijke doel van deze toegenomen risicobereidheid van de SVR en de FSB? Is er sprake van strategische druk of pure paniek bij het Kremlin nu hun invloed in Oost-Europa afneemt? En hoe kunnen westerse inlichtingendiensten zich wapenen tegen deze ‘verborgen hand van het internet’ die probeert de Europese vrede en veiligheid te ondermijnen?
Lees ook:
- Frankrijk vermoedt Russische bemoeienis bij aanbrengen David-sterren
- Politico over de rol van de Moldavische zakenman Anatolii Prizenko
- Wagner rekruteert Europese burgers om aanslagen te plegen
- Rusland wil Hongaarse premier Orbán helpen met ‘valse moordaanslag’
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Met aanslagen brengt het Iraanse regime de hybride oorlog naar Nederland
Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk analyseren hoe Iran zijn hybride oorlogsvoering uitbreidt naar Europees grondgebied. De afgelopen periode is Nederland opgeschrikt door een reeks ernstige incidenten met …
Notes de l’épisode
Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk analyseren hoe Iran zijn hybride oorlogsvoering uitbreidt naar Europees grondgebied. De afgelopen periode is Nederland opgeschrikt door een reeks ernstige incidenten met een vermoedelijke link naar Teheran: van een liquidatiepoging op een Iraans-Nederlandse activist in Schoonhoven tot explosies en brandstichtingen bij Joodse instellingen.
Samen met Tim Bosch, directeur van de Birdwatcher Group en voormalig AIVD-medewerker, bespreken Huib en Annieke de pragmatische en agressieve werkwijze van de Iraanse inlichtingendiensten. Waar Rusland en China vaak geavanceerdere methoden gebruiken, kenmerkt Iran zich door het inzetten van criminele netwerken en zogeheten ‘wegwerpagenten’. Dit zijn vaak jonge daders, soms zelfs tieners, die via sociale media worden gerekruteerd voor ‘klusjes’ zonder dat zij de uiteindelijke opdrachtgever kennen.
Wat is het doel van deze acties? Gaat het om het zaaien van angst en verwarring, of worden er daadwerkelijk ‘slapende cellen’ geactiveerd via mysterieuze radioberichten? En hoe kunnen met name Iraanse dissidenten in Nederland zich wapenen tegen de lange arm van Teheran?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Van Iran tot Oekraïne: hackers storten zich op beveiligingscamera’s
Hackers uit Iran proberen in te breken op beveiligingscamera’s in verschillende landen in het Midden-Oosten. Via deze camera’s kan Iran militaire doelen observeren, raketaanvallen beter richten en na een aanval …
Notes de l’épisode
Hackers uit Iran proberen in te breken op beveiligingscamera’s in verschillende landen in het Midden-Oosten. Via deze camera’s kan Iran militaire doelen observeren, raketaanvallen beter richten en na een aanval controleren of die succesvol was. Het gaat daarbij vaak om bestaande camera’s van overheden, bedrijven of particulieren: een vorm van ‘gratis intelligence’.
De techniek is vaak verrassend simpel. Veel camera’s blijken slecht beveiligd: standaardwachtwoorden staan nog aan en software wordt niet geüpdatet. Daardoor kunnen hackers via internet op grote schaal naar camera’s zoeken en eenvoudig toegang krijgen. Hoe zit dat in Nederland? En dragen camera’s die er voor de veiligheid zijn, op deze manier juist bij aan spionage en cyberaanvallen?
Onderzoeksjournalisten Huib Modderkolk en Annieke Kranenberg zoeken het uit, bijgestaan door Jos Wetzels, onderzoeker van kritieke systemen bij het het digitale securitybedrijf Midnight Blue.Studenten opgelet! De Volkskrant biedt een gratis studentenabonnement aan, af te sluiten via volkskrant.nl/studenten
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Russische schaduwvloot onder vuur: waarom westerse landen steeds vaker optreden
Terwijl de aandacht een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten de meeste aandacht trok, waren er de afgelopen weken verschillende incidenten rondom de zogeheten Russische schaduwvloot. Op de Middellandse Zee vloog …
Notes de l’épisode
Terwijl de aandacht een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten de meeste aandacht trok, waren er de afgelopen weken verschillende incidenten rondom de zogeheten Russische schaduwvloot. Op de Middellandse Zee vloog een LNG-tanker in brand na te zijn aangevallen, waarschijnlijk met een drone. En op de Noordzee voerde België vorige week een militaire operatie uit. Op welke manier probeert Rusland met de schaduwvloot onder economische sancties uit te komen, en wat doet Nederland om daar tegen op te treden? Onderzoeksjournalist Laurie Treffers schuift aan om er alles over te vertellen.
Meer weten:
- Oekraïne voert aanvallen op Russische tankers op
- Nederland wil schepen van Russische schaduwvloot harder aanpakken
- Zo zien de Oekraïense waterdrones eruit
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Het spectaculaire inlichtingenwerk dat Khamenei fataal werd
Zaterdag kwam de Opperste Leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, om het leven bij een Amerikaans/Israëlisch precisiebombardement op Teheran. Ook de minister van Defensie, het hoofd van de Revolutionaire Garde …
Notes de l’épisode
Zaterdag kwam de Opperste Leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, om het leven bij een Amerikaans/Israëlisch precisiebombardement op Teheran. Ook de minister van Defensie, het hoofd van de Revolutionaire Garde en tientallen andere hooggeplaatste militairen en politici kwamen om. Hoe wisten de Amerikaanse en Israëlische inlichtingendiensten zo precies waar zij zich bevonden?
Presentatie: Annieke Kranenberg en Huib Modderkolk
Montage en redactie: Tiemen Hageman
Eindredactie: Corinne van Duin en Jasper Veenstra
Artwork: Matteo BalSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Voici les 40 derniers épisodes sur 59. Les épisodes plus anciens se trouvent dans le flux du podcast.
Podcasts similaires
Plus de podcasts : Histoire
C’est votre podcast ?
Confirmez-le avec une entrée dans votre flux : vous recevez ici un code, vous l’ajoutez comme podcast:txt dans le canal de votre flux, et nous le vérifions. Votre podcast apparaît ensuite comme « vérifié » sur SoundNode.