Στo «Σωτηρία» ζητούσαν θεραπεία οι φυματικοί της πόλης

Για περισσότερο από έναν αιώνα, πίσω από τους τοίχους του νοσοκομείου «Η Σωτηρία» γράφτηκε μια ιστορία που συνδέεται με την εξέλιξη της ιατρικής, την αντιμετώπιση της φυματίωσης και τις διαδρομές χιλιάδων ανθρώπων. Από την ίδρυσή του στα τέλη του 19ου αιώνα ως εξειδικευμένου θεραπευτηρίου για μία από τις πιο θανατηφόρες ασθένειες της εποχής έως τη σημερινή του μορφή, αποτέλεσε χώρο περίθαλψης αλλά επιστημονικής έρευνας, όπου διαμορφώθηκε μια ρουτίνα για ασθενείς και υγειονομικό προσωπικό.

Η δημιουργία σανατορίων αντανακλούσε τις τότε αντιλήψεις για τη θεραπεία της φυματίωσης, όταν ο καθαρός αέρας, το φως και η αρχιτεκτονική των κτιρίων θεωρούνταν άρρηκτα συνδεδεμένα με την ίαση. Σήμερα, το Μουσείο Σωτηρία, που στεγάζεται στο ιστορικό στρατιωτικό περίπτερο του νοσοκομείου, διασώζει αυτή την κληρονομιά μέσα από ιατρικά αντικείμενα, φωτογραφίες, προσωπικά τεκμήρια και το πολύτιμο Αρχείο Σωτηρία, αναδεικνύοντας την ιστορία της ασθένειας.

Μαζί με την ιστορικό και μουσειολόγο Ασημίνα Γρηγορίου συζητούμε για την ίδρυση του νοσοκομείου, τη συμβολή της Σοφίας Σλήμαν, την καθημερινότητα στα σανατόρια και τη δημιουργία του Μουσείου Σωτηρία. Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στην ιστορία της δημόσιας υγείας, της επιστήμης και των ανθρώπων που άφησαν το αποτύπωμά τους σε έναν από τους σημαντικότερους χώρους περίθαλψης της χώρας.

Η Ασημίνα Γρηγορίου είναι πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Αρχαιολογία από το Πανεπιστήμιο της Σορβόνης Paris IV και στη Μουσειολογία από τη Σχολή του Λούβρου. Σήμερα είναι υποψήφια διδάκτωρ στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο με αντικείμενο την Ιατρική Μουσειολογία. Από το 2026, είναι επιστημονικά υπεύθυνη για το Μουσείο Σωτηρία.

Οι πληροφορίες για την αρχιτεκτονική του Στρατιωτικού Περιπτέρου προέρχονται από την Ιφιγένεια Δημητρίου, αρχιτέκτονα-μουσειολόγο, υπεύθυνη για την αρχιτεκτονική μελέτη και τον μουσειογραφικό σχεδιασμό του μουσείου.