Zum Inhalt springen
Historia w 5 minut
PodcastGeschichtePolnisch

Historia w 5 minut

NeuJak Hitler z kanclerza został Führerem — NIEMCY 1905.11.2026 · 42 Min.
Folgen
33
Erscheint
mehrmals pro Woche
Letzte Folge
5. Nov. 2026
WebseiteRSS-Feed

Über den Podcast

Historia w 5 minut to polski podcast historyczny Davida G. Rodenko o historii krajów i narodów, oparty na literaturze akademickiej, źródłach pierwotnych i archiwaliach. „Oczami innych” pokazuje dzieje z perspektywy polskiej, niemieckiej, rosyjskiej, ukraińskiej i białoruskiej. Rodenko — historyk i dziennikarz, absolwent Uniwersytetu Oksfordzkiego (Kellogg College), członek National Union of Journalists, założyciel i redaktor naczelny programu. Materiały HW5M: co najmniej 43,7 mln odtworzeń; konta na YouTube, Facebooku, X i Spotify: ponad 386 tys. subskrypcji i obserwacji.

Folgen 33

  1. Jak Hitler z kanclerza został Führerem — NIEMCY 19

    42 Min.Staffel 1 · Folge 19

    Jak Hitler przejął władzę w Niemczech? Pożar Reichstagu, ustawa o pełnomocnictwach, terror i noc długich noży pozwalają mu z kanclerza zostać Führerem.Po objęciu urzędu kanclerza Hitler wykorzystuje pożar …

    Shownotes

    Jak Hitler przejął władzę w Niemczech? Pożar Reichstagu, ustawa o pełnomocnictwach, terror i noc długich noży pozwalają mu z kanclerza zostać Führerem.

    Po objęciu urzędu kanclerza Hitler wykorzystuje pożar Reichstagu, dekret wyjątkowy i ustawę o pełnomocnictwach do rozbicia opozycji oraz rządów prawa. Noc długich noży i śmierć Hindenburga usuwają ostatnie przeszkody na drodze do połączenia najwyższych urzędów w rękach Führera.

    Naziści mówią o porządku i zagrożeniu komunistycznym, konserwatyści tracą kontrolę nad własnym sojusznikiem, a przeciwnicy reżimu trafiają do więzień i obozów.

    To odcinek 19 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Kanclerz zostaje Führerem
    00:30 Hitler jako kanclerz
    01:53 Pożar Reichstagu
    03:36 Dekret wyjątkowy
    04:32 Pierwszy obóz w Dachau
    05:14 Wybory pod terrorem
    10:33 Dzień Poczdamu
    11:40 Ustawa o pełnomocnictwach
    14:57 Likwidacja partii
    16:54 Rozbicie związków zawodowych
    18:52 Konkordat z Watykanem
    22:39 Röhm i ambicje SA
    35:50 Noc długich noży
    38:21 Ostatnie dni Hindenburga
    39:51 Plebiscyt zatwierdza Führera

    Wybrana literatura: Mary Fulbrook, A History of Germany 1918–2008; Ulrich Herbert, A History of Twentieth-Century Germany.

    Dalej w sezonie: Dlaczego Republika Weimarska upadła? — NIEMCY: BONUS

    Bonus wyjaśniający upadek Republiki Weimarskiej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e19

  2. Krach 1929 otworzył Hitlerowi drogę do władzy — NIEMCY 18

    33 Min.Staffel 1 · Folge 18

    Wielki Kryzys otwiera Hitlerowi drogę do władzy w 1933 roku. Odcina Niemcy od amerykańskiego kredytu, zwiększa bezrobocie i rozbija większość parlamentarną, a konserwatywne elity sądzą, że zdołają wykorzystać …

  3. Republika Weimarska: demokracja pod ostrzałem — NIEMCY 17

    25 Min.Staffel 1 · Folge 17

    Republika Weimarska odzyskuje stabilność dzięki polityce Stresemanna i planowi Dawesa. Jej finanse nadal zależą jednak od kredytu z USA, a przeciwnicy demokracji czekają na kolejny kryzys.Stresemann, plan …

  4. Jak Hitler wszedł do niemieckiej polityki — NIEMCY 16

    45 Min.Staffel 1 · Folge 16

    Hitler, pucz monachijski i hiperinflacja: kryzys Republiki Weimarskiej wynosi radykalnego agitatora na scenę ogólnoniemiecką. Więzienie i proces stają się dla niego polityczną trampoliną.Okupacja Ruhry, bierny …

  5. Granice, Freikorpsy i pucz Kappa — NIEMCY 15

    40 Min.Staffel 1 · Folge 15

    Freikorpsy, pucz Kappa, spory graniczne i reparacje podważają Republikę Weimarską. Przemoc uliczna oraz konflikt o granice zamieniają powojenny kryzys w walkę o państwo.Pucz Kappa, działalność Freikorpsów …

    Shownotes

    Freikorpsy, pucz Kappa, spory graniczne i reparacje podważają Republikę Weimarską. Przemoc uliczna oraz konflikt o granice zamieniają powojenny kryzys w walkę o państwo.

    Pucz Kappa, działalność Freikorpsów, plebiscyty i walki o Górny Śląsk pokazują, że powojenna granica nie powstaje wyłącznie przy stole negocjacyjnym. Republika musi jednocześnie bronić konstytucji, negocjować reparacje i mierzyć się z uzbrojonymi przeciwnikami.

    Berlin mówi o krzywdzie wersalskiej, Polska walczy o sporne ziemie, alianci próbują egzekwować traktat, a niemieccy radykałowie odrzucają legalny porządek.

    To odcinek 15 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Granice, Freikorpsy i pucz
    00:39 Traktat wersalski w praktyce
    06:36 Oburzenie na traktat wersalski
    08:02 Pucz Kappa
    19:51 Plebiscyty na wschodzie
    27:50 Górny Śląsk i propaganda
    30:52 Wina Niemiec i reparacje wojenne

    Wybrana literatura: Mary Fulbrook, A History of Germany 1918–2008; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Jak Hitler wszedł do niemieckiej polityki — NIEMCY 16

    Bonus wyjaśniający upadek Republiki Weimarskiej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e15

  6. Wersal: pokój, który nie zakończył wojny — NIEMCY 14

    50 Min.Staffel 1 · Folge 14

    Traktat wersalski, rewolucja i mit ciosu w plecy tworzą pokój, który nie kończy politycznej wojny w Niemczech. Republika Weimarska rodzi się pod presją klęski, przemocy i upokorzenia.Republika Weimarska rodzi …

    Shownotes

    Traktat wersalski, rewolucja i mit ciosu w plecy tworzą pokój, który nie kończy politycznej wojny w Niemczech. Republika Weimarska rodzi się pod presją klęski, przemocy i upokorzenia.

    Republika Weimarska rodzi się w chwili klęski, rewolucji i demobilizacji milionów żołnierzy. Traktat wersalski oraz mit ciosu w plecy pozwalają przeciwnikom demokracji przedstawiać nowe państwo jako produkt zdrady, a nie próbę uporządkowania katastrofy.

    Alianci chcą zabezpieczyć powojenny ład, niemieccy demokraci próbują ocalić państwo, a skrajna prawica buduje opowieść o zdradzie wewnętrznej.

    To odcinek 14 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Wersal i pokój bez końca
    00:32 Koniec Cesarstwa Niemieckiego
    07:57 Mit ciosu w plecy
    17:55 Powroty żołnierzy z frontu
    26:42 Powstanie Spartakusa
    36:36 Samozatopienie floty w Scapa Flow
    43:24 Narzucenie traktatu wersalskiego

    Wybrana literatura: Mary Fulbrook, A History of Germany 1918–2008; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Granice, Freikorpsy i pucz Kappa — NIEMCY 15

    Bonus wyjaśniający upadek Republiki Weimarskiej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e14

  7. Dlaczego Niemcy przegrały I wojnę światową — NIEMCY 13

    40 Min.Staffel 1 · Folge 13

    Dlaczego Niemcy przegrały I wojnę światową? Ofensywa wiosenna załamuje się, Ludendorff traci kontrolę, a bunt marynarzy, rewolucja i abdykacja Wilhelma II kończą Cesarstwo Niemieckie.Po nieudanej ofensywie …

    Shownotes

    Dlaczego Niemcy przegrały I wojnę światową? Ofensywa wiosenna załamuje się, Ludendorff traci kontrolę, a bunt marynarzy, rewolucja i abdykacja Wilhelma II kończą Cesarstwo Niemieckie.

    Po nieudanej ofensywie wiosennej Niemcy tracą ludzi, zapasy i inicjatywę, a wojska amerykańskie wzmacniają Ententę. Załamanie frontu, bunt marynarzy, rewolucja i abdykacja Wilhelma II kończą Cesarstwo; dowództwo oraz rząd zabiegają już o rozejm.

    OHL próbuje przenieść odpowiedzialność za klęskę i prośbę o rozejm na rząd cywilny, żołnierze oraz cywile chcą końca wojny, a wojska Ententy przejmują inicjatywę.

    To odcinek 13 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Dlaczego Niemcy przegrały
    00:37 Pokój w Brześciu i rok 1918
    04:16 Gospodarcze wyczerpanie Niemiec
    07:47 Ostatnia ofensywa Ludendorffa
    14:19 OHL poznaje skalę klęski
    19:11 Czarny dzień armii niemieckiej
    26:18 Bunt marynarzy w Kilonii
    29:39 Abdykacja Wilhelma II
    35:54 Upadek monarchii

    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Wersal: pokój, który nie zakończył wojny — NIEMCY 14

    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e13

  8. Głód, Somma i Lenin: Niemcy na krawędzi — NIEMCY 12

    47 Min.Staffel 1 · Folge 12

    Blokada Niemiec i bitwa nad Sommą odbierają Cesarstwu ludzi oraz zasoby, a wejście USA przesuwa równowagę sił. Berlin próbuje wyłączyć Rosję z wojny, ułatwiając Leninowi powrót i zawierając pokój brzeski.Somma …

    Shownotes

    Blokada Niemiec i bitwa nad Sommą odbierają Cesarstwu ludzi oraz zasoby, a wejście USA przesuwa równowagę sił. Berlin próbuje wyłączyć Rosję z wojny, ułatwiając Leninowi powrót i zawierając pokój brzeski.

    Somma wyczerpuje armię, a blokada morska i zima brukwiowa uderzają w zaplecze oraz ludność cywilną; wejście USA przesuwa równowagę sił. Niemcy próbują wyłączyć Rosję, wspierając powrót Lenina i zawierając pokój brzeski.

    Dowództwo niemieckie liczy czas i zasoby, cywile walczą z głodem, Amerykanie wchodzą do wojny, a rewolucyjna Rosja szuka wyjścia z konfliktu.

    To odcinek 12 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Niemcy na krawędzi
    00:30 Ludendorff i wojna totalna
    05:13 Bitwa nad Sommą
    10:30 Bitwa Jutlandzka, 1916
    17:26 Zima brukwiowa i głód
    22:48 USA przystępują do wojny
    27:26 Królestwo Polskie i Legiony
    34:45 Lenin wraca do Rosji
    38:39 Rezolucja pokojowa Reichstagu
    42:46 Pokój w Brześciu 1918

    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Dlaczego Niemcy przegrały I wojnę światową — NIEMCY 13

    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e12

  9. Verdun, gaz i U-Booty: wojna bez wyjścia — NIEMCY 11

    45 Min.Staffel 1 · Folge 11

    Bitwa pod Verdun, U-Booty i gaz bojowy mają przełamać impas I wojny światowej. Zamiast rozstrzygnięcia przynoszą Niemcom i ich przeciwnikom jeszcze większe straty.Niemcy używają gazu bojowego i U-Bootów …

    Shownotes

    Bitwa pod Verdun, U-Booty i gaz bojowy mają przełamać impas I wojny światowej. Zamiast rozstrzygnięcia przynoszą Niemcom i ich przeciwnikom jeszcze większe straty.

    Niemcy używają gazu bojowego i U-Bootów, szukając przełomu; pod Verdun Falkenhayn próbuje wykrwawić Francję w narzuconej bitwie materiałowej. Środki te zwiększają skalę śmierci, ale nie przynoszą rozstrzygnięcia.

    Niemieckie dowództwo szuka rozstrzygnięcia, Francuzi bronią Verdun, a Berlin obawia się reakcji państw neutralnych; po zatopieniu Lusitanii szczególnie silnie reagują Stany Zjednoczone.

    To odcinek 11 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Verdun, gaz i U-Booty
    00:30 Wojna bez przełomu
    03:29 Nowi sojusznicy i Włochy
    09:04 Początek wojny gazowej
    12:08 Chlor pod Ypres
    19:35 Mitteleuropa i plan dla Europy
    26:15 Wojna U-Bootów
    31:31 Zatopienie Lusitanii
    34:01 Bitwa pod Verdun
    37:31 Plan wykrwawienia Francji

    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Głód, Somma i Lenin: Niemcy na krawędzi — NIEMCY 12

    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e11

  10. Plan Schlieffena: wojna miała trwać tygodnie — NIEMCY 10

    40 Min.Staffel 1 · Folge 10

    Plan Schlieffena miał dać Niemcom szybkie zwycięstwo nad Francją, zanim Rosja zdąży się zmobilizować. Belgia, Marna i wojna okopowa zamieniają plan na wojnę wyniszczenia.Niemieckie dowództwo próbuje pokonać …

    Shownotes

    Plan Schlieffena miał dać Niemcom szybkie zwycięstwo nad Francją, zanim Rosja zdąży się zmobilizować. Belgia, Marna i wojna okopowa zamieniają plan na wojnę wyniszczenia.

    Niemieckie dowództwo próbuje pokonać Francję szybkim uderzeniem przez Belgię, zanim Rosja rozwinie pełne siły. Opór Belgów, reakcja Wielkiej Brytanii, bitwa nad Marną i błędy dowodzenia zatrzymują ofensywę, a wojna przechodzi w długotrwały konflikt okopowy.

    Niemieckie dowództwo zakłada szybkie rozstrzygnięcie, Belgowie stawiają opór, Francuzi i Brytyjczycy kontratakują nad Marną, a Wielka Brytania przystępuje do wojny po naruszeniu neutralności Belgii.

    To odcinek 10 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Plan wojny na kilka tygodni
    00:38 Duch 1914 i plan Schlieffena
    09:26 Cud nad Marną
    12:45 Analiza błędu von Moltke
    19:43 Wyścig do morza
    24:14 Bitwa pod Tannenbergiem
    35:56 Kryzys niemieckiego dowództwa

    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Verdun, gaz i U-Booty: wojna bez wyjścia — NIEMCY 11

    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e10

  11. Jak Europa weszła w I wojnę światową — NIEMCY 09

    36 Min.Staffel 1 · Folge 9

    Kryzys lipcowy i wybuch I wojny światowej łączą się w ciąg decyzji po zamachu w Sarajewie. Mobilizacje, ultimata i kalkulacje mocarstw zmieniają lokalny konflikt w wojnę europejską.Po zamachu w Sarajewie …

    Shownotes

    Kryzys lipcowy i wybuch I wojny światowej łączą się w ciąg decyzji po zamachu w Sarajewie. Mobilizacje, ultimata i kalkulacje mocarstw zmieniają lokalny konflikt w wojnę europejską.

    Po zamachu w Sarajewie Austria-Węgry otrzymują niemieckie poparcie i stawiają Serbii ultimatum. Mobilizacje Rosji, Niemiec i Francji oraz system sojuszy zamieniają lokalny konflikt w wojnę europejską.

    Wiedeń chce ukarać Serbię, Berlin obawia się utraty jedynego pewnego sojusznika, Petersburg broni wpływów na Bałkanach, a Paryż i Londyn reagują na niemiecką eskalację.

    To odcinek 09 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Europa idzie na wojnę
    00:31 Drugi kryzys marokański
    06:30 Afera z Zabern i militaryzm
    10:29 Ostatnia prosta do wojny
    14:32 Wojny bałkańskie
    20:47 Zamach w Sarajewie
    25:04 Europejskie domino 1914
    29:24 Duch 1914 i piękna wojna

    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Plan Schlieffena: wojna miała trwać tygodnie — NIEMCY 10

    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e09

  12. Jak Niemcy zostały osaczone przed 1914 rokiem — NIEMCY 08

    34 Min.Staffel 1 · Folge 8

    Kryzysy marokańskie pokazują, dlaczego Niemcy przed 1914 rokiem zaczynają czuć się osaczone. Wyścig zbrojeń zbliża Londyn, Paryż i Petersburg, a kolejne ruchy Berlina pogłębiają jego izolację.Kryzysy …

    Shownotes

    Kryzysy marokańskie pokazują, dlaczego Niemcy przed 1914 rokiem zaczynają czuć się osaczone. Wyścig zbrojeń zbliża Londyn, Paryż i Petersburg, a kolejne ruchy Berlina pogłębiają jego izolację.

    Kryzysy marokańskie, kryzys bośniacki i wyścig morski zbliżają do siebie Wielką Brytanię, Francję i Rosję. Niemieckie próby rozbijania porozumienia rywali przynoszą odwrotny skutek i wzmacniają w Berlinie poczucie strategicznego osaczenia.

    Niemcy widzą zaciskający się pierścień, Francja broni wpływów w Maroku, Wielka Brytania chroni przewagę na morzu, a Rosja po upokorzeniu w kryzysie bośniackim zbliża się do Francji i Wielkiej Brytanii.

    To odcinek 08 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Niemcy w strategicznej pułapce
    00:30 Izolacja Niemiec
    04:30 Pierwszy kryzys marokański
    11:24 SPD i afera Daily Telegraph
    17:51 Kryzys bośniacki
    21:50 Panika morska i nowe pancerniki
    25:39 Panslawizm i pangermanizm
    28:31 Drugi kryzys marokański

    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Jak Europa weszła w I wojnę światową — NIEMCY 09

    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e08

  13. Niemieckie „miejsce pod słońcem” i jego cena — NIEMCY 07

    40 Min.Staffel 1 · Folge 7

    Niemiecki kolonializm, ludobójstwo Herero i Nama oraz kolej bagdadzka pokazują cenę „miejsca pod słońcem”. Ambicje mocarstwowe zwiększają napięcie z Wielką Brytanią i Francją.Rozbudowa floty i Weltpolitik mają …

    Shownotes

    Niemiecki kolonializm, ludobójstwo Herero i Nama oraz kolej bagdadzka pokazują cenę „miejsca pod słońcem”. Ambicje mocarstwowe zwiększają napięcie z Wielką Brytanią i Francją.

    Rozbudowa floty i Weltpolitik mają dać Niemcom pozycję globalnego mocarstwa, lecz prowadzą do izolacji i kosztownej rywalizacji. W Afryce niemieckie panowanie kolonialne przynosi ludobójstwo Herero i Nama, pokazując brutalną cenę imperialnych ambicji.

    Berlin mówi o prestiżu i rozwoju, Londyn widzi zagrożenie morskie, a Herero i Nama doświadczają przemocy kolonialnego państwa.

    To odcinek 07 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.

    Rozdziały:
    00:00 Cena miejsca pod słońcem
    00:32 Psychologia Wilhelma II
    07:06 Niemiecki kompleks spóźnienia
    15:57 Druga ustawa o flocie
    22:53 Mit pruskiej solidności
    27:37 Herero i Nama
    33:20 Sprzeciw wobec kolonializmu
    35:07 Od ekspansji do izolacji

    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.

    Dalej w sezonie: Jak Niemcy zostały osaczone przed 1914 rokiem — NIEMCY 08

    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e07

  14. Wilhelm II: cesarz, który zwolnił Bismarcka — NIEMCY 06

    47 Min.Staffel 1 · Folge 6

    Wilhelm II i Bismarck zderzają się o kierunek Cesarstwa Niemieckiego. Dymisja kanclerza, Weltpolitik i rozbudowa floty kończą epokę ostrożnej dyplomacji.Wilhelm II chce większego osobistego wpływu, doprowadza …

    Shownotes

    Wilhelm II i Bismarck zderzają się o kierunek Cesarstwa Niemieckiego. Dymisja kanclerza, Weltpolitik i rozbudowa floty kończą epokę ostrożnej dyplomacji.


    Wilhelm II chce większego osobistego wpływu, doprowadza do odejścia Bismarcka, a nowy rząd nie przedłuża układu reasekuracyjnego z Rosją. Ambicje kolonialne prowadzą następnie do Weltpolitik i rozbudowy floty.


    Cesarz przedstawia panowanie jako nowy początek, Bismarck ostrzega przed prowokowaniem mocarstw, a Europa obawia się zmian po odejściu stabilizującego kanclerza.


    To odcinek 06 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.


    Rozdziały:

    00:00 Cesarz zwalnia Bismarcka

    00:37 Wilhelm II przejmuje władzę

    08:27 Dymisja Bismarcka

    11:41 Nowy kurs Capriviego

    20:30 Śmierć Bismarcka

    27:27 Nowy Niemiec XX wieku

    33:17 Psychologia Wilhelma II

    34:07 Początek rozbudowy floty

    45:46 Tirpitz i wielka flota


    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.


    Dalej w sezonie: Niemieckie „miejsce pod słońcem” i jego cena — NIEMCY 07


    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e06

  15. Cesarstwo Niemieckie na kursie kolizyjnym — NIEMCY 05

    54 Min.Staffel 1 · Folge 5

    Powstanie Cesarstwa Niemieckiego zmienia równowagę sił w Europie. Kulturkampf, industrializacja, system sojuszy Bismarcka i rosnące ambicje mocarstwowe tworzą państwo na kursie kolizyjnym.Po 1871 roku Bismarck …

    Shownotes

    Powstanie Cesarstwa Niemieckiego zmienia równowagę sił w Europie. Kulturkampf, industrializacja, system sojuszy Bismarcka i rosnące ambicje mocarstwowe tworzą państwo na kursie kolizyjnym.


    Po 1871 roku Bismarck umacnia nowe cesarstwo przez Kulturkampf, ustawodawstwo społeczne i system sojuszy, a równocześnie Niemcy stają się potęgą przemysłową. Wejście do wyścigu kolonialnego i narastający spór z Wilhelmem II kończą epokę ostrożnej Realpolitik.


    Berlin chce zabezpieczyć nowe państwo, Wielka Brytania obserwuje rosnącą konkurencję, a mieszkańcy kolonii ponoszą koszt niemieckiej ekspansji.


    To odcinek 05 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.


    Rozdziały:

    00:00 Nowe Cesarstwo Niemieckie

    00:30 Bismarck, reformy i Kulturkampf

    05:49 Żydzi w Niemczech XIX wieku

    10:45 Reformy socjalne Bismarcka

    15:38 Kissinger Diktat i Realpolitik

    19:03 Sojusz Trzech Cesarzy

    21:29 Kolonializm niemiecki a Bismarck

    23:25 Niemcy wchodzą do kolonii

    26:18 Konferencja Berlińska, 1885

    29:47 Togoland, Kamerun, Afryka

    31:10 Niemiecka przemoc w Afryce

    33:48 Bismarck i współpraca z Anglią

    35:55 Bismarck kontra Wilhelm II

    40:25 Wilhelm II i Weltpolitik

    44:01 Relacja Wilhelma II z Anglią

    46:12 Londyn kontra Berlin

    48:01 Fobia antyniemiecka w Anglii

    49:28 Made in Germany i nowe wyzwania

    52:34 Droga do I wojny światowej


    Wybrana literatura: Gordon A. Craig, Germany, 1866–1945; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.


    Dalej w sezonie: Wilhelm II: cesarz, który zwolnił Bismarcka — NIEMCY 06


    Bonus o odpowiedzialności Niemiec za wybuch I wojny światowej i pełne archiwum są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e05

  16. Jak Bismarck zjednoczył Niemcy trzema wojnami — NIEMCY 04

    38 Min.Staffel 1 · Folge 4

    Bismarck i zjednoczenie Niemiec: wojny z Danią, Austrią i Francją pozwalają Prusom przebudować Europę. Dyplomacja, armia i polityka faktów prowadzą do proklamacji cesarstwa.Bismarck izoluje kolejnych …

    Shownotes

    Bismarck i zjednoczenie Niemiec: wojny z Danią, Austrią i Francją pozwalają Prusom przebudować Europę. Dyplomacja, armia i polityka faktów prowadzą do proklamacji cesarstwa.


    Bismarck izoluje kolejnych przeciwników i wykorzystuje wojny z Danią, Austrią oraz Francją do skupienia państw niemieckich wokół Prus. Zwycięstwo militarne łączy z dyplomacją, a finałem jest proklamacja Cesarstwa Niemieckiego w Wersalu w 1871 roku.


    Bismarck i pruskie kierownictwo dążą do jedności; Austria traci dominację, Francja ponosi strategiczną klęskę, a południowe państwa niemieckie dołączają pod presją francuskiego zagrożenia.


    To odcinek 04 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.


    Rozdziały:

    00:00 Trzy wojny Bismarcka

    00:31 Bismarck, Żelazny Kanclerz

    04:48 Krwią i żelazem

    05:56 Dualizm austro-pruski

    07:51 Wojny o Szlezwik i Holsztyn

    10:26 Prusy kontra Austria

    12:50 Wojna prusko-austriacka, 1866

    20:25 Ausgleich i gra Bismarcka

    24:56 Depesza Emska i prowokacja Francji

    26:43 Wojna francusko-pruska, 1870

    32:10 Zjednoczenie Niemiec w 1871


    Wybrana literatura: Christopher Clark, Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600–1947; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.


    Dalej w sezonie: Cesarstwo Niemieckie na kursie kolizyjnym — NIEMCY 05


    Pełny prolog sezonu i materiały bonusowe są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e04

  17. Dlaczego król Prus odrzucił koronę Niemiec — NIEMCY 03

    41 Min.Staffel 1 · Folge 3

    Wiosna Ludów i zjednoczenie Niemiec: parlament frankfurcki oferuje koronę Fryderykowi Wilhelmowi IV, lecz król Prus ją odrzuca. Liberalna próba jedności upada, a inicjatywę przejmą monarchowie.Parlament …

    Shownotes

    Wiosna Ludów i zjednoczenie Niemiec: parlament frankfurcki oferuje koronę Fryderykowi Wilhelmowi IV, lecz król Prus ją odrzuca. Liberalna próba jedności upada, a inicjatywę przejmą monarchowie.


    Parlament frankfurcki dąży do zjednoczenia Niemiec pod liberalną konstytucją, lecz napotyka opór Austrii i Prus. Fryderyk Wilhelm IV odrzuca koronę ofiarowaną przez zgromadzenie, Prusy tłumią zrywy, a Austria odzyskuje dominację w Związku Niemieckim.


    Liberałowie dążą do konstytucyjnych Niemiec, król Prus odrzuca koronę pochodzącą z woli zgromadzenia i ludu, a Austria odbudowuje dominację.


    To odcinek 03 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.


    Rozdziały:

    00:00 Korona Niemiec z rynsztoka

    00:32 Zollverein: Prusy kontra Austria

    05:37 Powstanie listopadowe a Niemcy

    11:01 Liberalizm narodowy i romantyzm

    14:42 Hambacher Fest i liberalizm

    18:09 Wiosna Ludów i triumf liberałów

    26:23 Korona z rynsztoka

    28:42 Unia Erfurcka i dominacja Austrii

    33:44 Wojna krymska osłabia Austrię

    36:50 Rewolucja przemysłowa w Niemczech

    38:20 Marks, Engels i socjalizm


    Wybrana literatura: Christopher Clark, Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600–1947; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.


    Dalej w sezonie: Jak Bismarck zjednoczył Niemcy trzema wojnami — NIEMCY 04


    Pełny prolog sezonu i materiały bonusowe są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e03

  18. Jak Prusy podniosły się po klęsce — NIEMCY 02

    30 Min.Staffel 1 · Folge 2

    Po klęsce pod Jeną i Auerstedt reformy Prus po 1806 roku przebudowują państwo, armię i społeczeństwo. Wojny wyzwoleńcze, kongres wiedeński i Związek Niemiecki przygotowują rywalizację z Austrią.Stein …

  19. Napoleon rozbija Święte Cesarstwo — NIEMCY 01

    30 Min.Staffel 1 · Folge 1

    Napoleon i Święte Cesarstwo Rzymskie: rewolucja francuska, Austerlitz i rozwiązanie Rzeszy burzą dawny porządek ziem niemieckich. Prusy i Austria wchodzą w epokę, która doprowadzi do zjednoczenia Niemiec.Po …

    Shownotes

    Napoleon i Święte Cesarstwo Rzymskie: rewolucja francuska, Austerlitz i rozwiązanie Rzeszy burzą dawny porządek ziem niemieckich. Prusy i Austria wchodzą w epokę, która doprowadzi do zjednoczenia Niemiec.


    Po Austerlitz 16 państw niemieckich pod naciskiem Paryża tworzy Związek Reński z Napoleonem jako protektorem, a Franciszek II zrzeka się korony cesarskiej. Klęska Prus zapowiada jego przebudowę; Austria po 1809 roku wybiera współpracę z Napoleonem.


    Odcinek pokazuje skutki polityki Napoleona dla Austrii, Prus i państw dawnej Rzeszy.


    To odcinek 01 z 19 sezonu NIEMCY. HW5M Podcast jest serią audio projektu Historia w 5 minut. Autorem i narratorem jest David G. Rodenko.


    Rozdziały:

    00:00 Napoleon burzy Rzeszę

    00:32 Rewolucja francuska i Niemcy

    02:57 Pierwsza koalicja antyfrancuska

    06:31 Lunéville i przebudowa Rzeszy

    09:57 Napoleon kontra cesarz Austrii

    11:57 Austerlitz i zdobycie Wiednia

    15:12 Upadek Świętego Cesarstwa

    17:47 Jena–Auerstedt i upadek Prus

    22:35 Związek Reński i reformy

    25:42 Austria i piąta koalicja


    Wybrana literatura: Christopher Clark, Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600–1947; Dietrich Orlow, A History of Modern Germany.


    Dalej w sezonie: Jak Prusy podniosły się po klęsce — NIEMCY 02


    Pełny prolog sezonu i materiały bonusowe są dostępne dla Patronów HW5M: https://patronite.pl/historiaw5minut?utm_source=spotify&utm_medium=episode_description&utm_campaign=niemcy_2026&utm_content=e01

  20. NIEMCY: Edycja rozszerzona — zwiastun sezonu

    1 Min.Staffel 1Trailer

    Jak niemiecka mozaika królestw, księstw i wolnych miast stała się zjednoczonym mocarstwem? Ten publiczny zwiastun otwiera 19-odcinkowy sezon „NIEMCY: Edycja rozszerzona”, który prowadzi od upadku Świętego …

    Shownotes

    Jak niemiecka mozaika królestw, księstw i wolnych miast stała się zjednoczonym mocarstwem? Ten publiczny zwiastun otwiera 19-odcinkowy sezon „NIEMCY: Edycja rozszerzona”, który prowadzi od upadku Świętego Cesarstwa przez reformy Prus i zjednoczenie Niemiec po pierwszą wojnę światową, Republikę Weimarską i przejęcie władzy przez Hitlera.


    Historia Niemiec oczami Niemców, Polaków, Francuzów, Brytyjczyków i Rosjan. Zacznij od odcinka 1 i słuchaj sezonu w kolejności.

  21. Nowy rozdział dla Patronów

    2 Min.

    Historia w 5 minut wraca z regularnym rytmem materiałów o historii Polski i świata. W tej krótkiej zapowiedzi opowiadam, co już czeka w Patronite Audio i co pojawi się dalej: pełny sezon Niemcy. Edycja …

    Shownotes

    Historia w 5 minut wraca z regularnym rytmem materiałów o historii Polski i świata. W tej krótkiej zapowiedzi opowiadam, co już czeka w Patronite Audio i co pojawi się dalej: pełny sezon Niemcy. Edycja rozszerzona, artykuły premium, wcześniejsze premiery podcastów, materiały zza kulis i zamknięta grupa dla Patronów. Jeżeli wspierasz mnie obecnie, nowe materiały pojawią się automatycznie zgodnie z Twoim progiem. Jeżeli wspierałeś mnie wcześniej, możesz wrócić i od razu odzyskać dostęp do archiwum oraz nowych publikacji. Dziękuję, że jesteście. Dawid

  22. Napoleon o Polsce: Czy oszukał Polaków? Pamiętniki.

    21 Min.Staffel 1 · Folge 15

    Co Napoleon naprawdę planował wobec Polski? Analizuję wspomnienia jego prywatnego sekretarza Louisa Antoine’a Fauveleta de Bourrienne’a i zawarte w nich rozmowy o odbudowie państwa polskiego, Księstwie …

  23. Wywiad z Piłsudskim o Polakach.

    38 Min.Staffel 1 · Folge 14

    Co Józef Piłsudski mówił o Polakach, Sejmie i polityce II Rzeczypospolitej? Czytam i komentuję wywiad opublikowany 3 lipca 1928 roku w lwowskim dzienniku „Chwila” — tekst, który odsłania temperament marszałka …

  24. Historia Rosji wg Rosjan. "Dlaczego Polska nie lubi Rosji?"

    15 Min.Staffel 1 · Folge 12

    Jak rosyjska propaganda tłumaczy konflikt Polski i Rosji? Czytam oraz analizuję rosyjski tekst „Dlaczego Polska nie lubi Rosji?”, który przedstawia dzieje obu państw jako wielowiekową walkę religii, imperiów i …

  25. Kłamstwa Niemiec wobec Polski, Czech i ZSRR.

    21 Min.Staffel 1 · Folge 11

    Jak III Rzesza przygotowywała propagandę przeciwko Polsce, Czechosłowacji i ZSRR? Odcinek opiera się na zeznaniach Hansa Fritzschego, wysokiego urzędnika Ministerstwa Propagandy, złożonych po wojnie przed …

  26. Bizancjum. Historia Bizancjum w 1.5 godziny.

    1 Std. 34 Min.Staffel 1 · Folge 9

    Historia Bizancjum od kryzysu Cesarstwa Rzymskiego w III wieku po upadek Konstantynopola w 1453 roku — w jednej, półtoragodzinnej opowieści. Poznasz narodziny cesarstwa wschodniorzymskiego, Konstantyna …

  27. Poznaj HW5M - wywiad dla Polskiego Radia 13/01/23

    10 Min.Staffel 1 · Folge 9Bonus

    Jak powstaje Historia w 5 minut i dlaczego źródła historyczne są osią kanału? W wywiadzie dla Polskiego Radia z 13 stycznia 2023 roku opowiadam o pracy nad HW5M, wyborze tematów, przygotowywaniu podcastów oraz …

  28. Wojna 1939 oczami Niemców - Pamiętniki Ribbentropa

    35 Min.Staffel 1 · Folge 7

    Jak Joachim von Ribbentrop przedstawiał niemiecką politykę wobec Polski i wybuch wojny w 1939 roku? Czytam oraz komentuję fragmenty jego wspomnień dotyczące negocjacji polsko-niemieckich, Gdańska, tzw …

  29. "Sukces Hitlera" relacja New York Times z 1922

    15 Min.Staffel 1 · Folge 6

    Jak amerykańska prasa opisywała Adolfa Hitlera i ruch nazistowski już w 1922 roku? Przedstawiam polski przekład oraz analizę reportażu „The New York Times” z Bawarii, napisanego na długo przed przejęciem władzy …

  30. Legendy i opowieści starodawnej Polski.

    21 Min.Staffel 1 · Folge 5

    Jakie legendy opowiadano w dawnej Polsce, Litwie i Rusi? W tym odcinku przywracam cztery podania krążące niegdyś po ziemiach Rzeczypospolitej — historie zachowane w pamięci chłopów, lokalnych wspólnot i dawnych …

Ist das dein Podcast?

Bestätige es mit einem Eintrag in deinem Feed: Du bekommst hier einen Code, trägst ihn als podcast:txt in den Kanal deines Feeds ein, und wir prüfen ihn. Danach steht dein Podcast als „verifiziert“ bei SoundNode.

Einstellungen

Darstellung

Sprache

Bestimmt, welche Sender dir auf der Startseite zuerst gezeigt werden.

Verlauf

Zuletzt gehörte Sender und Folgen und deine letzten Suchen liegen nur in diesem Browser.

Hinweise

Ein kurzer Hinweis, wenn ein Podcast, dem du folgst, eine neue Folge hat. Einzelne Podcasts stellst du über die Glocke auf ihrer Seite ab.

Konto

Favoriten speichern – in der App und auf der Website.

Tastenkürzel

/
Suche öffnen
Leertaste
Abspielen oder anhalten
← →
Im Player: 15 s zurück, 30 s vor (Folgen) · im Regal: nächste Kachel
↑ ↓
Im Regal: Ziel innerhalb der Kachel
Pos1 / Ende
Im Regal: erste bzw. letzte Kachel
Esc
Fenster oder Menü schließen
?
Diese Übersicht
Läuft gerade

Zur Senderseite

Als Nächstes

    Folgen mit „Als Nächstes“ vormerken – sie laufen nach der aktuellen Folge.