14 Samhain 2026 (Luimneach)

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.

*

Inniu an ceathrú lá déág de mhí na Samhna. Is mise Sibéal Dempsey.

In Éirinn, cuireadh pleananna le haghaidh stailc san earnáil phoiblí ar fionraí an tseachtain seo tar éis do cheardchumainn teacht ar chomhaontú maidir le dréacht-shocrú pá nua leis an rialtas. Faoin socrú seo, gheobhaidh beagnach leathmhilliún oibrí méaduithe pá de bhreis agus deich faoin gcéad faoi mhí an Mhárta sa bhliain dhá mhíle fiche a naoi. Mar sin féin, beidh an méadú seo níos ísle ná an ráta boilscithe; gheobhaidh oibrithe méadú dhá faoin gcéad don bhliain dhá mhíle fiche a sé, i gcomparáid le ráta boilscithe de ceithre phointe a trí faoin gcéad a bhí ann i mí Dheireadh Fómhair. Áirítear téarmaí eile sa chomhaontú freisin, amhail “comhoibriú maidir le comhtháthú na hintleachta saorga agus athruithe ar chleachtais oibre”. Ní hé seo deireadh an scéil, áfach, mar go gcaithfidh na ceardchumainn éagsúla vóta a iarraidh ar a gcuid ball anois féachaint an nglacfaidh siad leis an gcomhaontú; táthar ag súil go mbeidh torthaí na vótála ar fáil i gceann cúpla seachtain.

Gearradh pionós príosúnachta deich mbliana go leith ar Russell Brand as éigniú agus trí chúis d'ionsaí gnéis. Thug roinnt dá íospartaigh ráitis an tseachtain seo; ina measc bhí duine amháin a labhair leis an gcúirt go pearsanta, ó chúl cuirtín. Le linn na trialach, rinne an Breitheamh roinnt ráiteas, ina measc cur síos ar Russell Brand mar “chreachadóir gnéis”, agus an ráiteas: “is cuma cad a chaitheann mná, is cuma cá dtéann siad, agus go deimhin is cuma cad a ólann siad, tá an ceart acu i gcónaí ‘ní hea’ a rá”. Chomh maith leis sin, tá líomhaintí curtha i leith David Walliams an tseachtain seo go ndearna sé creach ar chailíní chomh hóg le cúig bliana déag d’aois. Tharla sé seo tar éis dó cás cúirte a chailleadh ina raibh sé ag iarraidh bac a chur ar fhoilsiú na líomhaintí sin, a tháinig chun solais de thoradh imscrúduithe a rinne ITV agus an Guardian.

An deireadh seachtaine seo caite, thairg Donald Trump post rúnaí preasa an Tí Bháin do Dana White, príomhfheidhmeannach an Chraobhchomórtais Sárthrodaíochta (UFC). Dúirt sé ina dhiaidh sin “nach raibh i gceist aige ach magadh” agus go raibh sé i gceist a chur in iúl nach mbeadh tuairisceoirí “chomh dána sin leis”. Bhí an bheirt i láthair le chéile an tseachtain seo i seomra faisnéise an Tí Bháin, áit ar labhair Trump freisin faoin gcogadh san Iaráin, ag maíomh go dtiocfaidh deireadh leis an gcoimhlint go luath. Tá an post folamh le cúpla seachtain anuas, tar éis don rúnaí preasa a bhí ann roimhe seo a bheith curtha faoi bhrú éirí as a post.

*

Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.

*

GLUAIS

dréacht-shocrú pá - draft pay settlement

comhtháthú - integration

creachadóir - predator

imscrúduithe - investigations

rúnaí preasa - press secretary

príomhfheidhmeannach an Chraobhchomórtais Sárthrodaíochta - CEO of UFC