Zum Inhalt springen

Polityka o historii: Kim tak naprawdę był Marian Turski. Latami nie mówił o Auschwitz

26.06.2026 · 42 Min.

Shownotes

Kim naprawdę był Marian Turski? Dla jednych legendarnym dziennikarzem „Polityki”, dla innych strażnikiem pamięci o Zagładzie, a dla milionów ludzi na całym świecie autorem słów, które stały się moralnym przesłaniem naszych czasów: „Auschwitz nie spadło z nieba” oraz „Nie bądź obojętny”. Gościem Marcina Zaremby jest Marek Zając, wieloletni dziennikarz „Tygodnika Powszechnego”, sekretarz Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej i autor książki „Nieobojętny. 100 portretów Mariana Turskiego”. To osobista opowieść o człowieku, który przeżył obóz koncentracyjny w Auschwitz, łódzkie getto i marsze śmierci, a mimo to nie utracił wiary w ludzi ani poczucia humoru.

Rozmawiamy o tym, dlaczego przez blisko trzy dekady po wojnie Marian Turski niemal nie mówił o swoich wojennych doświadczeniach i czym był opisany przez Antoniego Kępińskiego syndrom oświęcimski. Zastanawiamy się, dlaczego część ocalałych potrafiła wrócić do życia, podczas gdy wielu innych do końca zmagało się z traumą.

Przywołujemy też niezwykłe wspomnienia o Marianie Turskim: redaktorze, historyku, dyplomacie. Poznajemy kulisy jego działalności w Muzeum Polin, negocjacji dotyczących pamięci o Zagładzie oraz walki o historyczną prawdę dotyczącą liczby ofiar Auschwitz. Rozmawiamy również o tym, czym jest jego słynne 11. przykazanie i przesłanie „nie bądź obojętny”, które stało się jednym z najważniejszych głosów ostrzegających przed obojętnością wobec nienawiści i wykluczenia.

To także opowieść o niezwykłej pamięci, skromności i poczuciu humoru człowieka, który przez niemal siedem dekad współtworzył tygodnik „Polityka” i całe życie poświęcił temu, by Zagłada europejskich Żydów oraz historia Żydów polskich nie zostały zapomniane.

3 rzeczy, których dowiesz się z odcinka:
1. Dlaczego Marian Turski przez kilkadziesiąt lat nie mówił o Auschwitz.
2. Jak narodziło się słynne przesłanie „Nie bądź obojętny”.
3. Dlaczego Marian Turski stał się jednym z największych autorytetów moralnych współczesnej Polski?

Alle Folgen von Polityka o historii

Einstellungen

Darstellung

Sprache

Bestimmt, welche Sender dir auf der Startseite zuerst gezeigt werden.

Verlauf

Zuletzt gehörte Sender und Folgen und deine letzten Suchen liegen nur in diesem Browser.

Hinweise

Ein kurzer Hinweis, wenn ein Podcast, dem du folgst, eine neue Folge hat. Einzelne Podcasts stellst du über die Glocke auf ihrer Seite ab.

Konto

Favoriten speichern – in der App und auf der Website.

Tastenkürzel

/
Suche öffnen
Leertaste
Abspielen oder anhalten
← →
Im Player: 15 s zurück, 30 s vor (Folgen) · im Regal: nächste Kachel
↑ ↓
Im Regal: Ziel innerhalb der Kachel
Pos1 / Ende
Im Regal: erste bzw. letzte Kachel
Esc
Fenster oder Menü schließen
?
Diese Übersicht
Läuft gerade

Zur Senderseite

Als Nächstes

    Folgen mit „Als Nächstes“ vormerken – sie laufen nach der aktuellen Folge.