Pular para o conteúdo

Özallı Yıllar | Bölüm 1 — 24 Ocak Kararları, 12 Eylül ve Turgut Özal'ın Yükselişi (1980–1982)

6 de setembro de 2026 · 41 min

Notas do episódio

24 Ocak 1980. Türkiye 70 cente muhtaçtı: Merkez Bankası'nın çekleri reddediliyor, bakkalda ampul, tuz, yağ bulunmuyordu. O gün Turgut Özal'ın adı kamuoyunda ilk kez duyuldu.

Mehmet Ali Birand'ın 10 bölümlük "Özallı Yıllar" belgeselinin ilk bölümü, 24 Ocak kararlarından Özal'ın 15 Temmuz 1982'deki istifasına uzanıyor. Süleyman Demirel, Özal'ı Başbakanlık Müsteşarlığı'na getiriyor; program kiralık bir evde gece gündüz hazırlanıyor. Komutanların "uyarı mektubu" kararları geciktiriyor, Özal Genelkurmay'da generallere bilgi veriyor. Gergin bir Bakanlar Kurulu'nda yüzde seksene varan devalüasyon kararlaştırılıyor ve kararlar sabaha karşı Resmi Gazete'de yayımlanıyor. Paris'teki OECD pazarlığının ardından kuyruklar tek tek kalkıyor. 12 Eylül'de Özal, darbe hükümetinde ekonomiden sorumlu başbakan yardımcısı oluyor; bankerler skandalı ve Kaya Erdem'in görevden alınmasıyla yol istifaya varıyor.

Bu bölümde:
• 24 Ocak 1980: Turgut Özal adının kamuoyunda ilk duyulduğu gün
• 1975–1980: terör, kuyruklar, ampul ve tuz bulunmayan bir Türkiye
• Demirel'in Özal'ı Başbakanlık Müsteşarlığı'na getirmesi
• Kiralık evde gece gündüz çalışan ekip ve 24 Ocak programı
• Korutürk'ün gösterdiği Evren imzalı "uyarı mektubu" ve askerin muhtırası
• Özal'ın Genelkurmay'da komutanlara bilgi vermesi
• Bakanlar Kurulu'nda yüzde seksene varan devalüasyon kararı
• Kararların Resmi Gazete'de yayımlanması ve ekonomistlerin değerlendirmesi
• Özal'ın kalp krizi ve Paris'teki OECD toplantısında borç pazarlığı
• Piyasada kuyrukların bitişi ve ekonomik hareketlenme
• 12 Eylül gecesi, Özal'ın Genelkurmay'a gidişi ve darbe hükümetinin kuruluşu
• "12 Eylül, 24 Ocak'ı uygulamak için mi yapıldı?" tartışması
• Bankerler skandalı, Kastelli olayı ve Kaya Erdem'in görevden alınışı
• 15 Temmuz 1982: Özal'ın istifası ve yeni bir sayfa

⏱ 41 dk | 1980–1982 | 32.Gün Arşivi — Özallı Yıllar, Bölüm 1/10

▶ YouTube'da izleyin (32.Gün): https://youtu.be/mz7UspeS0Tc
▶ 32.Gün Arşivi YouTube kanalı: https://www.youtube.com/channel/UCJg-RcGXJ-cBAz5UePKLlkA
▶ Bizi destekleyin (Patreon): https://patreon.com/c/32gunTV
▶ Arşiv ürünleri (Shopier): https://shopier.com/32gun
▶ Arşiv görüntü lisanslama: [email protected]

Twitter: https://twitter.com/32gunarsivi
Instagram: https://instagram.com/32gunarsivi
Facebook: https://facebook.com/32gunarsivi

BÖLÜMLER
0:00 Açılış: sistemi kökünden sarsan adam
3:16 24 Ocak 1980: Özal adının ilk duyulduğu gün
3:36 1975–1980: terör, kuyruklar ve boş raflar
5:33 1980 başı: borç veren yok, Demirel Özal'ı yanına alıyor
6:12 24 Ocak programı: kiralık evde gece gündüz çalışma
8:04 "Uyarı mektubu" ve askerin muhtırası
10:21 Özal Genelkurmay'da generallere bilgi veriyor
11:44 Gerilimli Bakanlar Kurulu: yüzde seksene varan devalüasyon
13:56 Kararlar adeta baskın gibi geçiyor ve Resmi Gazete'de çıkıyor
14:32 "Deprem gibi bir reform": ekonomistlerin ve tanıkların değerlendirmesi
16:32 Ağır yük, azınlık hükümeti ve Özal'ın kalp krizi
17:40 Paris'te OECD toplantısı: borç ertelemesi ve Özal'ın istifa restleşmesi
19:13 Piyasaya etkisi: kuyrukların tek tek bitişi
20:24 Siyasetçiler birbirini yerken uyarı mektubu sahibini buluyor
20:33 12 Eylül gecesi: kapılar çalınıyor ve Özal Genelkurmay'a götürülüyor
24:55 Darbe hükümetinin kuruluşu: Feyzioğlu'ndan Bülent Ulusu'ya
27:49 "12 Eylül 24 Ocak'ı uygulamak için mi yapıldı?" tartışması
31:33 Askeri yönetimde Özal: müdahaleler ve istifa tehditleri
32:54 Bankerler skandalı: Cevher Özden ve Kastelli
35:26 Kastelli olayı 12 Eylül yetkileriyle çözülüyor
36:48 Kaya Erdem'in görevden alınışı ve "kuşanmış gezmek"
39:00 15 Temmuz 1982: Özal'ın istifası ve yeni sayfa

Todos os episódios de 32.Gün Belgeselleri | Mehmet Ali Birand

Configurações

Exibição

Idioma

Define quais estações você vê primeiro na página inicial.

Histórico

As rádios e episódios ouvidos recentemente e suas últimas buscas ficam só neste navegador.

Avisos

Um aviso rápido quando um podcast que você segue tem um episódio novo. Desative podcasts individuais pelo sino na página deles.

Conta

Salve favoritos – no app e no site.

Atalhos de teclado

/
Abrir busca
Espaço
Reproduzir ou pausar
← →
No player: voltar 15 s, avançar 30 s (episódios) · na fileira: próximo bloco
↑ ↓
Na fileira: alvo dentro do bloco
Home / End
Na fileira: primeiro ou último bloco
Esc
Fechar janela ou menu
?
Esta visão geral
Tocando agora

Ir para a estação

A seguir

    Adicione episódios com “A seguir” – eles tocam depois do episódio atual.