
186. Nauka na czasie: skąd się biorą demony w nocy i praworęczność
Notas do episódio
Dlaczego akurat o trzeciej nad ranem złe myśli spadają na człowieka jak grom z jasnego nieba? W jaki sposób zdobycze cywilizacji manipulują naszymi nocami? I skąd się wzięła tak częsta wśród ludzi praworęczność?
Posłuchajcie tego odcinka Podcastu Crazy Nauka!
Zapraszamy również do naszej nowej serii wideopodcastów, przygotowywanej dla Polskiego Radia, pt. “Co poszło nie tak”. Mówimy w niej o katastrofach, które wstrząsnęły światem, a naszej narracji towarzyszą archiwalne nagrania z przepastnych zasobów Polskiego Radia!
https://www.youtube.com/watch?v=HmwYWaBjShk
https://open.spotify.com/show/3Bf6udAmvvMUYtjcgC9z1c?si=e7ed38d0f4ee484c&nd=1&dlsi=d4eca8e640224aa8
Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:
https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2025.07.28.667301v2.full.pdf
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10404514/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31685950/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11893528/
https://www.psychiatrist.com/jcp/risk-for-suicide-and-homicide-peaks-at-night-nvdrs-data/
https://www.randolphnesse.com/articles/smoke-detector
https://harpers.org/archive/2013/08/segmented-sleep/
https://doi.org/10.1371/journal.pbio.3003771
Ręczność u ludzi i innych naczelnych
https://doi.org/10.1037/bul0000229
https://doi.org/10.7554/eLife.77875
Skamieniałości
https://doi.org/10.1002/evan.21554
Lateralizacja mózgu
https://www.scientificamerican.com/article/evolutionary-origins-of-your-right-and-left-brain/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1691668
Leworęczni i hipoteza walki
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15875566/
https://doi.org/10.1038/s41598-019-51975-3
Genetyka
https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/genome-wide-association-study-identifies-48-common-genetic-varian/
https://doi.org/10.1038/s41467-024-46277-w
Posłuchajcie tego odcinka Podcastu Crazy Nauka!
Zapraszamy również do naszej nowej serii wideopodcastów, przygotowywanej dla Polskiego Radia, pt. “Co poszło nie tak”. Mówimy w niej o katastrofach, które wstrząsnęły światem, a naszej narracji towarzyszą archiwalne nagrania z przepastnych zasobów Polskiego Radia!
https://www.youtube.com/watch?v=HmwYWaBjShk
https://open.spotify.com/show/3Bf6udAmvvMUYtjcgC9z1c?si=e7ed38d0f4ee484c&nd=1&dlsi=d4eca8e640224aa8
Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:
https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2025.07.28.667301v2.full.pdf
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10404514/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31685950/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11893528/
https://www.psychiatrist.com/jcp/risk-for-suicide-and-homicide-peaks-at-night-nvdrs-data/
https://www.randolphnesse.com/articles/smoke-detector
https://harpers.org/archive/2013/08/segmented-sleep/
https://doi.org/10.1371/journal.pbio.3003771
Ręczność u ludzi i innych naczelnych
https://doi.org/10.1037/bul0000229
https://doi.org/10.7554/eLife.77875
Skamieniałości
https://doi.org/10.1002/evan.21554
Lateralizacja mózgu
https://www.scientificamerican.com/article/evolutionary-origins-of-your-right-and-left-brain/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1691668
Leworęczni i hipoteza walki
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15875566/
https://doi.org/10.1038/s41598-019-51975-3
Genetyka
https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/genome-wide-association-study-identifies-48-common-genetic-varian/
https://doi.org/10.1038/s41467-024-46277-w