Het Betere Werk

Eerlijk zeggen wat je dwarszit én de relatie goed houden: op het werk is dat niet altijd vanzelfsprekend.

In deze aflevering laat Isabelle Bombeke zien hoe verbindende communicatie begint bij jezelf. Je ontdekt hoe je gevoelens en behoeften benoemt, een duidelijk verzoek doet en echt naar de ander luistert. Ook omgaan met oordelen, feedback ontvangen en terugkomen op een moeilijk gesprek komen aan bod.

Isabelle Bombeke

Isabelle Bombeke is HR-adviseur en trainer verbindende communicatie aan de Universiteit Gent en heeft een master in de psychologie. Ze is gecertificeerd professioneel coach via het Ontwikkelingsinstituut en professioneel trainer via HRD Academy. Haar achtergrond omvat coaching en loopbaanbegeleiding, met aandacht voor professionele keuzes en groeimogelijkheden.

Een idee dat niet wordt opgepikt of een onderzoeksvoorstel dat wordt afgewezen: een nee tegen je werk kan voelen als een nee tegen jezelf.
Maarten Vansteenkiste, professor in de motievatiepsychologie, legt uit waarom afwijzing zo hard kan binnenkomen. We verkennen hoe je emoties een plaats geeft en opnieuw perspectief vindt. We staan stil bij de rol van teams en leidinggevenden, en hoe zij kunnen helpen om afwijzing te kaderen, bespreekbaar te maken en samen een plaats te geven.

Maarten Vansteenkiste

Maarten Vansteenkiste is gewoon hoogleraar aan de UGent, waar hij werkt binnen de motivatie- en ontwikkelingspsychologie. Zijn onderzoek draait om motivatie, psychologische basisbehoeften en welbevinden. Hij bestudeert ook hoe mensen in onze omgeving, zoals ouders, leraren en sportcoaches, die motivatie en dat welbevinden kunnen ondersteunen.

Hij draagt bij aan de ontwikkeling en toepassing van de zelfdeterminatietheorie, een kader om menselijke motivatie en psychologische groei te begrijpen. Zijn werk bestrijkt verschillende levensdomeinen, waaronder onderwijs, opvoeding, sport en gezondheidszorg. Aan de UGent leidt hij het Expertisecentrum voor Psychologische Groei.

Aan een collega zie je niet altijd wat die meedraagt. Ziekte, zorgen thuis of een moeilijke periode kunnen op het werk toch zwaar wegen.

Samen met professor Elisabeth De Schauwer verkennen we het dilemma van wel of niet delen wat er speelt. We spreken over begrip, psychologische veiligheid en de gedeelde verantwoordelijkheid van collega’s, leidinggevenden en organisaties om werk inclusief en werkbaar te maken voor iedereen.

Elisabeth De Schauwer

Elisabeth De Schauwer is professor Disability Studies en Inclusief Onderwijs aan de vakgroep Orthopedagogiek van de Universiteit Gent. Ze werkt sinds 2000 aan de vakgroep en promoveerde in 2011 met onderzoek naar de deelname van kinderen met ernstige communicatieve beperkingen aan het onderwijs en de samenleving.

In haar onderzoek staan de ervaringen van mensen met een beperking en hun omgeving centraal. Ze onderzoekt hoe beperkingen en maatschappelijke opvattingen daarover doorwerken in relaties, onderwijs en gezinsleven. Haar onderzoekslijnen omvatten ook inclusie, de overgang naar volwassenheid en de plaats van werk en relaties in een inclusief levenspad. Daarnaast is ze diversiteitscoördinator van de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen.

Als leidinggevende wil je je team ondersteunen en resultaten boeken. Maar hoe vind je daarin je weg, en wie zorgt er voor jou?

Met professor Mieke Audenaert en doctor in de psychologie Liesbet Boone verkennen we hoe je richting geeft én afstemt op wat medewerkers nodig hebben. Zelfbewustzijn, verbinding en duidelijke verwachtingen staan centraal. Ook fouten herstellen, mild zijn voor jezelf en steun zoeken bij andere leidinggevenden komen aan bod.

Mieke Audenaert

Mieke Audenaert is professor in people management en leiderschap aan de UGent. Ze onderzoekt de wisselwerking tussen personeelsbeleid, leiderschap en het functioneren van medewerkers. Daarbij heeft ze aandacht voor de manier waarop leidinggevenden bijdragen aan zowel prestaties als welzijn op het werk.

Liesbet Boone

Liesbet Boone is klinisch psycholoog, doctor in de psychologie. Aan de Universiteit Gent werkt ze als HR-adviseur Leiderschap & Organisatie en focust ze zich op leiderschaps-, team- en organisatieontwikkeling. Ze begeleidt leidinggevenden en teams bij vraagstukken rond leiderschap, samenwerking, teamwerking en organisatie-inrichting.

Haar werk situeert zich op het snijvlak van mens en organisatie: van het analyseren van complexe team- en organisatievraagstukken en het begeleiden van teams in verandering, tot leiderschapscoaching, visie- en beleidsontwikkeling en het ontwerpen van ontwikkeltrajecten.

Een hele werkdag geconcentreerd blijven: we verwachten het vaak van onszelf, maar ons brein werkt anders.

Professor Durk Talsma legt uit hoe aandacht werkt en waarom focus voor iedereen anders is. We hebben het over multitasken, mentale vermoeidheid en de invloed van stress op onze concentratie. Ook ontdek je waarom pauzes nemen en af en toe lummelen bij goed werk horen.

Durk Talsma

Durk Talsma is professor aan de vakgroep Experimentele Psychologie van de UGent, binnen de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen. Hij is verbonden aan het Center for Cognitive Neuroscience en het Ghent Auditory Science Platform.

Zijn onderzoek gaat onder meer over selectieve aandacht: hoe we bepaalde informatie opmerken en andere informatie buiten beschouwing laten. Daarnaast bestudeert hij hoe de hersenen informatie uit verschillende zintuigen samenbrengen en hoe het visuele kortetermijngeheugen werkt. Hij is auteur van The Psychology of Cognition: An Introduction to Cognitive Neuroscience.

AI kan je werk versnellen. Maar wat doet dat met je zelfvertrouwen, je werkplezier en je voldoening op het werk?
In deze aflevering bespreekt professor Mariek Vanden Abeele hoe AI onze verhouding tot werk kan veranderen. Prestatiedruk, autonomie en de voldoening van zelf iets maken komen aan bod, net als het verschil tussen gezonde en problematische afhankelijkheid van AI.

Mariek Vanden Abeele

Mariek Vanden Abeele is professor Digitale Cultuur aan de Universiteit Gent en verbonden aan onderzoeksgroep imec-mict. Ze behaalde in 2012 haar doctoraat in de communicatiewetenschappen aan de KU Leuven. Ze werkte vervolgens onder meer aan Tilburg University en keerde in 2021 terug naar de UGent.

Haar onderzoek richt zich op de invloed van digitale media op ons dagelijks leven en de samenleving. Ze bestudeert onder meer wat voortdurende bereikbaarheid met mensen doet en welke rol digitale verbondenheid speelt in de verhouding tussen werk en privéleven. Digitaal welzijn vormt daarbij een centraal onderzoeksthema.

Een stressvrije omgeving is een illusie, iedereen ervaart namelijk wel eens stress op het werk. Als er langdurig een disbalans is tussen draagkracht en draaglast, loop je het risico op een burn-out.

We hebben het in deze aflevering met professor Els Clays over de mogelijke risicofactoren, het taboe dat hier nog steeds rond heerst en de werkhervatting na een burn-out.

Els Clays

Prof. dr. Els Clays is Master in de Criminologie, Master in de Sociologie en doctor in de Medische Wetenschappen.

Zij is als hoofddocent verbonden aan de vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg van UGent, waar ze deel uitmaakt van de onderzoeksafdeling Epidemiologie en Preventie. Haar onderzoek richt zich voornamelijk op stress gerelateerde en andere psychosociale gezondheidsrisico’s, werkgerelateerde gezondheid met bijzondere aandacht voor fysieke en psychosociale belasting, en cardiovasculaire preventie en ziektemanagement.

Zij heeft expertise in epidemiologie, biostatistiek, vragenlijstonderzoek, screening van cardiovasculair risico, en ambulante meetmethodes voor fysieke en fysiologische parameters. Verder is ze ook Associate Editor bij het tijdschrift BMC Public Health, en is lid van de International Commission on Occupational Health (ICOH), en van het UGent @ Work consortium.

We besteden zeer veel tijd aan werk in ons leven. Het kan nuttig zijn om af en toe te reflecteren over de plaats van werk in je leven en in hoeverre dat strookt met jouw waarden. Naast het werk zijn er nog andere dingen die er toe doen en die betekenisvol kunnen zijn. In deze aflevering onderzoeken we samen met professor Johan Braeckman wat het goede leven is en hoe werk daarin past. We hebben het over zingeving, onthaasten, rust nemen en flow.

Johan Braeckman

Johan Braeckman (°1965) studeerde wijsbegeerte aan de universiteit Gent, menselijke ecologie aan de Vrije Universiteit Brussel en Environmental History aan de University of California, Santa Barbara. Hij maakte een doctoraat over de invloed van Darwins evolutietheorie op wijsgerige kwesties en schreef boeken en artikelen over onder andere kritisch denken, bio-ethiek, wetenschap en cultuur en Darwin en de evolutietheorie.

Aan de Universiteit Gent doceert hij momenteel o.a. geschiedenis van de wijsbegeerte en geschiedenis van de wetenschappen. Uitgeverij Home Academy publiceerde meerdere hoorcolleges van hem. Hij geeft regelmatig lezingen over diverse kwesties in binnen- en buitenland.

Mensen hebben feedback nodig om te kunnen groeien, maar zowel feedback geven als ontvangen vormt een uitdaging.

Samen met Eveline Schollaert onderzoeken we het belang van open communicatie om escalerende conflicten binnen het team te vermijden. Het creëren van een feedbackcultuur is een gedeelde verantwoordelijkheid van leidinggevende en medewerkers. Verder hebben we het in deze aflevering ook over het belang van sociale steun, informeel contact en verbinding om je goed te voelen op het werk.

Eveline Schollaert

Eveline Schollaert is docent HRM en duurzaam HRM aan de faculteit Economie en Bedrijfskunde van UGent.

Ze is vooral geïnteresseerd in de thema’s rekrutering en employer branding, employee ambassadorship, personeelsselectie, feedback op de werkvloer en duurzame HRM-aanpak. Ze hecht er belang aan om wetenschappelijke bevindingen te vertalen naar het werkveld. Om die reden schreef ze over bovenstaande thema’s drie boeken (en een vierde bijna klaar) waar ze de kloof tussen wetenschap en praktijk probeert te overbruggen. Eveline Schollaert focust in haar onderzoek op facetten die een duurzame relatie tussen organisaties en medewerkers kunnen ondersteunen. Haar huidige onderzoeksinteresses zijn hierbij voornamelijk ‘ambassadorship’ bij medewerkers, stimuleren van ‘lifelong learning’, een alternatieve kijk op feedback en evaluatie, en de driehoek leiderschap-organisatiedesign-HRM.

Met prof. Lieven De Marez. We worden bedolven onder een constante stroom van berichten die nooit stopt, wat schermmoeheid kan veroorzaken. Tegelijk biedt de smartphone ook heel wat voordelen. Professor Lieven De Marez heeft het in deze aflevering over de invloed van de smartphone en social media op ons werk, de illusie van multitasken en digitaal welzijn.

Lieven De Marez

Lieven De Marez doceert Media, Technologie en Innovatie aan de vakgroep Communicatiewetenschappen.

Onderzoeksmatig is hij het hoofd van de onderzoeks IMEC-MICT-UGent. In zijn onderzoek en onderwijs heeft hij de impact van technologie op maatschappij, markt en vooral mens centraal in zijn werk. Daarin trekt hij steevast de interdisciplinaire kaart, en ontwikkelde hij reeds diverse nieuwe onderzoeksmethodes. Eén daarvan is de jaarlijkse Digimeter, waarin hij al meer 12 jaar trends monitort inzake bezit, gebruik en gevoelens van de Vlaming ten aanzien van technologie. Eén van die trends is digibesitas, of haat-liefde verhouding die we ontwikkelen met social media en smartphone. Om dat fenomeen beter in kaart te brengen ontwikkelde hij een tool die zowel onderzoeker als Vlaming vooruit helpen in het verwerven van beter inzicht in smartphone-consumptiepatronen (Mobile DNA app, Google Play Store).

Lieven is momenteel VRT-leerstoelhouder, en publiceerde reeds meer dan 100 artikelen, en was (co-)promotor van 15 doctoraten.

We weten allemaal wat we moeten doen om gezond te leven en te werken, maar we slagen er niet altijd in.

In deze aflevering heeft professor Emelien Lauwerier het over gedragsverandering en welke factoren bijdragen tot gezond werkgedrag. Ook het herkennen van stress signalen, zelfzorg, grenzen stellen en E-health komen aan bod.

Emelien Lauwerier

Emelien Lauwerier is docent-onderzoeker Gezondheidspsychologie aan de vakgroep Experimenteel-Klinische en Gezondheidspsychologie binnen de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen en geaffilieerd docent aan de Vakgroep Volksgezondheid en Eerstelijnszorg binnen de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, UGent. Na haar studie klinische psychologie aan UGent (2007) promoveerde ze in 2013 rond chronische pijn.

Haar huidige onderzoek situeert zich op de intersectie tussen psychologie en geneeskunde waarbij ze gezondheidspsychologische theorieën en concepten vertaalt naar preventie en de geneeskundige praktijk. Specifieke onderzoeksinteresses zijn aanpassing aan chronisch ziek zijn (veerkracht, motivatie). Haar werk focust ook op (interventies ter bevordering van) veerkracht, mentaal welzijn, en identiteitsbeleving bij professionals en (geneeskunde-) studenten.

De coronapandemie heeft ons versneld voor een aantal uitdagingen gesteld. In deze laatste aflevering hebben we het met minister/professor/dokter (vragen) Petra De Sutter over hybride werken en het belang van informeel contact dat tijdens de coronapandemie bijzonder waardevol is gebleken.

We onderzoeken hoe we het beste van de twee werelden kunnen combineren. Ook een wettelijk kader rond deconnectie als instrument om mentaal welzijn te waarborgen, komt aan bod.

Petra de Sutter

Wanneer ze op 1 oktober 2020 wordt ingezworen als Vice-eersteminister en Minister voor Ambtenarenzaken en Overheidsbedrijven onder het premierschap van Alexander De Croo, heeft Petra De Sutter er al 6 jaar politieke ervaring opzitten. Na een rijkelijk gevulde carrière als gynaecologe en fertiliteitsspecialist, brengt haar verontwaardiging rond schadelijke stoffen in onze leefomgeving haar in de politiek.

In de Belgische Senaat en de Raad van Europa komt De Sutter tevens op voor de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten van vrouwen, en werkt ze rond bio-ethische kwesties zoals draagmoederschap en commerciële eiceldonatie. Daarnaast zet ze zich ook in voor een socialer Europa en de bescherming van vluchtelingen en mensen uit de LGBTI-gemeenschap. In 2019 belandt De Sutter als lijsttrekker voor Groen in het Europees Parlement. Daar zetelt ze niet enkel in de Commissie voor Volksgezondheid en Milieubeheer en de Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, maar wordt ze ook meteen de eerste groene Voorzitter van de Commissie Interne markt en Consumentenzaken.

Als Minister bevoegd voor Ambtenarenzaken en Overheidsbedrijven wil De Sutter de uitdagingen inzake digitalisering en duurzaamheid ten volle aangaan. De meerwaarde van een efficiënte, maar sterke staat en van goed bestuur is immers groter dan ooit in tijden van COVID-19. Ook als Vice-eersteminister zal De Sutter waken over de groene lijn in het bredere regeringsbeleid. De Sutters authenticiteit en dossierkennis zorgen ervoor dat ze gerespecteerd en vertrouwd wordt over partijgrenzen heen.