Pular para o conteúdo

Umyślnie #12 - Kortyzol - nauka, medycyna, fakty i mity (dr. Katarzyna Skórzewska)

17 de dezembro de 2025 · 1 h 36 min

Notas do episódio

W dzisiejszym odcinku na tapet bierzemy związek/hormon, który przez wielu z nas ma bardzo złą prasę i w zasadzie najczęściej można spotkać się z taką narracją by jego działanie po prostu niwelować. A mowa oczywiście o kortyzolu, który potocznie zwany jest hormonem stresu.

A przecież kortyzol to zdecydowanie nie tylko stres.

To także energia, mobilizacja, rytm dobowy, czujność.

To hormon, który każdego ranka dosłownie budzi nas do życia.


Tym razem rozmawiam z dr Katarzyną Skórzewską – endokrynolożką, ginekolożką i autorką książki „Kortyzol. Jak oswoić hormon, który rządzi twoim życiem”. Mówimy o tym, czym kortyzol naprawdę jest z perspektywy biologii, medycyny, neurobiologii i codziennego funkcjonowania. I przede wszystkim - jak nauczyć się żyć z nim „w zgodzie” i długofalowym zdrowiu.


Rozbieramy na czynniki pierwsze:

~ jak działa oś podwzgórze–przysadka–nadnercza (HPA) i dlaczego kortyzol jest hormonem niezbędnym do życia,

~ kiedy kortyzol jest naszym sprzymierzeńcem, a kiedy zaczyna działać przeciwko nam,

~ dlaczego mit „kortyzol = zło” jest nie tylko uproszczeniem, ale bywa realnie szkodliwy,

~ czym jest poranny pik kortyzolu (cortisol awakening response) i jak wspierać rytm dobowy zamiast go tłumić,

~ jak wygląda pulsacyjność i rytmiczność wydzielania kortyzolu – i dlaczego ważny jest nie tylko jego poziom, ale też czas,

~ jak kortyzol wchodzi w relacje z innymi hormonami

~ jak przewlekły stres, sen, dieta, ruch, kawa, trening i regeneracja wpływają na regulację osi HPA,

~ kiedy i jak badać kortyzol, jakie są pułapki interpretacyjne i najczęstsze błędy diagnostyczne.


Omawiam także wpływ kortyzolu na hipokamp, korę przedczołową i regulację emocji oraz jego relację z neuroplastycznością. To rozmowa o tym, że problemem nie jest stres sam w sobie, ale brak powrotu do równowagi.

Odcinek powstał we współpracy z Benefit Systems, twórcą platformy MultiLife (⁠www.multi.life⁠) — narzędzia, które wspiera codzienny dobrostan, zdrowie i równowagę. MultiLife i MultiSport to nie tylko dostęp do aktywności fizycznej, ale także do wiedzy, programów i praktyk wspierających zdrowie psychiczne, regenerację i promujących medycynę stylu życia. Z marką Benefit Systems współpracuję już od dłuższego czasu — łączy nas wspólna misja edukacji prozdrowotnej, promowania świadomego stylu życia i pokazywania, jak poprzez małe codzienne decyzje.

Todos os episódios de Umyślnie – dr Asia Wojsiat

Configurações

Exibição

Idioma

Define quais estações você vê primeiro na página inicial.

Histórico

As rádios e episódios ouvidos recentemente e suas últimas buscas ficam só neste navegador.

Avisos

Um aviso rápido quando um podcast que você segue tem um episódio novo. Desative podcasts individuais pelo sino na página deles.

Conta

Salve favoritos – no app e no site.

Atalhos de teclado

/
Abrir busca
Espaço
Reproduzir ou pausar
← →
No player: voltar 15 s, avançar 30 s (episódios) · na fileira: próximo bloco
↑ ↓
Na fileira: alvo dentro do bloco
Home / End
Na fileira: primeiro ou último bloco
Esc
Fechar janela ou menu
?
Esta visão geral
Tocando agora

Ir para a estação

A seguir

    Adicione episódios com “A seguir” – eles tocam depois do episódio atual.