Skip to content

Özallı Yıllar | Bölüm 9 — Körfez Savaşı: Kuveyt İşgali, Musul-Kerkük Planı, Torumtay'ın İstifası ve ANAP'ta Değişim (1990–1991)

September 14, 2026 · 47 min

Show notes

Haziran 1990. Bağdat'tan dönen bir tanık, Irak'ın Kuveyt'i işgal edeceği uyarısını doğrudan Çankaya'ya taşıdı; Amerikalıların kendisine haber vermediğini söyleyen Özal, yan odaya geçip telefona sarıldı.

Mehmet Ali Birand'ın 10 bölümlük "Özallı Yıllar" belgeselinin dokuzuncu bölümü, Özal'ın Çankaya'daki ilk yıllarını ve Körfez krizini anlatıyor. Demirel'in köşkü boykot ettiği bir ortamda Irak'ın Kuveyt'i işgali, Özal'a uluslararası sahnede yeni bir rol açıyor; Bush ile sık telefon görüşmeleri, BM ambargosu ve koalisyon gündeme geliyor. Özal'ın Musul ve Kerkük'e uzanan bir harekât fikri Genelkurmay'da ve Meclis'te karşılık bulmuyor; 3 Aralık'taki imzasız gizli direktifin ardından Genelkurmay Başkanı Necip Torumtay istifa ediyor. 17 Ocak 1991'de savaş başlıyor; ardından borç silme tartışması, Kürt göçü ve Özal'ın Kürt meselesine yeni yaklaşımı öne çıkıyor. Bölüm, Semra Özal'ın İstanbul il başkanlığı ve Haziran 1991 kongresinde Mesut Yılmaz'ın ANAP'ın yeni lideri seçilmesiyle kapanıyor.

Bu bölümde:
• 1990: Özal köşkte, Akbulut başbakanlıkta
• Demirel'in köşk boykotu ve işçi eylemleri
• Bağdat'tan gelen işgal uyarısı
• Bush ile yoğun telefon diplomasisi
• Taha Yasin Ramazan'ın Ankara ziyareti
• BM ambargosu ve koalisyon
• Bankalara hücum ve Almanya'dan getirilen mark
• "Bir koyup üç almak" sözü ve Musul-Kerkük planı
• Genelkurmay'ın itirazı ve gizli oturum
• 3 Aralık direktifi ve Torumtay'ın istifası
• 17 Ocak 1991: Körfez Savaşı başlıyor
• Borç silme tartışması
• Kürt göçü ve Kürtçe yasağının kaldırılması
• Talabani ile ilk temaslar
• Antalya yolunda silahlı adam olayı
• Mesut Yılmaz ANAP'ın başında

⏱ 47 dk | 1990–1991 | 32.Gün Arşivi — Özallı Yıllar, Bölüm 9/10

▶ YouTube'da izleyin (32.Gün): https://youtu.be/HFm9OTkKX7Y
▶ 32.Gün Arşivi YouTube kanalı: https://www.youtube.com/channel/UCJg-RcGXJ-cBAz5UePKLlkA
▶ Bizi destekleyin (Patreon): https://patreon.com/c/32gunTV
▶ Arşiv ürünleri (Shopier): https://shopier.com/32gun
▶ Arşiv görüntü lisanslama: [email protected]

Twitter: https://twitter.com/32gunarsivi
Instagram: https://instagram.com/32gunarsivi
Facebook: https://facebook.com/32gunarsivi

BÖLÜMLER
0:00 Önceki bölümlerden özet
2:19 1990: Özal köşkte, Demirel'in boykotu
3:33 Bağdat'tan gelen işgal uyarısı
5:06 Bush ile telefon diplomasisi
6:02 Taha Yasin Ramazan Ankara'da
7:48 BM ambargosu, koalisyon ve Türkiye'nin rolü
10:10 Bankalara hücum ve Almanya'dan gelen mark
12:28 "Bir koyup üç almak" sözü
13:08 Musul ve Kerkük planı
14:27 Genelkurmay ve MGK'daki tartışmalar
16:43 Torumtay: "Girersek çıkamayız"
18:54 Meclis'te gizli oturum
20:28 3 Aralık: imzasız gizli direktif
22:03 Torumtay'ın istifası
24:22 17 Ocak gecesi: Bush'un telefonu
25:34 45 gün süren savaş ve Irak'ın yenilgisi
26:43 Borç silme tartışması
29:01 Kürt göçü ve sınırın açılması
30:32 Federasyon tartışması ve Kürtçe yasağının kalkışı
32:52 Talabani ile temas
34:53 Antalya yolunda silahlı adam olayı
37:33 Orta Asya açılımı ve Dışişleri ile gerilim
39:22 Partide çözülme: Semra Özal'ın adaylığı
41:35 15 Haziran 1991 ANAP kongresi
42:37 Çankaya'da il başkanları toplantısı
45:40 Mesut Yılmaz ANAP'ın yeni lideri

All episodes of 32.Gün Belgeselleri | Mehmet Ali Birand

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.