Skip to content

12 Eylül: Çöküş | Bölüm 2 — 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı, Kontgerilla'nın İlk Kez İfşası, ODTÜ'deki Kanlı Çatışmalar, "Apocular"ın Kuruluşu ve ASALA Suikastleri (1974–1976)

August 29, 2026 · 44 min

Show notes

İlk şok haber Kıbrıs'tan geldi. Atina'daki cunta bir darbeyle Makarios'u devirmiş, Türk aleyhtarlığıyla ünlü Nikos Sampson'u yerine oturtmuştu. Bunun anlamı açıktı: Enosis, yani Kıbrıs'ın Yunanistan'a ilhakı. Aynı gece Başbakanlık'ta Cumhurbaşkanı Korutürk başkanlığında yapılan Milli Güvenlik Kurulu toplantısında askeri müdahale kararı alındı — 50 yıldır ilk kez Türk ordusu sınır ötesi bir harekâta girişecekti. 20 Temmuz şafağında Türkiye geri dönülmez adımını attı. Kıbrıs semaları Türk paraşütçüleriyle doldu.

Bu bölümde:
• Atina cuntasının Makarios'u devirmesi ve Enosis tehdidi
• 20 Temmuz 1974 — Kıbrıs Barış Harekâtı'nın başlaması
• Lefkoşa'daki alayın kuşatılması ve Ecevit'in gece boyu beklediği telsiz
• "Ayşe tatile çıkabilirdi" — ikinci harekâtın parolası
• Haşhaş ekimi yasağının kaldırılması ve Amerikan ambargosunun gerçek nedeni
• Milliyetçi Cephe koalisyonunun kuruluşu — CHP'ye karşı "negatif duygu"
• Kontgerilla'nın Ecevit tarafından ilk kez kamuoyuna duyurulması
• Şahin Aydın cinayeti — 12 Mart sonrası ilk siyasi cinayet
• ODTÜ'deki dokuz aylık boykot ve rektörlük önündeki bombalı saldırı
• Abdullah Öcalan'ın Dadıkmen'deki kuruluş toplantısı — "Apocular"
• Daniş Tunalıgil ve İsmail Erez suikastleri — ASALA'nın ilk eylemleri
• Enflasyonun patlak vermesi — ekmek, benzin, dolar fiyatları
• DİSK'in 1 Mayıs 1976 gösterisi ve DGM yasasının engellenmesi
• Kenan Evren'in Ege Ordu Komutanlığı'na atanması

⏱ ~43 dakika | 32.Gün Arşivi — 12 Eylül: Çöküş, Bölüm 2/9

▶ İngilizce altyazılı YouTube versiyonu: https://youtu.be/m-xGu0LyLQM
▶ Tüm seri (YouTube oynatma listesi): https://www.youtube.com/playlist?list=PLDtzchf92oEk
▶ 32.Gün Arşivi YouTube kanalı: https://www.youtube.com/channel/UCJg-RcGXJ-cBAz5UePKLlkA
▶ Bizi destekleyin (Patreon): https://patreon.com/c/32gunTV
▶ Arşiv ürünleri (Shopier): https://shopier.com/32gun
▶ Arşiv görüntü lisanslama: [email protected]

Twitter: https://twitter.com/32gunarsivi
Instagram: https://instagram.com/32gunarsivi
Facebook: https://facebook.com/32gunarsivi

BÖLÜMLER
0:00 Kıbrıs'tan Gelen Şok Haber
2:34 20 Temmuz — Harekâtın Başlaması
6:27 Lefkoşa'daki Alayın Kuşatılması
10:18 Ayşe Tatile Çıkabilirdi
13:12 Amerika ile Kriz ve Haşhaş Ambargosu
30:33 Milliyetçi Cephe ve Kontgerilla'nın İfşası
35:07 Apocular'ın Kuruluşu
35:44 ASALA — Diplomat Suikastleri Başlıyor
36:50 Enflasyon ve DİSK'in Yükselişi

All episodes of 32.Gün Belgeselleri | Mehmet Ali Birand

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.