Skip to content

پادکست آرته باکس ۳۵۳ - مصطفی ملکیان/ علوم انسانی در ایران

November 6, 2026 · 2 h 2 min

Show notes

پادکست ادبیات و علوم انسانی شماره هفتادم - مصطفی ملکیان - قسمت هفتم: علوم انسانی در ایران

در هفتمین و آخرین جلسه از مجموعه گفت‌وگو با مصطفی ملکیان، او درباره معنای فلسفه و نقش فیلسوف در جامعه صحبت می‌کند و به مفاهیمی چون حقیقت‌جویی، عقلانیت و مسئولیت اجتماعی فیلسوف می‌پردازد. ملکیان در این گفت‌وگو به این پرسش پاسخ می‌دهد که فلسفه چه جایگاهی در زندگی فردی و جمعی انسان دارد و فیلسوف در مواجهه با مسائل و چالش‌های جامعه چه نقشی می‌تواند ایفا کند.
در این بخش، ملکیان مفهوم فلسفه را در نسبت با دین، ایدئولوژی و سیاست بررسی می‌کند و با مقایسه این مفاهیم، به تعریف جایگاه و نقش فیلسوف می‌پردازد. او همچنین به برداشت‌های نادرست از فلسفه و مفهوم فیلسوف در جامعه ایران اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که چه تصورات و تعاریفی از این مفاهیم نادرست یا گمراه‌کننده‌اند.
او در ادامه به یکی از مفاهیم چالش‌برانگیز عصر مدرن، یعنی حریم خصوصی و نسبت آن با عرصه عمومی می‌پردازد و درباره مرز میان زندگی شخصی و زندگی اجتماعی و میزان آشکار بودن وجوه مختلف زندگی فردی در فضای عمومی صحبت می‌کند. در واقع او از این منظر، یکی از مفاهیم مهم فلسفه سیاسی مدرن را شرح می‌دهد.
ملکیان در ادامه به فلسفه اسلامی نیز می‌پردازد و نکات قابل‌توجهی درباره مفهوم فلسفه اسلامی و فیلسوفان اسلامی مطرح می‌کند و تصویری کلی از این حوزه به دست می‌دهد. او همچنین نقش عقل و منطق را در گذر زمان بررسی می‌کند و با مقایسه دیدگاه‌ها و مسائل چالش‌برانگیز عقلانی و منطقی در گذشته و امروز، تفاوت نگرش انسان‌ها به این مفاهیم را نشان می‌دهد.
در پایان، مصطفی ملکیان به جایگاه علوم انسانی و نقش آن در جامعه می‌پردازد و با مقایسه وضعیت فلسفه در ایران و جهان، نگاهی انتقادی و آسیب‌شناسانه به وضعیت علوم انسانی در ایران، چالش‌ها و کاستی‌های آن دارد.
با آرته باکس همراه باشید. برای مشاهده گفتگوی تصویری می توانید به سایت آرته یا کانال یوتیوب آرته مراجعه کنید.

تهیه کننده: فخرالدین انوار

تولید: زهرا بلدی، پرهام وفایی

ضبط در استودیو آرته

گوینده: آزاده نوزاد مقدم

آرته پروژه ايست كه تاريخ شفاهي ما را از زبان فرهيختگان و هنرمندان بزرگ ايراني براي شما بازگو ميكنه. اين پروژه صرفا با اتكا به حمايت هاي مالي علاقمندان فرهنگ و هنر پيش ميرود. يادمون باشه كه تاريخ معاصر هويتي از اكنون ماست، هويتي كه در آشوب و دغدغه هاي رنگ به رنگ در حال فراموشيه.

از شما دعوت ميكنيم با پيوستن به حاميان مالي آرته، ما را در ادامه راه ياري دهيد.

www.artebox.ir

https://hamibash.com/artebox

www.instagram.com/artehbox.ir

www.facebook.com/artehbox

t.me/artebox

https://twitter.com/artehbox

All episodes of ArteBox پادکست آرته باکس

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.