De Wereld | BNR
- Episodes
- 1,250
- Released
- daily
- Latest episode
- Nov 12, 2026
About the podcast
Bernard Hammelburg brengt je scherpe analyses over de internationale politiek.
Episodes 1,250
‘Als er in de komende zes maanden niets gebeurt in Oekraïne, dan wordt het erger dan het is geweest'
De gesprekken in Abu Dhabi tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten hebben – zoals verwacht – niet tot een doorbraak geleid. Volgens Jeroen Ketting, oprichter van de hulporganisatie Lifeline Ukraine en …
Show notes
De gesprekken in Abu Dhabi tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten hebben – zoals verwacht – niet tot een doorbraak geleid. Volgens Jeroen Ketting, oprichter van de hulporganisatie Lifeline Ukraine en net terug uit Oekraïne, moet er dringend iets veranderen. ‘Dit is mijn meest deprimerende bezoek geweest.’ Hij is samen met Europaverslaggever Geert Jan Hahn te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | 'Mensen hebben echt genoeg van Trump'
Ketting ziet dat de situatie erger is dan hij tot nu toe gezien heeft. ‘Als er niet echt iets gaat gebeuren in de komende zes maanden, dan wordt het nog veel erger dan het de afgelopen vijf jaar is geweest.’ Geert Jan Hahn, die samen met Ketting op reis was door het land, beaamt dat. ‘Wat ik het meest deprimerend vond is dat je Oekraïners de afgelopen jaren hebt leren kennen als creatief en innovatief. Ook om met die Russische terreur om te gaan. Als alles boven je kapot wordt geschoten, dan ga je wel ondergronds.’ Maar volgens Hahn werkt zelfs dat nu niet meer. ‘Jeroen en ik waren in Kharkiv in een ondergrondse school. We hebben ook ondergrondse ziekenhuizen gezien. Op de dag dat wij daar zulke dingen bezochten werd zo’n zelfde school in Zaporizja geraakt door negen Russische vliegtuigbommen. Daar zijn mogelijk honderden doden bij gevallen.’
Lees ook | Spionageaffaire kost Nvidia-topman Jensen Huang de kop; honderden miljarden verdampt op beurs
Jensen Huang stapt op bij Nvidia
Nvidia-topman Jensen Huang is opgestapt bij Nvidia. De ophef rond zijn persoon ontstond na een affaire met een vermeende Chinese spion. Daar kwam nu nog een affaire bij. Te gast is Paul Verhagen, schrijver van het boek The Techtonic Shift en geopolitiek techexpert verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.
Luister ook | Amerika Podcast
Ónrust rond Pete Hegseth houdt aan | Postma in Amerika
De onrust rond minister van Defensie Pete Hegseth houdt aan, en niet alleen binnen de muren van Washington, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Mata Hari van de chipindustrie
Met Alice Huang heeft de techwereld nu zijn eigen Mata Hari. De gevierde Nvidia-topman Jensen Huang heeft een buitenechtelijke relatie met Alice gehad. Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten is zij niet …
Show notes
Met Alice Huang heeft de techwereld nu zijn eigen Mata Hari. De gevierde Nvidia-topman Jensen Huang heeft een buitenechtelijke relatie met Alice gehad. Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten is zij niet gewoon een minnares, maar een Chinese spion. De affaire legt de kwetsbaarheid bloot van een techgigant die in zijn eentje de ruggengraat vormt van de wereldwijde kunstmatige intelligentie. En hoe één vrouw die wereld de stuipen op het lijf jaagt.
Nvidia is met een marktwaarde van 4500 miljard dollar een van de machtigste bedrijven ter wereld. Omdat het bijna 7 procent van de S&P beslaat, heeft deze affaire ingrijpende gevolgen voor de wereldeconomie. Beleggers vrezen het 'key-person risk': het succes van Nvidia is zo verweven met de visie van Jensen Huang, dat zijn mogelijke aftreden de markt voor AI-chips wereldwijd kan destabiliseren. Maandag verdampte na de onthullingen direct 250 miljard dollar aan beurswaarde. Alice Huang had de leiding over Megaspeed in Singapore, een partner van Nvidia. De Amerikanen vermoeden dat Megaspeed als dekmantel diende om voor miljarden aan verboden AI-hardware naar China te smokkelen.
Inmiddels zit de FBI op de zaak. De federale recherche onderzoekt de strafrechtelijke aspecten rondom Megaspeed en de vraag of nationale veiligheidsgeheimen via de slaapkamer zijn gelekt. Ondanks de ernst van de situatie kiest Trump publiekelijk de verdediging. Hij stelt dat het allemaal wel meevalt en noemt Jensen Huang een ‘eervolle man’ die waarschijnlijk van niets wist. De wens als vader van de gedachte, want het laatste wat Trump nu kan gebruiken is een crisis in de techindustrie.
De reacties in de VS laten een diepe verdeeldheid zien. Terwijl Trump de topman steunt, eist het Congres harde antwoorden. Democratisch fractievoorzitter Hakeem Jeffries wil een volledige veiligheidsbriefing. Drie commissies in het Huis van Afgevaardigden hebben Huang al opgeroepen voor een besloten hoorzitting. Wereldwijd reageren bondgenoten bezorgd op dit gigantische lek in de westerse tech-beveiliging. Allemaal door die ene Chinese Mata Hari.
Voor ons land zijn de implicaties aanzienlijk. Nederland is via ASML – de maker van de meest geavanceerde chipmachines ter wereld – een cruciale spil in deze mondiale tech-oorlog. Als Washington door dit schandaal de exportregels en veiligheidsprotocollen aanscherpt, zal de druk op de Nederlandse regering en ASML om de banden met China nóg verder te beteugelen ongetwijfeld toenemen, al zal Nederland Amerika de spiegel voorhouden: zorg eerst eens dat jullie je eigen veiligheid voor mekaar hebben voordat jullie ons de les lezen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Mensen hebben echt genoeg van Trump'
De overwinning van de Democraten bij de midterms viel veel groter uit dan gedacht. Voor oud-minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders kwam de uitslag van de midtermverkiezingen als een verrassing. Hij is te …
Show notes
De overwinning van de Democraten bij de midterms viel veel groter uit dan gedacht. Voor oud-minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders kwam de uitslag van de midtermverkiezingen als een verrassing. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld.
Luister ook | Netanyahu verliest meerderheid, maar blijft overeind: 'De jeugd is veel rechtser dan de oude elite'
'We hebben echt gezien dat in elk geval de jongeren en de hispanics genoeg hadden van Trump en op kandidaten uit het Democratische kamp stemden.’ Ik heb in de Carolina's gewoond (de staten Noord- en Zuid-Carolina, waar de Democraten wonnen, redactie), en daar verwacht je niet zo snel zo'n blauwe vloedgolf. Dat gold al helemaal niet voor Texas.'
Amerika-correspondent Jan Postma ziet dat de uitslag hard aankomt bij het Maga-kamp binnen de Republikeinse partij. 'Uit de eerste reacties uit Maga-hoek proef je de teleurstelling bij verschillende bloedgroepen.'
Lees ook | ‘Oekraïne is dankzij Amerika volwassener geworden’
'Oekraïne gaat cruciale winter tegemoet'
De Oekraïense hoofdstad Kyiv bevindt zich steeds meer in de vuurlinie van de Russen. Het dagelijks leven wordt er steeds meer door beïnvloedt. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn belt in vanuit de Oekraïense hoofdstad. Robert Serry - voormalig ambassadeur in Oekraïne, oprichter van de hulporganisatie Open Door Ukraine en schrijver van het boek ‘Nog is Oekraïne niet verloren’ - komt er net vandaan en stelt dat dit de 'winter van de waarheid' gaat worden voor Oekraïne.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Netanyahu verliest meerderheid, maar blijft overeind: 'De jeugd is veel rechtser dan de oude elite'
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is zijn meerderheid kwijtgeraakt bij de Israëlische verkiezingen, maar zijn partij is wel de grootste geworden. Volgens Israël-kenner Martine van den Berg komt dit door …
Show notes
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu is zijn meerderheid kwijtgeraakt bij de Israëlische verkiezingen, maar zijn partij is wel de grootste geworden. Volgens Israël-kenner Martine van den Berg komt dit door het thema veiligheid en demografische ontwikkelingen. Ze is te gast in BNR De Wereld.
Luister ook | 'Als Oekraïne het niet redt, zou de EU het niet overleven'
Van den Berg, schrijver van het boek De Genesis van het Verraad, over het Israël van na 7 oktober, ziet dat de Likoed-partij van Netanyahu het vooral goed doet bij de orthodoxe kiezer. Die krijgen over het algemeen meer kinderen dan andere groepen in Israël. Ook speelt mee dat de Israëlische jeugd rechtser is dan hun ouders. 'Ze zijn veel rechtser dan de oude elite.'
Luister ook | De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 1)
Luister ook | De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 2)
‘Rusland is intern minder sterk dan het lijkt’
De Russische oorlogseconomie gaat een nieuwe fase in. Net op dat moment komt president Trump zijn vriend Poetin te hulp. Hij wil Rusland weer betrekken bij de wereldeconomie en sancties opheffen. Volgens Hubert Smeets, Rusland-expert en medeoprichter van het platform RAAM, komt dit geen dag te vroeg. De oorlog vraagt steeds meer offers van de Russische economie, maar dat wil niet zeggen dat Rusland kopje ondergaat.
Luister ook | Na diesel-deal met Rusland lijken nu ook sancties voor Trump niet meer heilig
Campagne met cheesecake | Postma in Amerika
De Midterms komen steeds dichterbij en in de campagne gaat het nu over cheesecake. Om precies te zijn The Cheese Cake Factory. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit hoe oud-president Barack Obama dit relletje heeft veroorzaakt.
Luister ook | Amerika Podcast
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 2)
Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Israëlische verkiezingen. Israël heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de …
Show notes
Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Israëlische verkiezingen.
Israël heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de verkiezingsuitslag geeft geen duidelijke winnaar aan. De Likoed-partij van premier Netanyahu is weliswaar opnieuw de grootste partij geworden, maar zijn coalitie is de meerderheid kwijt.
Maar Netanyahu’s grootste uitdager Gadi Eisenkot en zijn partij Yashar heeft ook geen meerderheid. En dus wordt het vormen van een regering nog een hele opgave. Wat betekent dit voor Israël? En daarmee ook voor de situatie in het Midden-Oosten, met oorlogen in Gaza, Libanon, Iran en de annexaties op de Westelijke Jordaanoever?
Voor BNR de gelegenheid om onze eigen geopolitieke kopstukken weer bijeen te roepen in een Alliantie.
De geopolitieke kopstukken van BNR:
- Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis
- Israël-correspondent Ralph Dekkers
- Buitenlandcommentator Bernard HammelburgEn speciaal voor deze editie van De Alliantie hebben we militaire versterking ingeroepen van:
- Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.Over De Alliantie
In De Alliantie komen de geopolitieke kopstukken van BNR bij elkaar als de situatie daarom vraagt.
Presentatie: Liesbeth Staats
Redactie: Michaël RoeleSee omnystudio.com/listener for privacy information.
De Alliantie: De Israëlische verkiezingen (deel 1)
Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Israëlische verkiezingen. Israël heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de …
Show notes
Je luistert naar De Alliantie. Een samenwerking van de geopolitieke podcasts van BNR over de Israëlische verkiezingen.
Israël heeft gekozen, maar voor wie eigenlijk en voor welke koers? Want de verkiezingsuitslag geeft geen duidelijke winnaar aan. De Likoed-partij van premier Netanyahu is weliswaar opnieuw de grootste partij geworden, maar zijn coalitie is de meerderheid kwijt.
Maar Netanyahu’s grootste uitdager Gadi Eisenkot en zijn partij Yashar heeft ook geen meerderheid. En dus wordt het vormen van een regering nog een hele opgave. Wat betekent dit voor Israël? En daarmee ook voor de situatie in het Midden-Oosten, met oorlogen in Gaza, Libanon, Iran en de annexaties op de Westelijke Jordaanoever?
Voor BNR de gelegenheid om onze eigen geopolitieke kopstukken weer bijeen te roepen in een Alliantie.
De geopolitieke kopstukken van BNR:
- Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis
- Israël-correspondent Ralph Dekkers
- Buitenlandcommentator Bernard HammelburgEn speciaal voor deze editie van De Alliantie hebben we militaire versterking ingeroepen van:
- Luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.Over De Alliantie
In De Alliantie komen de geopolitieke kopstukken van BNR bij elkaar als de situatie daarom vraagt.
Presentatie: Liesbeth Staats
Redactie: Michaël RoeleSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Schemerzone in Israël
In januari 2021 viel het kabinet-Rutte over de toeslagenaffaire. Voor de burger was het nauwelijks merkbaar. Het kabinet was demissionair, maar de pandemie was een allesoverheersende, en missionaire kwestie, en …
Show notes
In januari 2021 viel het kabinet-Rutte over de toeslagenaffaire. Voor de burger was het nauwelijks merkbaar. Het kabinet was demissionair, maar de pandemie was een allesoverheersende, en missionaire kwestie, en dus bleef de premier, met zijn persconferenties, gewoon de premier. Het doet denken aan de periode waarin Israël nu terechtkomt. Hoe de ingewikkelde formatie ook afloopt, Bibi Netanyahu blijft premier, al is het demissionair.
Voor het overgrote deel van de Israëlische kiezers ging het niet over onderwerpen waarnaar in het buitenland wordt gekeken. Niet over de tweestatenoplossing, niet over boycots door andere landen, niet over oorlogsrecht, niet over het Internationaal Strafhof, en zelfs niet over de relatie met Amerika.
Drie jaar oorlog
Waar het wel over ging waren oorzaken en gevolgen van drie jaar oorlog. De roep om een onafhankelijk onderzoek naar de kolossale misser op die beruchte 7de oktober 2023. Naar verluidt was Netanyahu gewaarschuwd maar sloeg de signalen in de wind. De humanitaire ramp van reservisten, die normaal ongeveer een maand per jaar op herhaling moeten, maar nu soms al 400 dagen van huis zijn, vaak kleine ondernemers die daardoor failliet gaan. Het grote aantal zelfmoorden onder reservisten. De onttakeling van het ooit alom bewonderde onderwijs, de hoge misdaadcijfers, vooral onder de 21 procent Arabische Israëliërs, waaraan de politie nauwelijks iets doet, zoals in de Parijse banlieues.
Het feit dat 20 procent van de werkende bevolking 93 procent van alle belastinginkomsten genereert. Wat samenhangt met de enorme groei onder ultraorthodoxen, waarvan de mannen zich uitsluitend bezighouden met religieuze studies, allemaal leven van een uitkering en – ondanks een nieuwe wet die dat eist – weigeren in de krijgsmacht te dienen. De spanningen hierover lopen zo op dat veel burgers vrezen voor een burgeroorlog.
Rechtsstaat op het spel
Wat ook op het spel staat is de rechtsstaat. Voor de oorlog gingen ongeveer een jaar lang elk weekend duizenden demonstranten de straat op om Netanyahu te weerhouden van zijn pogingen het Hooggerechtshof onder het gezag van de regering te plaatsen, onder meer door vetorecht tegen vonnissen. Het hof is door de jaren heen een alom bewonderde parel van onafhankelijkheid, die zich vele malen tegen de regering heeft gekeerd.
Het is een tsunami van problemen in een land dat half zo groot is als Nederland, waarvan meer dan de helft woestijn. Het grootste deel van de 10 miljoen Israëliërs woont dicht opeen in het midden van het land. Die hebben een berg aan problemen op te lossen. Zolang Netanyahu demissionair is, is dat vooralsnog een illusie en leeft het volk in een schemerzone.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Als Oekraïne het niet redt, zou de EU het niet overleven'
Als Oekraïne de oorlog tegen Rusland verliest, zou de Europese Unie het niet overleven. Dat zegt oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen in BNR De Wereld. Europa zoekt naar manieren om Oekraïne te …
Show notes
Als Oekraïne de oorlog tegen Rusland verliest, zou de Europese Unie het niet overleven. Dat zegt oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen in BNR De Wereld.
Europa zoekt naar manieren om Oekraïne te blijven steunen nu president Trump sancties tegen Rusland heeft opgeschort en toenadering zoekt tot Vladimir Poetin. Volgens Knapen moeten Europese landen onder ogen zien dat de relatie met Washington blijvend is veranderd.
'Europa moet consequenties trekken uit het Amerikaanse buitenlandbeleid', zegt hij. Volgens Knapen is te lang gehoopt dat Trump een tijdelijke uitzondering zou blijken. Ook zonder Trump blijft Europa volgens hem onzeker over de betrouwbaarheid van de Verenigde Staten als bondgenoot.
Lees ook | Oekraïne zit nog jaren vast aan VS voor Starlink, Patriots en inlichtingen; niet voor cybersecurity
Braziliaanse presidentverkiezingen
Zondag kiest Brazilië een nieuwe president. Flavio Bolsonaro, de zoon van oud-president Jair Bolsonaro, won de eerste ronde en geldt als favoriet tegen de huidige president Lula da Silva.
Journalist Max Westerman, die deels in Brazilië woont, ziet een land dat sterk verdeeld is. De peilingen liggen dicht bij elkaar, maar historisch gezien wint de winnaar van de eerste ronde altijd ook de tweede.
Lees ook | Ook VN suggereert immenging Meta in Braziliaanse presidentsverkiezingen
Volgens Westerman zijn de verkiezingen ook buiten Brazilië van belang. 'Als Bolsonaro wint, zullen ze meer vriendjes worden met Trump.' Daarnaast ziet hij de verkiezingen als onderdeel van een bredere politieke ontwikkeling. 'Het is ook de opruk van extreemrechts die hier op het punt staat opnieuw door te breken.'
Dat veel kiezers de Bolsonaro-familie trouw blijven, heeft volgens hem ook te maken met een andere kijk op het recente verleden. 'Rechts Brazilië gelooft niet dat de dictatuur erg was en ze geloven ook niet dat de oude Bolsonaro echt een staatsgreep heeft beraamd.'
Luister ook | Amerika Podcast
Postma in Amerika | Moeder van kandidaat verschijnt in 'attack ad'
Negatieve campagnes blijven een vast onderdeel van Amerikaanse verkiezingen, maar kandidaten kunnen ook te ver gaan. Dat blijkt uit de ophef rond een aanvalsvideo van Vivek Ramaswamy, waarin de vervreemde moeder van zijn tegenstander Amy Acton een hoofdrol speelt. Tegelijkertijd groeit het gebruik van kunstmatige intelligentie in campagnes explosief, waardoor aanvallen op politieke tegenstanders steeds geavanceerder worden.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Israëlische expats maken verkiezingen super-spannend
Je kunt het met recht een exodus noemen: vanuit de hele wereld stromen ze naar hun beloofde land – Israëlische staatsburgers die volgende week bij de verkiezingen hun stem willen uitbrengen. Want volgens de …
Show notes
Je kunt het met recht een exodus noemen: vanuit de hele wereld stromen ze naar hun beloofde land – Israëlische staatsburgers die volgende week bij de verkiezingen hun stem willen uitbrengen. Want volgens de kieswet kan dat alleen in Israël zelf. De oppositie hoopt op een wonder: een paar zeteltjes meer – voldoende om premier Bibi Netanyahu te dumpen.
Wat politieke signatuur betreft is die hoop gerechtvaardigd. Een stevige meerderheid onder Israëlische expats is liberaal of progressief. En het gaat om een hoop kiezers. Er wonen zo’n 630.000 Israëliërs in het buitenland. Of die allemaal op 26 oktober naar de stembus gaan valt te betwijfelen, maar een hoop doen dat wel degelijk.
Van de 180.000 expats in Amerika maken naar schatting 50.000 gebruik van speciale chartervluchten die nu al af en aan vliegen. Het is een enorme organisatie, waaraan maanden is gewerkt. In het VK wonen 23.000 Israëliërs, in Frankrijk 12.000. Israëliërs zijn erg van de complotten. Een daarvan is dat zoveel expats nu al aankomen omdat ze Netanyahu ervan verdenken vlak voor de verkiezingen het internationale vliegveld te sluiten, met de ‘nationale veiligheid’ als argument.
Ook onder in Nederland wonende expats is zo’n snelle ‘stem-reis’ vanzelfsprekend. Het is een beetje lastig schatten hoeveel het er zijn. 2500 inwoners van Nederland hebben de Israëlische nationaliteit, maar bijna 9000 van de eerste generatie en 5000 van de tweede generatie, dus geboren in Nederland, zijn volgens de Israëlische wet ook staatsburger.
Wat levert het nou op? Israël heeft een kiesdrempel van 3.25 procent, en gemiddeld zijn 30.000 tot 40.000 stemmen nodig voor één zetel. De in Amerika wonende expats kunnen theoretisch twee zetels kiezen en de Nederlandse samen met die uit het VK en Frankrijk ook wel eentje. Op een totaal van 120 zetels in het parlement kan dat doorslaggevend zijn.
Israël heeft, net als Nederland, een coalitiesysteem. In de peilingen ligt de belangrijkste uitdager, voormalig legerchef Gadi Eisenkot, met zijn partij ‘Recht Vooruit’ aan kop met 23 zetels, Netanyahu met zijn Liukud staat op 19. Het probleem is dat Eisenkots gematigde coalitie op 58 zetels staat en Netanyahu met zijn ultraconservatieve coalitie op 48 – geen van beide halen de benodigde meerderheid van 61 zetels. En daarmee worden die paar zeteltjes verschil die de exodus uit de diaspora kunnen maken goud waard.
Als het klopt. Peilingen zijn maar peilingen, en van die expat-stemmen gaan er natuurlijk ook een hoop naar Netanyahu’s coalitie. Maar het anti-Bibi sentiment is nu zo groot dat we Israël, en feitelijk ook onszelf, op zijn minst de hoop moeten gunnen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Starlink-rel gaat niet alleen over de VS en Oekraïne'
De problemen rond het functioneren van het satellietsysteem Starlink in Oekraïne gaan iedereen aan, zegt voormalig Navo-baas Jaap de Hoop Scheffer. ‘Dat dit enkel de Amerikanen en Oekraïners betreft, kan niet …
Show notes
De problemen rond het functioneren van het satellietsysteem Starlink in Oekraïne gaan iedereen aan, zegt voormalig Navo-baas Jaap de Hoop Scheffer. ‘Dat dit enkel de Amerikanen en Oekraïners betreft, kan niet het correcte antwoord zijn.’ Dat zegt hij in BNR De Wereld.
Luister ook | 'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede'
Woensdag werd het voor de Oekraïense defensie kritieke Starlink-internetsysteem plotseling vanuit de VS begrensd, waardoor een snelle respons op luchtaanvallen werd gefrustreerd. Vandaag, een dag later pas, meldde Oekraïne dat de systemen waren hersteld. Rutte laat via een woordvoerder desgevraagd aan BNR weten dat het gebruik van Starlink iets tussen de Amerikanen en Oekraïne is. De Hoop Scheffer begrijpt dat Rutte zich diplomatiek uitlaat, maar is het er niet mee eens. ‘Ik vind het toch wel iets serieuzer dan uit dit formele antwoord van de Navo blijkt,’ zegt Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de Navo. ‘Dit gaat iedereen aan.’
President Zelensky wees na het incident vooral naar de eigenaar van Starlink, SpaceX-baas Elon Musk. Die wijst op zijn beurt weer naar de Amerikaanse regering. ‘Hij zit indirect natuurlijk wel aan de knoppen, want hij is eigenaar van het systeem. Maar het kan best zijn dat Elon Musk instructies heeft gekregen uit het Witte Huis.’
Lees ook | ‘Starlink weer operationeel voor Oekraïne’, waarom verbinding werd beperkt blijft onduidelijk
Saoedi-Arabië worstelt met de Houthi's
Saoedi-Arabië mag dan heel veel geld hebben en ontzettend veel wapens van de VS krijgen, het lukt het land maar niet om de Houthi-rebellen te verslaan. Bij een aanval op de luchthaven van de Saoedische hoofdstad Riyad vielen 18 doden en raakten honderden mensen gewond. Ook hadden zij het gemunt op het hoofdkantoor van de oliegigant Aramco. Defensiespecialist Peter Wijninga legt uit dat het Saoedische leger op het oog heel goed is, maar dat dat in werkelijkheid enorm tegenvalt.
Lees ook | Tot de tanden bewapend en onbevreesd. Wie zijn de Houthi’s?
Trump speelt in op 'het rode gevaar' | Postma in Amerika
De tijden van Joe McCarthy lijken te herleven. Het communisme speelt een belangrijke rol de campagne van president Trump, ziet Amerika-correspondent Jan Postma. Maar hoeveel 'communisten' er nou echt meedoen?
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Saoedi-Arabië’s machteloze superleger
Saoedi-Arabië heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi’s hebben vaker aanvallen gedaan op …
Show notes
Saoedi-Arabië heeft een kolossaal wapenarsenaal en een grote krijgsmacht, maar is nu al elf jaar niet in staat de Jemenitische Houthi-rebellen te verslaan. De Houthi’s hebben vaker aanvallen gedaan op Saoedische doelen, maar zo heftig als het er nu toegaat is in tien jaar niet gebeurd. Ze blokkeren al een maand de Straat van Bab el-Mandeb, waarmee ze de olie-export door de Rode Zee hebben afgesneden.
Amerika is veruit de grootste wapenexporteur ter wereld, en Saoedi-Arabië is, met de aankoop van 12-15 procent van die export, veruit de grootste klant: bijvoorbeeld F-15-gevechtsvliegtuigen, Apache en Black Hawk helikopters, 108 Patriot-systemen – al raken de raketten snel op – een enorm arsenaal aan langeafstandsraketten en tanks. Het Pentagon heeft begin deze maand de verkoop van 48 F-35’s goedgekeurd. Kortom: het kan niet op. Alleen: het werkt niet.
Daar zijn verschillende redenen voor. In de eerste plaats is de krijgsmacht slecht getraind. Gevechtsvliegtuigen, helikopters en Patriots, bijvoorbeeld, worden door Amerikanen en Britten onderhouden. Een rigide, archaïsche commandostructuur van loyale leden van het koninklijk huis verhindert officieren en soldaten in het veld zelf beslissingen te nemen. Maar de belangrijkste factor is dat het land een dictatuur is, waarvan de leiders zich grotere zorgen maken over hun veiligheid in eigen land dan over vijanden van buiten.
Er zijn twee legers: een reguliere krijgsmacht die onder het ministerie van defensie valt en de Saoedi-Arabische Nationale Garde, die is samengesteld uit loyale tribale milities. Ze hebben aparte inlichtingendiensten, gescheiden commandostructuur en inkoopafdelingen. Daarmee is de veiligheid van de omvangrijke koninklijke elite gewaarborgd, maar het samenstellen van een leger dat het kan opnemen tegen vijanden van buiten is een logistieke nachtmerrie.
Daartegenover staan de Houthi’s, die vechten als een guerrillamacht, met een goed getraind leger, uitgerust en van wapens voorzien door Iran, maar inmiddels zeer behendig in de eigen productie van raketten en drones.
Kroonprins Mohammed bin Salman kijkt bijna smekend naar Amerika, dat vorig jaar een bombardement op de Houthi’s uitvoerde, en dat wil hij weer. Washington helpt met inlichtingen en satellietinformatie voor het zoeken naar doelen, maar Donald Trump houdt zich verder op de vlakte. ‘Ik moet nog beslissen’, zegt hij. Begrijpelijk, want een aanval op de Houthi’s leidt onherroepelijk tot Iraanse represailles tegen andere Golfstaten. Als, zoals bij Trump, je grootste zorg de dieselprijs is, bemoei je dan niet met deze burenruzie.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'We hebben geen oorlog, maar ook geen vrede'
Europa ligt voortdurend onder vuur. Niet letterlijk, maar we worden regelmatig getroffen door sabotageacties. Volgens hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen moeten we dit geen hybride dreigingen noemen …
Show notes
Europa ligt voortdurend onder vuur. Niet letterlijk, maar we worden regelmatig getroffen door sabotageacties. Volgens hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen moeten we dit geen hybride dreigingen noemen. ‘We hebben te maken met een hybride oorlog’, zegt hij in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Luister ook | Hervormingen VN keihard nodig: 'Landen voelen zich niet goed vertegenwoordigd'
Denemarken beschuldigt Rusland van sabotageacties tegen Deense defensiebedrijven die wapens aan Oekraïne leveren. Duitsland wijst naar Rusland voor de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig en de VS wijst volgens de New York Times naar Iran voor de verijdelde aanslag op een Britse luchtmachtbasis.
De VS heeft besloten om al zijn bommenwerpers weg te halen van de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford. Het land heeft die basis veel gebruikt in de oorlog tegen Iran. Kitzen snapt dan ook dat dit een doelwit kan zijn. ‘Het verbaast mij eerlijk gezegd dat het nog niet eerder is gebeurd.’ De hoogleraar aan de Defensie Academie en de Universiteit Leiden ziet dat bommenwerpers makkelijke doelwitten zijn. ‘Die bommenwerpers staan gewoon in de openlucht. Er zijn geen bunkers, geen harde faciliteiten. Je kunt ze vanaf de openbare weg zo zien staan.’ Ook al erkent hij dat Fairford wel degelijk stevig bewaakt wordt.
Volgens Kitzen zitten we in een grijze zone. 'Sowieso moet de eerste reactie dus niet militair zijn. We zitten onder de drempel van wat wij als oorlog zien. Je moet diplomatiek en economisch reageren.
Lees ook | Cuba haalt fel uit naar VS bij VN: ‘Cuba is geen bedreiging, de blokkade wel’
Valt Cuba?
Na Venezuela en Iran heeft Trump het ook gemunt op Cuba. Het land verkeerd in een diepe economische crisis nu Amerika de olie-import van Cuba tegenhoudt. Bram Vermeulen reisde er voor VPRO's Frontlinie naar toe en maakte er een driedelige documentaireserie: Cuba - De Prooi. Volgens hem is verandering in het land onafwendbaar. Het is alleen de vraag op wat voor manier.
Frontlinie: Cuba - De Prooi is vanaf donderdag 8 oktober om 20:35 uur te zien op NPO 2 en via NPO Start.
Luister ook | Amerika Podcast
Republikeinen houden Trump buiten beeld | Postma in Amerika
Trump is nu ook zelf aan zijn campagne voor de midterms begonnen. Maar Republikeinse kandidaten willen de president liever buiten beeld houden en spreken zich ook uit in campagnefilmpjes, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Drie jaar later
Kort na de barbaarse inval van Hamas in Israël en de kidnapping van ruim 200 burgers, vandaag drie jaar geleden, bezocht de Amerikaanse president Biden het rouwende land. Zijn boodschap aan premier Netanyahu …
Show notes
Kort na de barbaarse inval van Hamas in Israël en de kidnapping van ruim 200 burgers, vandaag drie jaar geleden, bezocht de Amerikaanse president Biden het rouwende land. Zijn boodschap aan premier Netanyahu: geef niet toe aan het oerinstinct van wraak, want dat leidt tot enorm verlies onder burgers en kost je de sympathie van de wereld.
'Maak niet de fout die wij na 9/11 maakten,' zei Biden, doelend op de oorlogen in Afghanistan en Irak. Beide oorlogen verloor Amerika, tegen de Taliban in Afghanistan en de sjiitische milities in Irak. Zoals de oorlog in Korea niet verder kwam dan een wapenstilstand, en zoals de oorlog in Vietnam na twaalf jaar en het verlies van 58.000 Amerikaanse soldaten eindigde in een overwinning van de Viet-Kong.
Ook het machtige Sovjetleger was in 1989, na tien jaar oorlog in Afghanistan, verslagen door de Moedjahedien, voorgangers van de Taliban. Overweldigende militaire slagkracht is machteloos tegen schijnbaar zwakke vijanden, terroristen, rebellen en guerrilla's, en dat geldt evenzeer voor Israël, dat Hamas en Hezbollah hooguit een tijdje tot zwijgen kan brengen, maar niet voorgoed kan uitschakelen.
Verrassing
Had Israël dan na de grootste aanslag op Joden sinds de Holocaust en het lot van de gijzelaars niets moeten doen? Nee, maar het land had moeten doen waarin het goed is: nadenken, plannen, een strategie uitstippelen, en een exitstrategie gereed hebben. Het feit dat de aanval als een totale verrassing kwam – al beweert dagblad Haaretz dat Netanyahu door de Emiraten was gewaarschuwd – liet zien dat de inlichtingendiensten hadden gefaald. Wat ook bleek uit een funest gebrek aan kennis over de omvang het tunnelcomplex in Gaza.
Trieste waarheid
Bij de oorlog tegen Iran, door de VS en Israël, komen de aanvallers er alwéér achter hoe moeilijk het is om te winnen. Sterker nog: tot nu toe heeft Iran de beste kaarten en geeft geen krimp. De trieste waarheid, drie jaar na die vreselijke dag, is dat Israël door het falen van een uitsluitend op machtsbehoud navigerende regering, niet is omarmd maar is geïsoleerd, met als gevolg een haast ongeëvenaarde golf van antisemitisme. Dat was er latent altijd al, maar de wereld zou er toch wat anders uitzien als Netanyahu drie jaar geleden naar Joe Biden had geluisterd.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Hervormingen VN keihard nodig: 'Landen voelen zich niet goed vertegenwoordigd'
Geen veto meer in de Veiligheidsraad, andere stemverhoudingen in de Algemene Vergadering en een betere handhaving van besluiten. Het zijn drie hervormingen waar oud-diplomaat Ron Keller voor pleit in het boek …
Show notes
Geen veto meer in de Veiligheidsraad, andere stemverhoudingen in de Algemene Vergadering en een betere handhaving van besluiten. Het zijn drie hervormingen waar oud-diplomaat Ron Keller voor pleit in het boek Project Wereld – blauwdruk voor een nieuwe wereldorde, dat hij samen schreef met politicoloog Paul van der Werve.
Luister ook | 'Dreiging Rusland nog niet voorbij bij oplossing conflict Oekraïne'
Keller, die zelf jarenlang ambassadeur was in onder meer Rusland, Oekraïne, China en Turkije, ziet dat de VN geen antwoord heeft op de prangende kwesties die nu spelen. Die moeten volgens hem met name gaan over veiligheid, klimaat en migratie. ‘In toenemende mate zijn dat de onderwerpen waar ook Nederlanders problemen ervaren. Maar de kansen om dat op te lossen liggen door de globalisering ook steeds meer in het buitenland.’, ziet Keller.
De VN moet dus drastisch hervormd worden wat Keller en Van der Werve betreft. ‘Landen voelen zich niet echt goed vertegenwoordigd. Grote landen hebben te veel macht in de veiligheidsraad en in de Algemene Vergadering hebben kleine landen te veel macht omdat elk land één stem heeft. En dan zeggen de grote landen sorry hoor, maar daar gaan we ons niet aan houden.’ De auteurs van het boek pleiten dan ook voor andere stemverhoudingen en het afschaffen van het vetorecht om de daadkracht van de VN te vergroten. Alleen dan kan het gevoel wat mensen bij de VN hebben herstellen.
Luister ook | EXTRA | Navo-baas Rutte: ‘Russische dreiging bewijst Poetins paniek’
Rusland waarschuwt Navo
Rusland waarschuwt de Navo voor een conflict rondom de Russische enclave Kaliningrad. In een diplomatiek memo wordt volgens persbureau Reuters zelfs gedreigd met de inzet van kernwapens. In een reactie roept Navo-baas Mark Rutte Rusland op om te stoppen met dit soort nucleaire dreigementen. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn legt uit wat we weten over dat Russische dreigement.
Kijk ook | Zelensky verklapt overdracht Noord-Koreaanse krijgsgevangenen, Zuid-Korea reageert woedend
Ruzie tussen Zuid-Korea en Oekraïne loopt uit de hand
De diplomatieke rel tussen Oekraïne en Zuid-Korea loopt verder uit de hand. President Zelensky maakte vorige week bij de Verenigde Naties bekend dat zijn land 2 Noord-Koreaanse krijgsgevangenen aan Zuid-Korea heeft uitgeleverd. Zuid-Korea reageert woest op die ontboezeming. Volgens Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden, is dat merkwaardig en schuilt er iets anders achter: ontspanning met Noord-Korea.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump voert campagne voor midterms met overheidsgeld | Postma in Amerika
Er is ophef ontstaan over campagnespotjes waarin Trump de hoofdrol speelt voor de midterms. De vraag is hoe legaal die zijn. Amerika-correspondent Jan Postma denkt er het zijne van en laat enkele spotjes horen.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Boycot treft vooral Palestijnen
Bekend verhaal, maar altijd weer verrassend. In 1880 vraagt een groep boeren in het Ierse Ballinrobe aan hun rentmeester om verlaging van de pacht omdat de aardappeloogst al twee jaar achtereen is mislukt. De …
Show notes
Bekend verhaal, maar altijd weer verrassend. In 1880 vraagt een groep boeren in het Ierse Ballinrobe aan hun rentmeester om verlaging van de pacht omdat de aardappeloogst al twee jaar achtereen is mislukt. De rentmeester ontsteekt in grote woede en stuurt een deurwaarder om de pacht te innen. Het gevolg is grote verontwaardiging onder de bevolking en het bedrijfsleven, dat weigert nog zaken te doen met de rentmeester. Er wordt zelfs een poging tot moord op hem gedaan.
De rentmeester heette Charles Boycott, en zijn naam werd als werkwoord en zelfstandig naamwoord aan vele talen toegevoegd. De boycot tegen Boycott werkte, maar hoe zit het met boycots in het algemeen? Matig, maar ongeveer een kwart heeft succes, meestal omdat de animo om mee te doen ontbreekt, of omdat het bedrijf of land dat het doelwit is de verkoop via andere kanalen voortzet.
Een ding staat vast: met een boycot raak je zelden de personen tegen wie de actie is bedoeld. De boycot tegen producten uit de door Israël bezette gebieden, bijna allemaal agrarisch, treft ongetwijfeld een aantal kolonisten, maar vooral Palestijnse kwekers van dadels, avocado’s, druiven en kruiden. Bibi Netanyahu en de ministers die zijn bezettingsbeleid steunen, merken er niets van.
De sancties zijn bovendien financiële peuters. De Nederlandse uitvoer naar de bezette gebieden bedraagt enkele tientallen miljoenen, de invoer nog geen 15 miljoen. De totale uitvoer naar Israël beloopt 5 miljard euro, de invoer 2 miljard, waarvan meer dan een kwart aan wapens.
Het gaat dus om symboliek. En die heeft meteen grimmige vormen aangenomen. Israël wijst de diplomaten uit die Nederland in Ramallah vertegenwoordigen, Nederland geeft de Israëlische ambassadeur een diplomatieke veeg uit de pan.
Van een aankomend Israëlisch vliegtuig op Schiphol werden 15 passagiers door de douane gecontroleerd op het meebrengen van spulletjes uit bezet gebied, wat in Israël leidde tot een waarschuwing voor reizen naar Nederland. Het Israëlische frame: voor het doodrijden van een zwangere vrouw krijg je in Nederland 8 maanden, op het meebrengen van doosje dadels uit de Golan of West Bank staat 6 jaar. Dat is onzin, maar zo kijkt de Israëliër naar Nederland.
Het doel van de actie is het in het nauw brengen van Netanyahu en het ondermijnen van diens positie bij de verkiezingen van 27 oktober. Het navrante is dat een ruime meerderheid in Israël het met dat doel eens is. Het is jammer dat Nederland het zoekt in boycotsymboliek, en niet meer moeite doet om de contacten met de oppositie te verstevigen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
EXTRA | Navo-baas Rutte: ‘Russische dreiging bewijst Poetins paniek’
Dit is een exclusief interview met Navo-baas Rutte met Bernard Hammelburg voor BNR, bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Meerdere inlichtingendiensten waarschuwen voor Russische …
Show notes
Dit is een exclusief interview met Navo-baas Rutte met Bernard Hammelburg voor BNR, bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Meerdere inlichtingendiensten waarschuwen voor Russische hybride aanvallen op Europa. Volgens Mark Rutte, bewijst dit ‘Poetins paniek’.
De dreiging vanuit Rusland is een belangrijk gespreksonderwerp bij de VN beaamt Rutte. ‘Daar moeten we niet naïef over zijn.’ Tegelijkertijd probeert hij iedereen gerust te stellen. ‘Als het gaat om hybride, daar zijn we op voorbereid. We hebben alle antwoorden die nodig zijn.’ Volgens hem is het probleem dat je dat aan de buitenwereld niet altijd kan laten zien, omdat elke situatie anders is. ‘Het is niet altijd dat als Rusland iets hyride doet, dat we dan precies zo reageren en dat we dan aan journalisten kunnen laten zien dat dit het antwoord van Europa is. Maar ik zeg tegen mijn collega’s: jongens blijf kalm. Wij zijn sterker.’
Bernard stipt bij Rutte ook de actuele situatie rond de Straat van Hormuz en Groenland aan. ‘Wat je gelukkig ziet is dat Europa heeft geluisterd naar Trump en dat je meer landen ziet die daar helpen met ontmijnen.’ Hij verwijst daarbij onder meer naar de Baltische staten die er hardop over praten. Wel onderkent Rutte dat de situatie in de Rode Zee met de Houthi’s kan uitdraaien op een ‘economische ramp’ voor Europa. De Navo zal hier volgens Rutte niet zelf bij betrokken raken, omdat het geen Navo-gebied is. ‘Maar wat wij als Navo doen is altijd proberen als geallieerden buiten ons gebied iets te doen.’
Vlak voordat de VN-vergadering deze week begon kwam het nieuws naar buiten dat de VS en Denemarken een deal hebben gesloten over Groenland. Volgens Rutte is deze deal wel degelijk anders dan de deal die er al lag vanuit 1951. ‘Eén, het is nu eeuwig en twee, als Groenland ooit onafhankelijk wordt binnen het koninkrijk Denemarken, dan blijven alle afspraken overeind. Dat was niet het geval bij het verdrag uit 1951.’
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Dreiging Rusland nog niet voorbij bij oplossing conflict Oekraïne'
De dreiging vanuit Rusland stopt niet zodra er een einde komt aan de oorlog in Oekraïne. Daarvoor waarschuwt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen. Hij is te gast in BNR De Wereld die deze week in zijn …
Show notes
De dreiging vanuit Rusland stopt niet zodra er een einde komt aan de oorlog in Oekraïne. Daarvoor waarschuwt minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen. Hij is te gast in BNR De Wereld die deze week in zijn geheel afkomstig is vanaf de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York.
Luister ook | Von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad: 'Dan zitten we zelf aan het stuur'
Berendsen ziet die signalen nog niet. ‘We hebben tot op heden onvoldoende gezien dat Rusland aan tafel wil komen praten over een oplossing.’ Daarom is volgens hem meer druk op Rusland nodig. ‘Wat daar ook belangrijk in is, is bijvoorbeeld premier Modi van India die publiekelijk voor de camera Poetin heeft aangesproken op deze oorlog. Dat zijn kleine stappen, maar wel hele belangrijke.’ Wat daar volgens hem ook bij hoort is steun aan Oekraïne. ‘We moeten ze blijven steunen. Als we Oekraïne niet steunen, dan verdwijnt Oekraïne.’
Het is niet het enige onderwerp waarmee Berendsen naar de VN is afgereisd. Een belangrijk onderdeel vormde een grote maritieme veiligheidsconferentie die Nederland samen met onder meer de EU, Japan en de Filipijnen. Landen die hier niet bij waren zijn onder meer de Verenigde Staten, China, Rusland en Iran. Toch de veroorzakers van het probleem. Berendsen denkt toch dat dit soort ontmoetingen zin hebben, ook al zijn de grote partijen er niet bij. ‘Je laat hiermee zien dat een oplossing voor iets als de Straat van Hormuz niet iets is wat alleen speelt tussen de VS en Iran, maar dat het iets is waar de hele internationale gemeenschap bij meekijkt en iets van vindt en daarmee ook druk uitoefent.’
Lees ook | ‘Europese passiviteit bij burgeroorlog Soedan is een politieke keuze’
Minister Sjoerdsma: ‘Nieuwe sancties op grondstoffen Soedan onderzoeken’
Nederland wil met andere Europese landen onderzoeken of er naast goud ook sancties kunnen worden ingesteld op andere grondstoffen uit Soedan. Dat zegt Sjoerd Sjoerdsma, minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. 'Wij willen drukken op de oorlogseconomie die is ontstaan om ervoor te zorgen dat landen steeds minder profijt kunnen hebben van de handel hierin', zegt Sjoerdsma.
De burgeroorlog in Soedan gaat tussen het regeringsleger en de paramilitairen van de Rapid Support Forces (RSF). Naar schatting kampt meer dan de helft van de bevolking – zo'n dertig miljoen mensen – met voedseltekorten. Zeker dertien miljoen mensen zijn op de vlucht geslagen. 'Soedan is de grootste humanitaire ramp op aarde op dit moment, als je ziet hoeveel slachtoffers daar vallen, maar ook op welke barbaarse wijze', schetst Sjoerdsma de situatie. Hij verwijst daarbij naar het bloedbad van El-Fasher. 'De hele stad werd maandenlang omsingeld en vervolgens werd iedereen op een brute manier vermoord. Je krijgt er kippenvel van.'
Het ergste vindt Sjoerdsma nog dat niemand ernaar kijkt. 'Ik vind dat we ons dat niet kunnen veroorloven.' Dat wegkijken heeft volgens hem niet alleen te maken met politieke belangen. 'Het is ook een kwestie van moraal. Wat zegt het over ons als dit niet genoeg is voor ons, als er ondraaglijk en onnoemelijk lijden is, om iets te doen?'
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
VN in de schaduw van Xi en Trump
Misschien wel het meest opvallende detail van de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is het isolement waarin Donald Trump zichzelf heeft gewurmd. Je krijgt het gevoel dat hij alleen nog kennissen …
Show notes
Misschien wel het meest opvallende detail van de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties is het isolement waarin Donald Trump zichzelf heeft gewurmd. Je krijgt het gevoel dat hij alleen nog kennissen en vijanden heeft – geen vrienden, al noemt hij leiders van andere landen routinematig ‘een goed vriendje van me’. Bijvoorbeeld Xi Jinping.
Xi wordt vandaag door Trump met alle egards ontvangen voor een driedaags staatsbezoek. De kans dat ze echte doorbraken bereiken is minimaal. Over heffingen komt er wellicht een akkoord omdat Amerika niet buiten schaarse Chinese aardmetalen kan, over het doorontwikkelen van AI zijn ze het eens, maar voor een steuntje in de rug bij de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne hoeft Trump niet op Xi te rekenen. De hoge brandstofprijs vindt Xi een probleem dat Trump zelf heeft gecreëerd, dus die lost het dan zelf ook maar op. Dat Trump een tik krijgt op de midterm verkiezingen vindt Xi stiekem goed nieuws, maar op een dictator die zelf geen last heeft van hinderlijke complicaties zoals verkiezingen, maakt het weinig indruk.
Het opmerkelijke van het staatsbezoek is dat de VN-jaarvergadering erdoor in de schaduw komt. Behalve de toespraak van Trump gisteren, komt het erop neer dat de grote mogendheden niet echt zin hebben in het VN-circus, en dus een beetje voor spek en bonen meedoen. Xi is er niet bij, evenmin als premier Modi van India en president Ramaphosa van Zuid-Afrika, Macron is er maar één dag.
Een evergreen-onderwerp als de hervorming van de Veiligheidsraad – dat al decennialang op de agenda staat – wordt weer een jaartje doorgeschoven, kwesties als mensenrechten, milieu en gender blijven de hartelijke steun krijgen van een groep goedwillende landen, zoals Nederland. Maar een fundamenteel initiatief zoals jaren geleden de millenniumdoelstellingen – waaronder schoon drinkwater, vermindering van de honger, beter onderwijs – is eigenlijk alleen geslaagd in grote Aziatische landen, zoals India en China. In Afrika wil het maar niet lukken.
Veel staatshoofden, regeringsleiders en bewindslieden doen deze week enorm hun best, en hopen met bijeenkomsten langs de zijlijn de aandacht naar zich toe te trekken. Maar de grote vraag blijft of Xi en Trump vrijdag, aan het eind van het staatsbezoek, samen een persconferentie geven, of Trump alleen, of helemaal niet. Want daaruit kunnen we zien hoe het er met de wereld voor staat. En hoe het staat met het isolement van de Amerikaanse president.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Von der Leyen wil een Europese Veiligheidsraad: 'Dan zitten we zelf aan het stuur'
Als het aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ligt krijgt Europa zijn eigen veiligheidsarchitectuur in de vorm van een eigen Veiligheidsraad. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder van D66 …
Show notes
Als het aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ligt krijgt Europa zijn eigen veiligheidsarchitectuur in de vorm van een eigen Veiligheidsraad. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder van D66 in de Tweede Kamer vindt dit een goed idee. 'Dan zitten we zelf aan het stuur als Rusland echt een grotere stap zet richting Litouwen.' Ze is te gast in BNR De Wereld en praat met Bernard Hammelburg en Geert Jan Hahn.
Luister ook | 'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen'
Volgens Van der Werf zijn we op dit moment nog te afhankelijk van de Amerikanen. Zo'n Europees alternatief voor een VN-Veiligheidsraad kan volgens haar een nieuw platform bieden waarop je sneller als Europese landen met elkaar kunt schakelen.
Rusland wordt gekoppeld aan veel sabotageacties in Europa. Van der Werf is daar heel stellig over. 'Ik denk dat er maar één reactie mogelijk is en dat is dat je laat zien dat je je niet laat intimideren'. Wat haar betreft moeten we de steun aan Oekraïne verder opvoeren en kijken waar in de wereld er nog meer luchtafweer op voorraad is.
Lees ook | Turkije wint macht in de Kaukasus, maar laat Georgië in de kou staan
In de greep van Erdogan
De Turkse president Erdogan zit al ruim twintig jaar aan het roer in Turkije en de repressie in het land neemt steeds verder toe. Mitra Nazar is voormalig NOS-correspondent in Turkije en heeft in de vijf jaar dat ze daar heeft gezeten het land erg zien veranderen. Ze schreef er het boek 'In de greep van Erdogan - De strijd om de democratie in Turkije' over.
Luister ook | Amerika Podcast
Weg met de Flock-camera! | Postma in Amerika
Iets wat veel losmaakt in Amerika op dit moment zijn Flock-camera's. Het is een populair onderwerp in de campagnes voor de midterms, maar Trump die vindt ze geweldig, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Saoedi-Arabië’s toorn richting Trump
Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabië, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 …
Show notes
Van alle wapenexporterende landen is Amerika veruit de grootste. De belangrijkste Amerikaanse klant is Saoedi-Arabië, met niet minder dan 24 Patriot-systemen, 152 F-15 gevechtsvliegtuigen, 7 Thaad-afweerbatterijen, 132 helikopters, 153 tanks, 4 fregatten, 2 tankvliegtuigen en zo ongeveer elke denkbare raket, radar of artillerie. Klein probleem: de krijgsmacht is een zootje en de vakkennis benedenmaats. Vandaar dat de Saoedi’s altijd op Amerikaanse militaire bijstand rekenen.
Om precies te zijn: 42 procent van de wereldwapenhandel is Amerikaans, en 12 tot 20 procent daarvan gaat naar Saoedi-Arabië. Nu het land tegelijkertijd wordt aangevallen door Jemenitische Hoethi’s en Iraakse milities, zit het de facto-staatshoofd, Mohammed bin Salman, diep in de moeilijkheden. De Staat van Bab el-Mandeb aan de zuidkant van de Rode Zee is geblokkeerd, de uit 1980 daterende oost-west-oliepijpleiding, waardoor het land olie rondom de eveneens geblokkeerde Straat van Hormuz vervoerde, is stukgeschoten, dus er zijn voor de olieproducerende supermacht nog nauwelijks opties.
Donderdag belde MBS twee keer met Donald Trump met het verzoek de Hoethi’s te bombarderen. Trump gaf niet thuis, tot verbijstering van MBS. Tegen CNN zei het Witte Huis te praten met de Saoedi’s en de Jemenitische regering in een poging ‘de stabiliteit in de Rode Zee te herstellen.’ Olie op de golven , zogezegd, voor de toch al woedende MBS.
Trump geeft niet thuis omdat hij ziet wat een debacle de oorlog met Iran is geworden door de blokkade van Hormuz. Om zijn hachje in eigen land te redden, wil hij maar één ding: weg uit het moeras van het Midden-Oosten, in de hoop dat de aandacht wat minder komt te liggen op de brandstofprijs. En in de hoop dat hij bij de midterms, waarvan hij inmiddels snapt dat hij het Huis van Afgevaardigden gaat verliezen, misschien de Senaat nog kan redden.
En wij met onze recordprijzen hier? Eigen schuld, vindt Trump, dan had die laffe Navo hem in Hormuz maar te hulp moeten komen toen hij daarom vroeg. Zoals hij vindt dat het Zelensky’s schuld is dat de dieselprijs zo hoog is, schuift hij ons Europeanen de schuld voor de mondiale brandstofcrisis in de schoenen.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Europa moet met één gezamenlijk antwoord op Rusland komen'
We zijn weliswaar niet fysiek in oorlog met de Russen, maar de dreiging is er wel. Denk aan de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig. Volgens admiraal buitendienst Rob Bauer, voormalig voorzitter van …
Show notes
We zijn weliswaar niet fysiek in oorlog met de Russen, maar de dreiging is er wel. Denk aan de mislukte aanslag op het vliegveld van Leipzig. Volgens admiraal buitendienst Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comité van de NAVO, ontbreekt het in Europa aan een gezamenlijk antwoord tegen de Russen. Hij is te gast in BNR De Wereld, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn die net uit Duitsland terug is.
'We praten over brandstichting, vergiftiging, sabotage. Dat zijn allemaal ernstige strafbare feiten. Maar wat doen we er tegen?' Dat vraagt Bauer zich af. Volgens hem moeten we oppassen met de term 'hybride oorlogsvoering'. Dat klinkt volgens hem veel vriendelijker dan het in werkelijkheid is.
De dreiging uit Rusland is volgens Bauer onverminderd groot. 'Ze produceren meer dan ze nodig hebben voor de oorlog in Oekraïne. Over drie jaar hebben ze het vermogen om met ons te knokken.' Ook denkt Bauer dat het Poetin goed uit zou komen om de NAVO te testen, om de aandacht af te leiden van Oekraïne. 'Hij zou de NAVO heel klein aan kunnen vallen om te kijken wat wij dan kunnen doen.'
Luister ook | 'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar'
'Poetin heeft geen enkele reden om de oorlog met Oekraïne te stoppen'
De zoveelste Amerikaanse bemiddelingspoging van Steve Witkoff en Jared Kushner, om de oorlog in Oekraïne te beëindigen heeft opnieuw niets opgeleverd. Bauer kijkt daar niet van op. 'Poetin heeft drie redenen om de oorlog voort te zetten. 'Hij heeft geen enkele strategische doelstelling gehaald. Hij heeft een hele succesvolle oorlogseconomie, maar na de oorlog heeft hij geen economie meer want die voegt geen enkele waarde toe en hij krijgt getraumatiseerde militairen terug.'
Dat Rusland de oorlog nu voortzet komt met name door de steun uit China. Wat Bauer betreft moeten we ons ook op China richten. 'Als China stopt met het steunen van Rusland kan het de oorlog met Oekraïne niet voortzetten.'
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Na een kwarteeuw schreeuwt 9/11 om de waarheid
Begin 2000 kwamen twee jonge Saoediërs aan in San Diego. Ze waren nooit in Amerika geweest, spraken amper Engels en hadden geen idee hoe je een flat huurt en een bankrekening opent. Binnen een paar weken hadden …
Show notes
Begin 2000 kwamen twee jonge Saoediërs aan in San Diego. Ze waren nooit in Amerika geweest, spraken amper Engels en hadden geen idee hoe je een flat huurt en een bankrekening opent. Binnen een paar weken hadden ze dat allemaal geregeld. Twintig maanden later kaapten ze een vliegtuig en lieten dat neerstorten op het Pentagon. De man achter de schermen zou Amar al-Bayoumi zijn geweest, die al tien jaar als geheim agent in de VS woonde.
Het is een van de belangrijke details die, 25 jaar na 9/11, prominent in het nieuws zijn. Het draait om de beschuldiging dat niet – of niet alleen – Al Qaeda achter de aanslag zat, maar Saoedi-Arabië. Het officiële onderzoek dat na de aanslag door een Amerikaanse commissie werd uitgevoerd, kon dat destijds niet aantonen. Maar in een geheim dossier van de regering zouden feiten zoals deze te vinden zijn, zoals ook een schets van een aanvalsplan dat al-Bayoumi twee jaar voor de aanslagen had gemaakt.
Al meteen na de aanslagen was bekend dat 15 van de 19 daders Saoedi's waren. Niettemin heeft de Saoedische regering altijd ontkend iets met 9/11 te maken te hebben. De nabestaanden zijn ervan overtuigd dat de regie wel degelijk in Riyad werd gevoerd.
Vergelijking met de moord op Kennedy
Het verhaal is vergelijkbaar met het onderzoek naar de moord op Kennedy. Er is een 9/11-rapport dat sinds de regering-Bush geheim is gehouden, ook door de regeringen Obama en Biden. En ook door Trump. De vereniging van nabestaanden zegt: Trump propageert openheid en heeft ook het Kennedy-dossier vrijgegeven. Waarom dan niet het 9/11-dossier?
Zoals altijd wanneer de regering informatie geheimhoudt, is de vraag waarom. Als de officiële Saoedische lezing – wij staan achter de VS en doen er alles aan om behulpzaam te zijn – klopt, is er voor geheimhouding geen reden. Is het dan een kwestie van nationale veiligheid? Zou kunnen, want de inlichtingendiensten en de krijgsmacht hebben op 9/11 kolossaal geblunderd. Tijdens de vlucht van de vier gekaapte toestellen werd de luchtmacht niet verwittigd. Na de aanslag stegen er in heel Amerika welgeteld vijf F-15's en F-16's op.
Onmisbaar
De verklaring dat Saoedi-Arabië wordt ontzien, kan er maar één zijn: achtereenvolgende presidenten vonden Saoedi-Arabië onmisbaar – vanwege de olie, als geopolitieke partner in de regio en, zoals in het geval van Bush, vanwege persoonlijke vriendschap met het huis van Saoed. Zoals de moord op journalist Jamal Khashoggi, in mootjes gesneden in Turkije, ook is gemakshalve vergeten.
Politiek zouden onthullingen over de Saoedische rol in 9/11 de regering-Trump bijzonder slecht uitkomen. Maar juist nu, na een kwart eeuw, is het de hoogste tijd.See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Iraans regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar'
De oorlog tussen Amerika en Iran is weer in volle hevigheid opgelaaid. Beide partijen vallen elkaar aan en Trump claimt opnieuw dat hij de Straat van Hormuz in handen heeft en dat de Iraanse regering verzwakt …
Show notes
De oorlog tussen Amerika en Iran is weer in volle hevigheid opgelaaid. Beide partijen vallen elkaar aan en Trump claimt opnieuw dat hij de Straat van Hormuz in handen heeft en dat de Iraanse regering verzwakt is. Sander Terphuis, jurist en mensenrechtenverdediger afkomstig uit Iran, denkt daar heel anders over. 'Het regime zit nu steviger in het zadel dan begin dit jaar.'
Luister ook | 'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase'
Terphuis hoort van familie en vrienden in Iran hoe erg de economische situatie in het land nu is. 'Mijn neef stond twee uur in de rij voor benzine. Mensen hebben soms wel drie tot vier banen en werken negentien uur per dag om eten op tafel te krijgen.' Het economische uitknijpen van Iran heeft dus een effect, maar zal er niet voor zorgen dat het regime gaat vallen denkt Terphuis. 'De Revolutionaire Garde is zelfverzekerd.'
Lees ook | Internationaal Strafhof hoopt op ingrijpen Amerikaanse rechter na sancties Trump
Crisis bij het Internationaal Strafhof
Het Internationaal Strafhof zit in een crisis. Amerika heeft de helft van de rechters gesanctioneerd, het Strafhof zit zonder hoofdaanklager, en de grote landen trekken zich er niks van aan. Geert Jan Knoops, advocaat bij het Internationaal Strafhof, komt met aanbevelingen die het Internationaal Strafhof moeten hervormen. Samen met Robin Ravensbergen schreef hij er het boek Leiders voor het Gerecht over.
Lees ook | Absolute meerderheid lonkt voor radicaalrechtse AfD in Saksen-Anhalt
Friedrich Merz tussen hoop en vrees
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zit in een lastig parket. Zijn regering heeft Rusland officieel beschuldigd voor de mislukte aanslag op de vliegbasis van Leipzig. Maar Merz liet zichzelf niet zien op de persconferentie. Zijn populariteit is gedaald naar een dieptepunt en komende zondag zou de Alternative für Deutschland (AfD) zomaar een absolute meerderheid kunnen halen bij de deelstaatverkiezingen in het Oost-Duitse Saksen-Anhalt.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump wil meer datacenters | Postma in Amerika
De weerstand tegen datacenters groeit in de VS. Dit is nu al een belangrijk onderwerp voor de congresverkiezingen. Maar Trump wil juist méér datacenters, ziet onze Amerika-correspondent Jan Postma vanuit Washington.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Trumps Venezuela-stunt is oliedom
Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met ’s werelds grootste …
Show notes
Amerika is de grootste olieproducent ter wereld. Amerika importeert geen olie via de Straat van Hormuz. Amerika confisqueert nu ook 65 procent van de olie in Venezuela, het land met ’s werelds grootste oliereserves. Dan zou, redeneert Donald Trump, die vermaledijde benzineprijs in Amerika toch moeten dalen? Maar daar is weinig uitzicht op, in elk geval niet vóór de midterm verkiezingen op 3 november.
Dat komt in de eerste plaats doordat de werkelijkheid weerbarstig is. De olieprijs is een mondiale dagkoers, al is het alleen al doordat het zwarte goud kriskras door de wereld wordt verhandeld, ook door de VS, waar de Amerikaanse oliemaatschappijen er trouwens dik aan verdienen.
In de tweede plaats hebben Joe Biden en Donald Trump beiden recordhoeveelheden olie uit de nationale reserve op de markt gebracht in een poging om de benzineprijs omlaag te duwen, waardoor die reserve op een bedenkelijk lage 40 procent staat. In de derde plaats slurpt oorlog voeren kolossale hoeveelheden brandstof op voor militaire vliegtuigen en schepen, al zegt het Pentagon dat de voorraad ruim voldoende is.
Trump zegt dat het probleem van Hormuz, na een af-en-aanoorlog van een half jaar, is opgelost, maar voor de oorlog gingen er dagelijks ruim honderd tankschepen door de straat, en sindsdien gemiddeld hooguit vijftien. Het ei van Columbus, redeneerde Trump, was het innen van zijn Venezolaanse schat.
Via een privaat-publieke constructie legde hij beslag op die 65 procent Venezolaanse olie, die je – simpel geredeneerd – mag optellen bij de Amerikaanse nationale reserve. Hij noemde het ‘de grootste oliedeal uit de wereldgeschiedenis’, die zou leiden tot ‘aanmerkelijk lagere benzineprijzen voor alle Amerikanen.’
Gunstig effect
Los van de vraag of de confiscatie juridisch in de haak is, is het commentaar van zo ongeveer iedereen in de energiesector dat de Venezolaanse olievelden zo zijn verwaarloosd dat het jaren gaat duren voordat de exploitatie op gang komt. Voordat je een gunstig effect terugziet in de Amerikaanse benzineprijs, zijn we vijf tot vijftien jaar en één tot drie presidenten verder.
De crux voor het oplossen van wat de meeste Amerikanen zien als een brandstofcrisis is niet een deal met Venezuela, maar met Iran. Zolang de kwestie-Hormuz niet is opgelost, dobbert Trump op een stuurloos bootje naar de midterms. En dat is oliedom.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Oorlog in Oekraïne bevindt zich in de meest vernietigende fase'
De oorlog in Oekraïne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het …
Show notes
De oorlog in Oekraïne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.'
Luister ook | 'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'
'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekraïne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op.
Hahn ziet de tekorten in Oekraïne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekraïne.
Lees ook | Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne weer op EU-agenda
Carney heeft het gehad met Trump
Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada.
Luister ook | Amerika Podcast
Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika
Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump geïnterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Dreigende knock-out voor Trump
Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter ‘Operatie Adelaarsklauw,’ een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden …
Show notes
Op 24 april 1980 lanceerde president Jimmy Carter ‘Operatie Adelaarsklauw,’ een militaire bliksemactie om 52 Amerikaanse diplomaten te bevrijden uit de ambassade in Teheran, waar ze sinds 4 november werden gegijzeld. Drie van de acht gevechtshelikopters gaven in de Iraanse woestijn de geest, waarop de missie werd afgeblazen. Tijdens de evacuatie botste een helikopter op een transportvliegtuig. Acht soldaten kwamen om het leven. Het kostte Carter zijn presidentschap. Verslagen door Iran en zijn militaire misrekening.
Zes jaar later ging opvolger Ronald Reagan ook bijna kopje onder toen bleek dat hij illegaal wapens had verkocht aan Iran. In 2015 werkte Barack Obama zich in de nesten door een omstreden nucleaire deal met Iran en nu dreigt Donald Trump onderuit te gaan door een oorlog met Iran, die hij na een halfjaar maar niet kan winnen. Iran is een koppige tegenstander die geen enkele Amerikaanse president op de knieën weet te krijgen.
Trump gooit het nu over een andere boeg: nieuwe, harde sancties, aangekondigd door minister van Financiën Scott Bessent. De taal is vaag, maar de aangevallen sectoren zijn digitale systemen, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart. Hoe en wat moet nog blijken, maar de truc is dat Bessent een bekend Amerikaans mechanisme toepast: de sancties zijn extraterritoriaal. Dat wil zeggen dat elk land dat een handelsrelatie met Iran onderhoudt ook wordt getroffen.
Dat is vooral lastig voor Aziatische landen als China en India, die een groot deel van de Iraanse olie afnemen. Maar ook voor de Europese Unie, die voor 4 miljard euro handeldrijft met Iran. En wellicht voor Nederland, dat voor een half miljard aan machines, chemicaliën en agrarische producten per jaar aan Iran levert. Niet zo veel, maar binnen EU-verband is Nederland een van de grootste Iraanse partners.
De vraag is wat Trump en Bessent met de nieuwe sancties bereiken. Iran zegt: oude frisdrank in nieuwe zakken – maar dan op z’n Farsi. Het land zal blijven doen wat het nu al een half jaar doet: volhouden, in elk geval tot de Amerikaanse midtermverkiezingen. In de niet-onterechte hoop dat Trump zichzelf daar knock-out slaat. Zoals Jimmy Carter, destijds.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028'
Rusland en Oekraïne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en …
Show notes
Rusland en Oekraïne voeren een verbeten strijd met elkaar uit op de Zwarte Zee. Daarbij raken ze onder meer graanterminals in elkaars havens. Volgens Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Russische Geschiedenis en Politiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft Rusland de oorlog op de Zwarte Zee al verloren, maar dat betekent niet dat de oorlog spoedig ten einde komt.
Luister ook | Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair'
'Alle tekenen wijzen erop dat Rusland deze oorlog zal doorzetten tot de winter en herfst van volgend jaar. Dan praten we over eind 2027 begin 2028', zegt Van Koningsbrugge in BNR De Wereld bij Geert Jan Hahn. 'De oorlog begon in 2014 met De Krim en zal daar in zekere zin ook moeten eindigen.' Volgens hem is de status van het schiereiland van cruciaal belang voor Russen. 'Dat ligt enorm gevoelig in Rusland. Als je vraagt of Russen het eens zijn met de annexatie van De Krim, dan antwoorden ze ja. Het is voor hen onverteerbaar als dat niet meer Russisch zou zijn in de toekomst.'
Toch ziet Van Koningsbrugge wel scheuren in Rusland ontstaan. 'De burgemeester van Moskou spreekt zich uit, net als mensen uit de Doema.' Hij verwijst daarbij ook naar berichten dat Rusland brandstof moet importeren vanwege grote tekorten.
Lees ook | Boodschappen volgend jaar fors duurder door graanoorlog Rusland-Oekraïne
Nieuwe Wende aanstaande in Duitsland
Duitsland koerst af op een nieuwe Wende. De radicaalrechtse Alternative für Deutschland (AfD) staat op het punt om de absolute meerderheid te halen in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. 'Daarmee zou extreemrechts voor het eerst sinds 1933 aan de macht komen in Duitsland', zegt Jeroen Reygaert, journalist bij de Vlaamse VRT en schrijver van het boek Het Verdampte Land over Duitsland. De invloed daarvan op de Duitse positie in Europa mogen we volgens hem ook niet onderschatten. 'Duitse deelstaatverkiezingen bepalen voor een groot deel de toekomst van politici. Merkel kondigde ook haar vertrek aan na verlies bij dit soort verkiezingen.'
Luister ook | Amerika Podcast
Darline Graham komt niet lekker uit de verf | Postma in Amerika
De zus van de overleden senator Lindsey Graham heeft zijn zetel tijdelijk overgenomen. Zij voert nu campagne om zijn zetel permanent binnen te halen, maar haar campagne verloopt nogal stroef, ziet Amerika-correspondent Jan Postma.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Verlies dreigt voor Trump bij midterms: 'De oorlog is ongelofelijk impopulair'
President Trump heeft een probleem met de oorlog met Iran. Hij weet die maar niet te stoppen en dat terwijl de midterms eraan komen. Peilingen laten zien dat driekwart van de Amerikaanse bevolking tegen de …
Show notes
President Trump heeft een probleem met de oorlog met Iran. Hij weet die maar niet te stoppen en dat terwijl de midterms eraan komen. Peilingen laten zien dat driekwart van de Amerikaanse bevolking tegen de oorlog met Iran is. Volgens Amerikanist Koen Petersen brengt dit Trump in een lastig parket.
Luister ook | Russische rakettenregen op Oekraïne: 'Ik heb me niet eerder zo onveilig gevoeld'
‘Trump heeft al tientallen keren gezegd dat het einde in zicht is, maar dat is keer op keer niet gebeurd,’ zegt Koen Petersen, Amerikanist en Eerste Kamerlid voor de VVD. ‘Als Amerika nu zou weggaan, zou het echt een verliesscenario zijn, omdat op Amerika op alle vlakken moet inleveren.'
De oorlog is volgens Petersen zeer impopulair onder zwevende kiezers, terwijl 40% van de Republikeinse achterban kritisch is. Intussen worstelt Trump met de War Powers Act, de blokkade in het Congres rond de defensiebegroting van 1500 miljard dollar en de keuze tussen militair opschalen, economische sancties en ‘declare victory and leave’ als uitweg. De combinatie van oplopende inflatie, hoge brandstofprijzen en electorale risico’s beperken zijn manoeuvreerruimte verder.
Lees ook | Nederland doet mee aan Navo-missie voor verdediging Groenland: ‘Ook tegen de VS’
Xi kijkt tevreden naar ontwikkelingen rond Iran
Terwijl Amerika worstelt met Iran, houdt die andere grootmacht zich erg koest. De Chinese president Xi kijkt tevreden en heeft er juist een belang bij dat dit nog even voortduurt. Al zal China dat nooit publiekelijk zeggen. Sinoloog Henk Schulte Nordholt is te gast. Hij benadrukt dat de verzwakkende Amerikaanse aanwezigheid in Azië en dalende politieke wil in Washington, Beijing kunnen aanmoedigen om zijn druk op Taiwan op te voeren. Tegelijk blijft de daadwerkelijke gevechtskracht van het Chinese leger ongetest en is er onrust in de legertop door Xi’s zuiveringen.
Luister ook | De uitputtingsoorlog tussen Poetin en Zelensky neemt extreme vormen aan - 11 augustus 2026
Zelensky smeekt om meer luchtafweer
De Russische aanvallen op Kyiv en andere Oekraïense steden met ballistische raketten gaan onverminderd door. President Zelensky vraagt nu dringend om meer luchtafweer. Aan Amerika, maar ook aan Polen en daar komt nu misschien wat hulp vandaan, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Bonje tussen Frankrijk en de VS
Begin 19de eeuw zat Napoleon op zwart zaad door de enorme kosten van zijn Europese oorlogen. In 1803 verkocht hij daarom de Franse kolonie in Amerika, in oppervlakte ongeveer een kwart van de huidige VS, voor …
Show notes
Begin 19de eeuw zat Napoleon op zwart zaad door de enorme kosten van zijn Europese oorlogen. In 1803 verkocht hij daarom de Franse kolonie in Amerika, in oppervlakte ongeveer een kwart van de huidige VS, voor 15 miljoen dollar aan president Thomas Jefferson. Die aankoop is de geschiedenis ingegaan als de ‘Louisana Purchase.’ Twaalf jaar later werd Napoleon verslagen, maar Frankrijk bleef de oudste Amerikaanse bondgenoot. En misschien ook de oudste rivaal, want ze maken vaak bonje.
Zo had president De Gaulle zo'n hekel aan de Amerikaanse militaire en politieke hegemonie, dat hij zijn land in 1966 uit de militaire afdeling van de Navo terugtrok. Alle Amerikaanse militairen moesten hun biezen pakken en het Navo-hoofdkwartier moest halsoverkop verkassen van Parijs naar België. Pas in 2009 keerde Frankrijk onder president Sarkozy helemaal terug in het bondgenootschap.
De huidige president Macron doet enorm zijn best om de relatie met zijn grillige Amerikaanse ambtgenoot Trump overeind te houden. In juni onthaalde hij hem op een exclusief diner op het paleis in Versailles, waar Trump zichzelf wellicht herkende in de Zonnekoning Lodewijk XIV, de tweede bewoner. Lodewijk XIII liet het toen bescheiden landhuis bouwen, maar zijn zoon vond dat het een monumentaal paleis moest worden, met onder meer een kolossale balzaal en onvoorstelbaar veel gouden ornamenten. Kortom: het was alsof Trump in de spiegel keek. Hij tekende daar ook het omstreden memorandum of understanding met Iran.
Lees ook
Amerikaanse weigering
En nu is het weer helemaal mis. Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken weigert de geloofsbrieven te aanvaarden van de nieuwe Franse ambassadeur, Aurélien Lechavellier. Niet de eerste de beste. Hij volgde dezelfde elite-opleiding voor ambtenaren als Macron en was stafchef van de minister van buitenlandse zaken. Wat heeft Lechevallier misdreven? Niets, maar vorige maand stemde Amerika – samen met Rusland en Noord-Korea – tegen verlenging van de termijn van de VN Hoge Commissaris voor Mensenrechten, de Oostenrijker Volker Türk. Türk is een stevige criticaster van de Amerikaanse immigratiepolitiek en het Israëlische optreden in Gaza. Frankrijk maakte stampij over dat veto en Amerika neemt nu wraak door de poort gesloten te houden voor een nieuwe Franse ambassadeur.
Wraak
Politico veronderstelt dat het ook wraak kan zijn op Charles Kushner, de vader van Trumps schoonzoon, die Amerikaans ambassadeur is in Parijs. Hij mengt zich in de Franse politiek, onder meer door een campagne tegen antisemitisme in zijn gastland. Daar gaan we zelf over, vinden de Fransen. Daarmee is het recente sprookje in Versailles alweer vergeten. Als Napoleon in 1803 niet op zwart zaad had gezeten en zijn kolonie niet aan de VS had verkocht, had de Franse arrogantie het misschien van de Amerikaanse kunnen winnen. Maar helaas…
See omnystudio.com/listener for privacy information.
Russische rakettenregen op Oekraïne: 'Ik heb me niet eerder zo onveilig gevoeld'
Oud-diplomaat en oud-ambassadeur Robert Serry heeft een bezoek aan Oekraïne voortijdig afgebroken vanwege de verslechterde situatie in het land. Rusland vuurt steeds meer ballistische raketten af op het land …
Show notes
Oud-diplomaat en oud-ambassadeur Robert Serry heeft een bezoek aan Oekraïne voortijdig afgebroken vanwege de verslechterde situatie in het land. Rusland vuurt steeds meer ballistische raketten af op het land, nu Oekraïne door zijn voorraad aan luchtafweer heen is. 'Ik heb me eerder niet zo onveilig gevoeld', zegt Serry. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld.
Luister ook | 'Amerika kan Iran alleen verslaan met grondtroepen'
‘Terwijl ik daar was bleek al dat de hoeveelheid luchtafweer op aan het raken waren', zegt Serry, die uitlegt waarom het zo link is in Kyiv. ‘Om de paar uur hoor je een sirene. Mijn stiefdochter gaat vaak naar de metro, maar die keuze heb ik niet. Het is ook al voorgekomen dat mensen die op de vlucht waren voor een inslag zelf werden geraakt op weg naar een schuilplek.’ Toch heeft Serry een klein beetje hoop op een goede afloop voor Oekraïne. ‘Ik heb kleine hoop dat deze oorlog eind dit jaar toch kan eindigen in een wapenstilstand. Dat heeft denk ik alles te maken met de midterms. Die hoop wordt ook wel gedeeld door bronnen die ik heb in Kyiv. Trump kan natuurlijk wel een succesje gebruiken.’
Ook zag Serry tijdens zijn verblijf in Kyiv de protesten tegen Zelensky's besluit om de minister van Defensie te ontslaan toenemen. ‘Ik vind niet dat Zelensky verstandig heeft geopereerd. Ik blijf hopen dat hij bijdraait en Fedorov terugneemt.' Hij voegt eraan toe dat Zelensky eigenlijk weg moet als de oorlog voorbij is. ‘Ik hoop dat Zelensky zich na de oorlog niet meer kandidaat stelt voor het presidentschap.'
Lees ook | Zelensky zet ambassadeurs onder druk: resultaat boeken of vertrekken
Bloedigste conflict ter wereld wordt alsmaar bloediger
Niet de oorlog in Oekraïne of Gaza, maar die de burgeroorlog in Soedan is de meest bloedige van dit moment. Honderdduizenden doden, en tientallen miljoenen mensen die honger hebben en op de vlucht zijn.
Volgens Anette Hoffmann, conflictonderzoeker en Soedan-expert bij Instituut Clingendael, denken wij ten onrechte dat wij niks met deze oorlog te maken hebben. 'Ik denk dat we onderschatten wat deze oorlog voor ons betekent. Het is de grootste ontheemdencrisis ter wereld. Dus de mensen hebben vaak geen keuze dan om door te trekken richting Europa, en dan schudden we wel ineens wakker. Ook zijn er handelsbelangen ook. Denk aan de Rode Zee waar Soedan aan grenst. Er zijn ook aanvallen aan de kust daar.' Volgens Hoffmann is het dan ook een 'politieke keuze' dat wij er niks aan doen om dit bloedvergieten te stoppen.
Luister ook | Blik op de Wereld
Europese ambtenaren zijn werkdruk spuugzat | Blik op Europa
De ambtenaren die bij de Europese Commissie werken zijn de werkdruk helemaal zat, blijkt uit berichtgeving van Politico. In twee jaar tijd zijn er ruim duizend klachten binnengekomen bij de instelling die dit onderzoekt. Buitenlandredacteur Luc de Klerk vertelt wat er hier aan de hand is.
Over de makers
Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York.
Redactie
Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.
See omnystudio.com/listener for privacy information.
These are the latest 40 of 1,250 episodes. You’ll find older episodes in the podcast’s feed.
Similar podcasts
More News podcasts
Is this your podcast?
Confirm it with an entry in your feed: you get a code here, add it as podcast:txt to the channel of your feed, and we check it. Your podcast is then shown as “verified” on SoundNode.