De Zonnekoning

We zijn inmiddels in het jaar 1708, een rampjaar voor de oude zonnekoning. Het is één van de koudste winters sinds mensenheugenis. De Engelsen en Nederlanders krijgen langzaam maar zeker het militaire overwicht. En dan is er de kwestie van de Spaanse troon. Een troonsafstand van zijn kleinzoon lijkt de enige optie. Louis tracht ondanks alle tegenslagen en zijn persoonlijke gezondheidsproblemen weerstand te bieden. Daarvoor richt hij zich voor het eerst rechtstreeks tot zijn bevolking. In 1715

Wanneer de Spaanse koning Carlos II overlijdt wordt de kleinzoon van Louis, Le Duc D'Anjou, als nieuwe koning aangeduid. 'C'est l'ordre du ciel!'. Maar het verstoorde machtsevenwicht in Europa zal hem nog heel wat kopbrekers bezorgen. Bovendien valt het emotionele afscheid van zijn kleinzoon hem bijzonder zwaar. Als afscheidsgeschenk laat hij een groot statieportret schilderen door Hyacinthe Rigaud. Het is tot op vandaag het bekendste en meest gereproduceerde portret van de Zonnekoning.

Louis XIV zit nu al langer op de troon dan de meeste van zijn voorgangers maar in Versailles is de sfeer op te snijden. Zijn staatskas slinkt. Ook laat de koning zich nog maar zelden zien op het strijdtoneel. Hij heeft namelijk een paar erg lastige kwalen waar de dokters geen raad mee weten. Hij weet zich gelukkig goed omringd door zijn nieuwe echtgenote Madame de Maintenon en militaire genieën als Vauban die met zijn imposante bouwwerken de grenzen van Frankrijk weet te bewaken.

In 1680 speelt de Zonnekoning de eerste viool. Maar niet alleen de andere Europese vorstenhuizen beginnen zich te roeren, ook in eigen rangen wordt het zeer onrustig. Sommigen dromen er zelfs van om de koning uit de weg te ruimen. De bekentenissen van Marquise de Brinvilliers, die beticht wordt van moord met gif, leiden tot een grootschalig onderzoek en leggen geheime occulte praktijken bloot in de hofhouding van de koning. De beruchte 'gif-affaire' doet Versailles op zijn grondvesten daveren.

Bij de Zonnekoning groeit het besef dat hij als ‘Dieudonné’ een lichtend voorbeeld moet zijn van Katholieke deugdzaamheid. En ook, dat er maar één waar geloof kan zijn. Weg dus met de protestanten, de hugenoten en andere ketters. Eén van die ketters is de Antwerpenaar Franciscus Van den Enden. HIj wordt het brein achter een complot tegen de koning en daarmee ook de eerste seculiere revolutie in Europa. Ondertussen valt Louis voor de kinderoppas van zijn bastaardkinderen: Madame de Maintenon.

Het is 1672 en Louis Quatorze is weer op oorlogspad in Nederland. Het wordt een echt rampjaar voor de Nederlanders. Ze moeten zich terugtrekken tot achter de Hollandse Waterlinie. Louis glorieert en stelt onhaalbare eisen aan de Nederlanders. Niemand durft de Zonnekoning op zijn domme beslissingen wijzen. Zijn wil is wet. En de broer van de koning, ‘Monsieur’, laat ook meer en meer van zich horen. Met kleurige linten in het haar wint hij bijvoorbeeld de Slag Van Kassel in 1677.

In 1624 was Versailles nog een eenvoudig koninklijk jachtslot op een goede 20 kilometer van het centrum van Parijs. Het was niet al te groot, opgetrokken in rode baksteen en zandsteen. Zelfs het woord megalomaan is niet toereikend om te beschrijven wat Louis en zijn architecten daar later hebben neergepoot. En toch wist hij precies waarmee hij bezig was. Zijn pronkkasteel moest een hoger doel dienen : het moest aan de wereld tonen waar Frankrijk voor stond : La Gloire!

De jonge zonnekoning is inmiddels getrouwd met Maria Theresia van Spanje, een verstandshuwelijk. Hij houdt er een paar maîtressen op na, en heeft zelfs al een zoon. Maar hij is ook een man met een zakelijk plan. Hij wil niet alleen zichzelf een plaats in de geschiedenis te geven, dat ook natuurlijk, maar vooral om van Frankrijk een moderne en welvarende natie maken. Om dat te bereiken moet hij er eerst op toezien dat alle neuzen in dezelfde richting staan.

Kardinaal Mazarin, de mentor van Louis XIV overlijdt. Louis neemt onmiddellijk de macht in handen en degradeert de Conseil d'en haut tot zijn adviesraad. Jean-Baptiste Colbert, de minister van financiën is een gewillig dienaar van de koning. Samen bedenken ze een plan om de pronkzuchtige en machtige minister Nicolas Fouquet ten val te brengen.

De Zonnekoning wordt geboren op 5 september 1638. Zijn vader sterft al vroeg, waardoor hij op zijn vijfde koning wordt. Hij en zijn jongere broertje groeien op onder de hoede van sluwe kardinaal Mazarin. Het is Mazarin die hen behoedt voor de opstanden van de ‘fronde’ waarbij de Franse troon even wankelt. Het is voor de jonge koning een gebeurtenis die zijn karakter in een definitieve plooi legt.