Skip to content

Jak pachnie kosmos?

November 4, 2026 · 26 min

Show notes

Zapraszam do głosowania na nagrodę Śląskiego Festiwalu Nauki, pamiętajcie, że potem jeszcze trzeba kliknąć w link potwierdzający.https://slaskifestiwalnauki.pl/glosowanie-pop-science-2026Czy kosmos śmierdzi? Astronauci wracający ze spacerów kosmicznych opisują zapach przypalonego mięsa i rozgrzanego metalu, a uczestnicy misji Apollo wspominali o prochu strzelniczym. Sama próżnia nie ma jednak zapachu. Co więc trafiało do ich nosów po zdjęciu hełmów i skąd brała się woń utrzymująca się na skafandrach?Zapachy planet potrafią być jeszcze mniej apetyczne. Siarkowodór w atmosferze Urana kojarzy się ze zgniłymi jajami, amoniak na Jowiszu z kocią kuwetą, a związki obecne na Tytanie z benzyną. Dalej czekają kometa 67P i obłok Sagittarius B2, w którym wykryto substancję o aromacie rumu. Każde z tych porównań ma jednak granice: wykrycie cząsteczki nie oznacza, że człowiek rzeczywiście poczułby jej zapach.Relacje astronautów, pomiary sondy Rosetta i obserwacje Teleskopu Jamesa Webba pokazują, jak chemia łączy się z astronomią. Spektroskopia pozwala rozpoznawać związki chemiczne z ogromnych odległości, ale pochodzenie zapachu księżycowego pyłu nadal pozostaje zagadką. Dlaczego łatwiej wykryć alkohol daleko w kosmosie niż wyjaśnić, co pachniało w lądowniku Apollo?Źródła: https://www.youtube.com/watch?v=mzbjMjDW-CUhttps://www.youtube.com/watch?v=hIn-ymPe5UIhttps://svs.gsfc.nasa.gov/13599/https://www.youtube.com/watch?v=a0pPgXEaTyAhttps://science.nasa.gov/mission/webb/science-overview/science-explainers/spectroscopy-101-how-absorption-and-emission-spectra-work/https://svs.gsfc.nasa.gov/15014/https://science.nasa.gov/asset/webb/how-do-we-learn-about-a-planets-atmosphere/https://arxiv.org/abs/2407.06163https://www.youtube.com/watch?v=xxs_et1yQlYhttps://www.mpifr-bonn.mpg.de/pressreleases/2022/10https://www.youtube.com/watch?v=Gmikl0RQP44https://www.youtube.com/watch?v=5jq9b4FrWCghttps://www.nasa.gov/missions/with-mars-methane-mystery-unsolved-curiosity-serves-scientists-a-new-one-oxygen/https://www.youtube.com/watch?v=cKcwZWo1Snshttps://youtu.be/UdaVNnKBsOg?t=54https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Videos/2012/06/Venus_Express_and_transit_of_Venus/%28lang%29/https://youtu.be/OjNGQGXVVho?t=11https://www.youtube.com/watch?v=xh3EKDghbuUhttps://www.youtube.com/watch?v=V3hccmDyAbohttps://www.eso.org/public/news/eso2104/https://wwwn.cdc.gov/tsp/MMG/MMGDetails.aspx?mmgid=1141&toxid=249https://www.youtube.com/watch?v=_69LrvSFycchttps://www.jpl.nasa.gov/news/what-uranus-cloud-tops-have-in-common-with-rotten-eggs/https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Videos/2014/11/Rosetta_orbiting_the_comethttps://www.youtube.com/watch?v=qtwEsg4Qelohttps://blogs.esa.int/rosetta/2014/10/23/the-perfume-of-67pc-g/https://www.youtube.com/watch?v=nGnX6GkrOgkhttps://www.eso.org/public/videos/eso0924a/https://www.aanda.org/10.1051/0004-6361/201321096https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6462545/https://www.youtube.com/watch?v=cwZb2mqId0Ahttps://youtu.be/AUSJt4e7pzE?t=99https://youtu.be/AUSJt4e7pzEhttps://www.youtube.com/watch?v=fRHpJ4DrYOUhttps://youtu.be/hRdYz8cnOW4?t=54https://phys.org/news/2006-02-mysterious-moondust.htmlhttps://science.nasa.gov/moon/solar-wind/https://www.youtube.com/watch?v=0IaBq_4Xjfohttps://www.youtube.com/watch?v=tBVUTFPate0https://www.smithsonianmag.com/air-space-magazine/the-smell-of-space-24036734/https://timpeake.com/about/ask-an-astronaut/https://www.musc.edu/content-hub/news/2017/08/25/nasa-visits-muschttps://www.nasa.gov/space-science-and-astrobiology-at-ames/interesting-fact-of-the-month-current/interesting-fact-of-the-month-2021/https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Videos/2016/06/Securing_Aeolus_against_atomic_oxygenhttps://www.youtube.com/watch?v=WE3y1Gj2dechttps://youtu.be/zk7PMYoaq7Y?t=49https://timpeake.com/about/ask-an-astronaut/https://youtu.be/zk7PMYoaq7Y?t=102https://ntrs.nasa.gov/citations/20040088250https://science.nasa.gov/eclips/videos/fluid-shift/

All episodes of Doktor z TikToka

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.