
AI dobija dziennikarstwo. Co można z tym zrobić?
Show notes
Narzędzia AI zmieniają sposób, w jaki docieramy do informacji. Media tracą czytelników i pieniądze. Wyjaśniamy, w jaki sposób Polska i Unia Europejska próbują na ten problem odpowiedzieć.
Pluralizm mediów kojarzył się dotychczas przede wszystkim z pytaniem, kto jest właścicielem gazet, stacji telewizyjnych czy portali internetowych. Dziś równie ważne staje się to, kto decyduje o widoczności treści dziennikarskich. A coraz większą władzę w tej dziedzinie mają wielkie firmy technologiczne, takie jak Google i Meta.
Rozwój sztucznej inteligencji jeszcze bardziej pogłębia zależność mediów od platform cyfrowych. Zamiast odwiedzać strony gazet i portali, coraz częściej otrzymujemy gotowe odpowiedzi generowane przez AI na podstawie materiałów przygotowanych przez dziennikarzy.
O tym w odcinku podcastu „Drugi Rzut Oka” Anna Wójcik rozmawia z Martą Sznajder, prawniczką z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizującą się w prawie Unii Europejskiej, prawie konkurencji, regulacji mediów i prawach człowieka.
W październiku polski Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił Google zarzuty nadużywania pozycji dominującej w relacjach z polskimi wydawcami prasowymi. Problem dotyczy nie tylko wynagrodzenia za wykorzystywanie artykułów, ale też braku przejrzystości negocjacji i dostępu do informacji o korzyściach, jakie platforma uzyskuje dzięki treściom dziennikarskim.
Przyglądamy się również doświadczeniom Francji, gdzie Google został ukarany kwotami 500 i 250 milionów euro, oraz Australii i Kanady, które próbowały zmusić wielkie platformy do dzielenia się przychodami z mediami.
Nie chodzi tylko o pieniądze. Wyszukiwarki i platformy cyfrowe przestają być jedynie pośrednikami kierującymi odbiorców do źródeł informacji. Coraz częściej same decydują o tym, jakie treści zobaczymy i w jakiej postaci. A ma to fundamentalne znaczenie nie tylko dla rynku mediów, ale dla demokracji.
Z odcinka dowiesz się:
- Jak wyszukiwarki oparte na AI zmieniają sposób korzystania z informacji i zagrażają modelom finansowania dziennikarstwa?
- Dlaczego Google znalazł się pod lupą polskiego UOKiK w związku z umowami zawieranymi z mediami i jakie mogą być konsekwencje prowadzonego postępowania?
- Czego uczą nas doświadczenia Francji, gdzie Google zapłacił setki milionów euro, a spory z wydawcami nadal trwają?
- Jakie prawa przysługują wydawcom i dziennikarzom w Unii Europejskiej w sporze z Big Tech?
- Czy rozwiązania przyjęte w Australii i Kanadzie skuteczniej chronią media niż unijne przepisy?
- Co powinny zrobić Polska i Unia Europejska, żeby skuteczniej chronić niezależne media?
Co to oznacza dla przyszłości mediów i dziennikarstwa? Czy Polska oraz Unia Europejska mają skuteczne narzędzia, by ograniczyć władzę cyfrowych gigantów i pomóc mediom przetrwać? A może na innych kontynentach wypracowano skuteczniejsze rozwiązania?