Skip to content

Tussen noodlot & fortuin - VOC soldaten in de Oost

October 18, 2026 · 51 min

Show notes

Tussen 1600 en 1800 voeren bijna één miljoen mannen in dienst van de VOC naar Azië. Verreweg de meesten waren buitenlandse arbeidsmigranten waarvan slechts één derde levend terugkeerde. Wat dreef deze mannen om huis en haard te verlaten voor een levensgevaarlijk avontuur in de tropen?

In deze aflevering vertelt historicus en Libris Geschiedenisprijs-winnaar Roelof van Gelder over zijn nieuwste boek 'Tussen noodlot en fortuin. Vijftien gelukszoekers bij de Compagnie'. Aan de hand van vergeten ooggetuigenverslagen zoomen we in op twee Duitsers levend in een wereld van verschil:

• Johann Sulger: een geharde beroepsmilitair die belandde in de meest bloedige strafexpedities en 'hongitochten' op de Molukken.

• Ernst Barchewitz: een opgewekte korporaal die zes jaar lang als een 'god in Frankrijk' leefde op een afgelegen paradijslijk eilandje in de archipel.

Een indringend gesprek over zielverkopers in Amsterdam, de verschroeide aarde op Damar, zeldzame stemmen van Molukse dorpsoudsten en het echte gezicht van de gewone VOC-soldaat.

⏱️ TIMESTAMPS: 00:00 - Cold Open & Introductie 02:15 - Waarom 1 miljoen mannen voor de VOC kozen (en 1/3 terugkeerde) 06:10 - De barre tocht naar Amsterdam, ronselaars en zielverkopers 10:45 - Johann Heinrich Sulger: Geweld en verschroeide aarde op Ternate en Damar 17:30 - Een zeldzaam geluid: De speech van een Moluks dorpshoofd op Keffing 23:15 - Ernst Christoph Barchewitz: 6 jaar idylle, handel en knakworsten op Leti 30:40 - De tragedie van soldaat Preller en gedichten uit het archief 35:20 - Conclusie & Outro 📚

GENOEMDE BOEKEN & BRONNEN:

• Roelof van Gelder – 'Tussen noodlot en fortuin. Vijftien gelukszoekers bij de Compagnie' (Uitgeverij Prometheus)

🔗 COLOFON & LINKS:

Presentatie, muziek en montage: Robert Tetteroo

Vind je dit een boeiende aflevering? Deel de link met vrienden en geef je op voor de Epische Reizen Nieuwsbrief

Ondersteun deze podcast via Petje Af

Instagram: @epischereizen en @linschotenvereeniging

#VOCsoldaten #Molukken #Leti #Damar #Noodlot #Fortuin #epischereizen #slavernij #Nederlands-indie #Indie #JanPieterszoonCoen #ontdekkingsreizen #historischereizen #geschiedenis #VOC #WIC #linschotenvereeniging #maritiemegeschiedenis #historischepodcast #piraten #Kapers #Kaapvaart #Zilvervloot #goudeneeuw #Batavia #Scheepswrak #vestingstad #Watergeuzen #ontdekkingsreizigers #Michielderuyter #piethein #Cornelisjol #Houtebeen #Leiden #Amsterdam #Heren17 #Heren19 #boekaniers #vrijbuiters

All episodes of Epische Reizen

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.