Skip to content

Mikrofon Efsanesi ve Reklam Panellerinin Arkasındaki O Karanlık Bölge

September 16, 2026 · 26 min

Show notes

Geçen hafta bir arkadaşınızla kahve makinesi konuştunuz. Hiçbir yere yazmadınız, hiçbir şey aratmadınız. Akşam eve gelip telefonu açtınız, karşınızda kahve makinesi reklamı. O an hepimizin aklından aynı cümle geçiyor: "Ulan bu telefon beni dinliyor."

Bugüne kadar bu soruya iki cevap verildi. Ya "evet, dinliyor" dendi ya da "saçmalama, öyle bir şey yok" dendi. Bu bölümde ikisinin de yanlış olduğunu göstereceğim. Doğru cevap ikisinin ortasında değil, tamamen başka bir yerde. Ve açıkçası ikisinden de rahatsız edici.

Ben yıllardır reklam panellerinin öbür tarafında oturuyorum. O hedefleme ekranlarını kuran kişiyim. Yani bu bölümde dışarıdan bakan birinin tahminini değil, içeriden bakan birinin ne gördüğünü anlatıyorum. Panelde tam olarak neyi görüyorum, neyi görmüyorum, ikisini de söylüyorum.

Bu bölümde: Amerika'da bir yıl boyunca 17.000'den fazla uygulamanın izlendiği o araştırma ve mikrofon yerine bulunan asıl şey. Gerçekten dinleselerdi bunun maliyeti ne olurdu. Sistemin sizi dinlemeden bilmesinin üç yolu: yanınızdaki kişi, size benzeyen binlerce insan ve kendi beyninizin oyunu. "Aktif dinleme" hizmeti satan o gerçek satış sunumu ve ortaya çıkınca ne olduğu. Alexa ile Siri'nin gerçekten dinlediği yer, ki bu bölümün en çok karıştırılan noktası. Verinin geldiği dört kaynak. Ve telefonunuzda beş dakikada yapabileceğiniz üç ayar.


BÖLÜMLER

00:00 Bu bölümde ne var

00:23 Kahve makinesi konuşması

01:38 Aklınızdaki iki tahmin de yanlış

02:09 Başlamadan önce üç soru

02:45 Reklam panelinin öbür tarafında oturan adam

03:07 En yaygın açıklama: telefon dinliyor

03:31 17.000 uygulama tarandı, sonuç ne çıktı

04:17 Dinlemek gerçekten mümkün mü, hesabı yapalım

05:26 01 Yanınızdaki kişi

07:24 02 Size benzeyenler

09:36 03 Seçici dikkat

11:53 Dumanın kaynağı: o satış sunumu

13:16 Alexa ve Siri gerçekten dinliyor, ama nasıl

14:38 Asıl bulgu: mikrofon değil, ekran

15:18 Panelde ne görüyorum, ne görmüyorum

17:07 Doğru cevap: dinlemiyorlar, çünkü gerekmiyor

18:05 04 Veri nereden geliyor: dört kaynak

19:30 05 Ne yapabilirsiniz: üç ayar, beş dakika

21:44 O reklamı bir daha gördüğünüzde kendinize sorun

22:56 Haftaya: aynı ürün, herkese başka fiyat

23:24 Kapanış


Bu bölümde sizi korkutmaya çalışmadım. Yapay zeka hakkında size sürekli iki şey satılıyor: ya korku ya sihir. İkisi de işinize yaramıyor. İşinize yarayan tek şey sistemin gerçekte nasıl çalıştığını bilmek.

Haftaya: aynı ürün, aynı anda, sizin telefonunuzda başka fiyata, başkasının telefonunda başka fiyata. Bu artık bir komplo teorisi değil, resmi kurumların raporlarına girmiş bir konu.

Her Çarşamba yeni bölüm.

Not: Spotify Türkiye'de artık video kabul etmiyor, burada sadece sesi dinleyebiliyorsunuz. Görselli sürüm YouTube'da: YouTube'a girip Faruk Toprak yazmanız yeterli.


Instagram: https://www.instagram.com/faruktoprakx/

Web: https://faruktoprak.com/

Hedef kitle kurgusunu Google ve Meta tarafında en kapsamlı haliyle anlattığım yer: https://joyakademi.com

All episodes of Faruk Toprak ile Yapay Zeka ve Teknoloji

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.