Het Lekenpraatje

Gijs ten Berge zag bij Buitenhof een gesprek waarin twee gasten het verleden aanhaalden om hun gelijk te onderbouwen. Klopte dat wel? Dat moment werd het begin van zijn promotieonderzoek. Wie bepaalt hoe we naar het verleden kijken, en wat doet dat met de toekomst die we voor mogelijk houden?

In deze aflevering van Het Lekenpraatje gaan Antoine Steenkamer en Abe Hendriks in gesprek met Gijs ten Berge. Hij promoveerde aan de Technische Universiteit Eindhoven op het proefschrift Memorizing the future in socio-technical transitions en werkt nu bij het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Voor zijn onderzoek dook Gijs in de overgang van Nederlandse huishoudens naar gas en elektriciteit, die rond 1870 begon. Hij laat zien dat het toekomstbeeld van de professionele huisvrouw won, mede doordat de voorstanders verhalen uit het verleden aanhaalden waarin vrouwen uit allerlei lagen van de bevolking zich konden herkennen. Wat betekent dat voor de energietransitie van nu?

Verder in deze aflevering: hoe Slobodan Milosevic het verleden mobiliseerde, wat feministe Wilhelmina Drucker zich bij een huishouden zonder huisvrouw voorstelde, waarom Gijs nadrukkelijk niet pleit voor manipulatie van het verleden, een recent onderzoek van het SCP over verwachtingen en hoop bij klimaatbeleid, en het boek dat Gijs koos: 1984 van George Orwell.

Links

Gijs ten Berge – https://www.linkedin.com/in/gijs-ten-berge-6144a6b3/

Antoine Steenkamer – https://www.linkedin.com/in/antoine-steenkamer-9b242b83/

Abe Hendriks – https://www.linkedin.com/in/abehendriks/

Het Lekenpraatje is een productie van Studio Brandaan.

Bewoners staan op een podium en spelen na hoe de verbouwing van hun huis voelt. In de zaal zitten ambtenaren die alleen mogen luisteren. Het wordt emotioneel, met tranen en geschreeuw. Waarom lukte het daar wel om echt met elkaar in gesprek te komen?In deze aflevering van Het Lekenpraatje gaan Antoine Steenkamer en Abe Hendriks in gesprek met Irene Bronsvoort. Zij promoveerde aan de Universiteit Utrecht (Urban Futures Studio) op het proefschrift Nieuwe Aansluitingen? Vormgeven aan burgerbetrokkenheid in de energietransitie in de wijk en werkt nu als actieonderzoeker bij IPW Klimaatwerk.Drie jaar lang liep Irene mee in Bospolder-Tussendijken in Rotterdam, een van de eerste wijken die van het aardgas ging. Ze bekeek de ontmoetingen tussen bewoners en overheid als theatervoorstellingen en ontdekte drie dramaturgieën van burgerbetrokkenheid: controle, contact en inleving.Verder in deze aflevering: waarom inspraakavonden hun eigen weerstand kunnen organiseren, hoe je als buitenstaander het vertrouwen van een wijk wint, wat defensieve routines van ambtenaren zijn, waarom Irene haar proefschrift als Nederlandstalig boek schreef, en het boek dat zij meenam: The Death and Life of Great American Cities van Jane Jacobs.LinksIrene Bronsvoort – https://www.linkedin.com/in/irene-bronsvoort-phd-34756a25/Antoine Steenkamer – https://www.linkedin.com/in/antoine-steenkamer-9b242b83/Abe Hendriks – https://www.linkedin.com/in/abehendriks/Het Lekenpraatje is een productie van Studio Brandaan.

In Japan geef je een visitekaartje met twee handen, en je tas zet je in de metro op schoot, ook als de trein half leeg is. Voor Friso Timmenga zeggen die gewoontes iets over hoe anders je kunt denken. Kun je zo'n denkwijze eigenlijk begrijpen als je er zelf buiten staat?In de derde aflevering van Het Lekenpraatje gaan Antoine Steenkamer en Abe Hendriks in gesprek met Friso Timmenga. Hij promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen (Campus Fryslân) op het proefschrift Learning to think differently en werkt daarnaast als juridisch medewerker bij Langelaar Klinkhamer Advocaten.Steeds meer scholen willen hun filosofieonderwijs verbreden met niet-westerse denkers. Maar volstaat het om gewoon Confucius toe te voegen? Friso ontwikkelt een opvatting van filosofie als ervaring waarbij je kijk op de wereld verandert, en zoekt in de vergelijking met kunst hoe je dat in het onderwijs kunt beoordelen.Verder in deze aflevering: wat een verblijf in Japan hem leerde over zijn eigen Nederlandse manier van denken, hoe filosofiedocenten merken of studenten gegrepen zijn, tegelijk rechten en filosofie studeren, en het boek dat Friso meenam: Intimacy or Integrity: Philosophy and Cultural Difference van Thomas Kasulis.LinksFriso Timmenga – https://www.linkedin.com/in/friso-timmenga-2a51921b7/Antoine Steenkamer – https://www.linkedin.com/in/antoine-steenkamer-9b242b83/Abe Hendriks – https://www.linkedin.com/in/abehendriks/Het Lekenpraatje is een productie van Studio Brandaan.

Een man die jarenlang dakloos was, kreeg van Carlijn een dun boekje mee: De gedaanteverwisseling van Kafka. Weken later kwam hij terug: "Dit is mijn leven." Waarom kan een tekst iemand zo diep raken, en waarom heeft de wetenschap daar zo lang geen woorden voor gehad?

In de tweede aflevering van Het Lekenpraatje gaan Antoine Steenkamer en Abe Hendriks in gesprek met Carlijn Cober. Zij promoveerde aan de Radboud Universiteit op het proefschrift Reading for Feelings en is nu docent Europese literatuur aan de Universiteit van Amsterdam.

Decennialang lazen literatuurwetenschappers vooral om teksten te ontmaskeren: wat zijn de blinde vlekken van de auteur, welke ideologie zit erachter? Carlijn laat zien dat de Franse denker Roland Barthes na de dood van zijn moeder een andere weg insloeg. Hij ging lezen om iets te voelen, en schreef daarmee een voorloper van wat nu postkritiek heet: een stroming die serieus neemt waarom we ons hechten aan bepaalde boeken.

Verder in deze aflevering: hoe een verliefdheid het begin werd van een promotieonderzoek, waarom het schoolvak Nederlands veel leerlingen het lezen tegenmaakt, bibliotherapie en lezen als een literatuurwetenschapper in de spreekkamer, promoveren als bewust alleenstaande moeder, en het boek dat Carlijn meenam: het stukgelezen exemplaar van De ondraaglijke lichtheid van het bestaan van Milan Kundera dat zij op haar negende las op een Turkse camping.

Links
Carlijn Cober – https://www.linkedin.com/in/carlijn-cober-5b290b302/
Antoine Steenkamer – https://www.linkedin.com/in/antoine-steenkamer-9b242b83/Abe Hendriks – https://www.linkedin.com/in/abehendriks/

Het Lekenpraatje is een productie van Studio Brandaan.

Wat als je twee favoriete personages samen een huis zouden verbouwen? Voor miljoenen fans is dat geen gekke gedachte, maar het begin van een verhaal.

Fanfictie, verhalen die fans schrijven in bestaande fictieve werelden, is een enorme online cultuur die zich grotendeels in je broekzak afspeelt. Wat doet dat met je dag, je relaties en je gevoel?

In de eerste aflevering van Het Lekenpraatje gaan Antoine Steenkamer en Abe Hendriks in gesprek met Welmoed Wagenaar. Zij promoveerde aan de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Antwerpen op onderzoek naar het dagelijks leven van mediafans en werkt nu als postdoctoraal onderzoeker bij het Meertens Instituut.

Bijna twee jaar lang volgde Welmoed een groep fans van Star Wars, Harry Potter en Tolkien: via hun fanaccounts, Discord-groepen, dagboeken en interviews. Met een theoretisch kader uit de religiewetenschap laat ze zien hoe fans behendig schakelen tussen fictieve werelden, online gemeenschappen en het gewone leven en hoe verbeelding zo een vaste plek krijgt in de dagelijkse sleur.

Verder in deze aflevering: hoe fanfictie ging van tijdschriften per post naar websites met honderden miljoenen bezoeken per maand, waarom fandom géén religie is maar religiewetenschappers er wél een goede toolkit voor hebben, veldwerk doen tijdens een pandemie, de eenzaamheid van een zelf binnengehaalde promotiebeurs, en het boek dat Welmoed meenam: The Fan Fiction Studies Reader.

Links

Welmoed Wagenaar – https://www.linkedin.com/in/wfwagenaar/Antoine Steenkamer - https://www.linkedin.com/in/antoine-steenkamer-9b242b83/Abe Hendriks – https://www.linkedin.com/in/abehendriks/

Het Lekenpraatje is een productie van Studio Brandaan.

Ergens in Nederland zit een promovendus. Vier jaar, één onderzoek, en bijna niemand weet ervan.

Het Lekenpraatje geeft promovendi van Nederlandse universiteiten een podium om hun onderzoek uit te leggen in gewone taal. Wat onderzoeken ze precies? En wat betekent het voor de samenleving?

Wat normaal een eenmalige speech is voor de verdediging, wordt hier blijvend. Onafhankelijk: niet vanuit één universiteit, niet vanuit één vakgebied. In seizoen één spreken we promovendi van zes instellingen, van Utrecht en Delft tot Wageningen en Rotterdam.Gepresenteerd door Antoine Steenkamer en Abe Hendriks.

Vanaf 8 september elke twee weken een nieuwe aflevering. Luister via Spotify, Apple Podcasts of YouTube.

#HetLekenpraatje #promovendus #wetenschap #podcast