Skip to content

Czy można nie czuć własnego życia?

September 14, 2026 · 56 min

Show notes

Czy można wiedzieć, kim się jest i jednocześnie nie czuć, że jest się sobą?

Można.

Depersonalizacja i derealizacja należą do najbardziej osobliwych doświadczeń psychicznych. Człowiek może patrzeć na własne ciało i wiedzieć, że jest jego, a jednocześnie doświadczać go jako obcego. Może znajdować się we własnym mieszkaniu, rozpoznawać każdy przedmiot i mimo to mieć wrażenie, że wszystko wygląda jak scenografia albo sen.

Co szczególnie ważne: zazwyczaj nie oznacza to utraty kontaktu z rzeczywistością.

Osoba doświadczająca derealizacji najczęściej wie: „świat jest prawdziwy”. Problem polega na tym, że przestaje czuć jego realność.

I właśnie dlatego depersonalizacja i derealizacja są tak fascynujące klinicznie. Pokazują różnicę między wiedzieć a doświadczać.

Krótkotrwałe epizody mogą pojawić się podczas silnego stresu, paniki, wyczerpania czy innych stanów przeciążenia i same w sobie nie oznaczają zaburzenia psychicznego.

Istnieje jednak również formalna diagnoza: zaburzenie depersonalizacji-derealizacji - DDD, należące w ICD-11 do grupy zaburzeń dysocjacyjnych.

I tutaj zaczynają się pytania, które interesują mnie najbardziej.

Dlaczego człowiek może przestać czuć własne emocje jako „swoje”?

Co właściwie sprawia, że każdego dnia bez zastanowienia wiemy:
to moje ciało, moje wspomnienie, moje życie, to ja?

Dlaczego depersonalizacja tak często pojawia się podczas paniki?

I dlaczego próba ciągłego sprawdzania:

„Czy już czuję się normalnie?”
„Czy świat znowu wygląda prawdziwie?”
„Czy nadal jestem sobą?”

może paradoksalnie podtrzymywać problem?

W nowym odcinku Madame Monday „Czy można nie czuć własnego życia?” opowiadam o depersonalizacji, derealizacji i szerzej - dysocjacji.

Tłumaczę:

– czym depersonalizacja różni się od derealizacji,
– gdzie przebiega granica między przejściowym doświadczeniem a DDD,
– dlaczego DDD zaliczamy do zaburzeń dysocjacyjnych,
– czym różni się ono od psychozy i DID,
– co wiemy o związku dysocjacji z traumą, lękiem i paniką,
– czym jest interocepcja i co może mieć wspólnego z poczuciem własnego „ja”,
– oraz co współczesne badania mówią o leczeniu.

Nowy odcinek Madame Monday już jest.

All episodes of Madame Monday

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.