Skip to content

ASML: van bouwkeet tot geopolitieke speelbal

October 14, 2026 · 1 h 13 min

Show notes

Een bouwkeet vol Philips-mensen die er geen zin in hadden. Ruim veertig jaar later is ASML een geopolitiek schaakstuk. Hoe dan?

ASML bouwt de machines waarmee de meest geavanceerde chips ter wereld worden gemaakt. Toch krijg je vaak een lege blik als je op een feestje vraagt wat het bedrijf doet. BNR-journalisten Daniël Mol en Maxim van Mil doken twee jaar in die geschiedenis voor hun podcast Ons ASML. Aan tafel vertellen ze hoe ASML in 1984 begon als afsplitsing die Philips liever kwijt dan rijk was, met mensen die dachten dat ze in een sterfhuis zaten. En hoe eerste directeur Gjalt Smit op de terugvlucht uit San Francisco, na een glas rode wijn, ineens wist hoe ASML nummer één kon worden. Daarna komen de gok op extreem ultraviolet licht (EUV) en de spionagezaak die Nederland wakker schudde aan bod. Oud-bestuurder Frits van Hout ontdekte dat ASML zelf op het geopolitieke schaakbord was gezet. Plus: waarom ze bij partner imec op cultuurcursus gingen om met de Brabanders te kunnen samenwerken.

Over Daniël Mol

Daniël Mol is programmamaker bij BNR. Hij presenteert de Cryptocast, stelt De Grote Tech Show samen en is co-producer van De Technoloog. Daarvoor produceerde hij het afscheidsinterview dat Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg afnamen bij ASML-topman Martin van den Brink. Samen met Maxim van Mil maakte hij de podcast Ons ASML.

Over Maxim van Mil

Maxim van Mil is tech- en beursjournalist bij BNR en dagelijks te horen in BNR Beurs. Voor Ons ASML deed hij twee jaar onderzoek naar de geschiedenis van het bedrijf, tot in het eigen archief van ASML. Hij legt uit waarom zelfs beursanalisten vaak niet precies weten wat ASML maakt.

In deze aflevering

0:00:13 Intro: wat doet ASML eigenlijk, en waarom weet bijna niemand dat?
0:05:25 Nerdbekering in de cleanroom, bij het afscheid van Martin van den Brink
0:12:01 Gesprek over spionage en geopolitiek
0:17:52 Van Natlab-idee tot sterfhuis vol Philips-mensen zonder zin
0:22:25 Gjalt Smit, een glas rode wijn en drie regels om nummer één te worden
0:35:44 De gok op extreem ultraviolet, en klanten die mee moesten investeren
0:46:36 Frits van Hout: niet aan het schaakbord, maar erop
0:53:22 Cultuurcursus bij imec om met de Brabanders te kunnen werken
1:00:43 Luistervraag van Joris Matthijsen: welke vraag bleef onbeantwoord?
1:05:33 Luistervraag van Alex Schoonkind: hoe krijgen we meer ASML's in Nederland?

Sponsor: Alliander

Kijk op https://werkenbij.alliander.com/

Genoemd in deze aflevering

Tips van de tafel

Maxim van Mil: wil je echt snappen waarom ASML slaagde, zoek dan het boek van Susanne van der Velden op, het resultaat van ruim tien jaar onderzoek naar het bedrijf.

Daniël Mol: luister Ons ASML voor het hele verhaal, van de eerste bouwkeet tot de geopolitiek van nu.

Daniël Mol: wie Europese tech wil steunen, begint bij gebruiken. Probeer bijvoorbeeld eens Le Chat van Mistral AI.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

All episodes of Met Nerds om Tafel – een podcast over technologie, wetenschap en popcultuur

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.