12x01 - Αρχιμήδης
Show notes
Ξεκινάμε τη 12η σεζόν με μια νέα σειρά: διάσημοι επιστήμονες, ταξινομημένοι από τον λιγότερο στον πιο αναγνωρίσιμο στο ευρύ κοινό. Πρώτος στη λίστα ο Αρχιμήδης — από το «Εύρηκα» και τις πολεμικές μηχανές μέχρι τον Ψαμμίτη, τη σφαίρα-κύλινδρο και μια μέθοδο υπολογισμού που προέβλεψε τον λογισμό κατά 1.700 χρόνια. Κλείνουμε με την απίστευτη ιστορία του Παλίμψηστου του Αρχιμήδη — ένα χειρόγραφο που ταξίδεψε από την Αλεξάνδρεια, σβήστηκε από μοναχό, χάθηκε σε πολέμους, πουλήθηκε σε δημοπρασία και τελικά αποκαλύφθηκε με ακτίνες Χ σε σύγχροτρο.
- Pre-show: Πάσχα στη διασπορά — Αγγλία, Αμερική και ελληνικές παραδόσεις
- Νέα σεζόν: διάσημοι επιστήμονες από τον λιγότερο στον πιο αναγνωρίσιμο — πώς φτιάξαμε τη λίστα (δημοσκοπήσεις, ChatGPT, και ερωτήσεις σε τυχαίους)
- Γιατί ο Αρχιμήδης ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους αρχαίους Έλληνες: περισσότερο επιστήμονας, λιγότερο φιλόσοφος
- Ο Ψαμμίτης: πώς μέτρησε το μέγεθος του ηλίου με έναν χάρακα κι έναν κύλινδρο, και υπολόγισε το σύμπαν στα ~2 έτη φωτός
- «Εύρηκα!»: η αρχή της άνωσης, ο χρυσοχόος και το στεφάνι του βασιλιά Ιέρωνα
- Η κοχλία του Αρχιμήδη, η σχέση σφαίρας-κυλίνδρου και ο μοχλός ως μαθηματικό εργαλείο
- Η Μέθοδος των Μηχανικών Θεωρημάτων: πώς χρησιμοποίησε τον μοχλό για να υπολογίσει εμβαδά και όγκους — proto-calculus 1.700 χρόνια πριν τον Νεύτωνα
- Πολεμικές μηχανές στην πολιορκία των Συρακουσών: καταπέλτες, το «Νύχι του Αρχιμήδη» και οι καθρέφτες-ακτίνα θανάτου (spoiler: οι Mythbusters τους απέρριψαν)
- Το Παλίμψηστο του Αρχιμήδη: η επική περιπέτεια ενός χειρογράφου — από τον Ερατοσθένη, σε μοναστήρι, σε δημοπρασία Christie's, μέχρι το σύγχροτρο του Stanford
- Post-show: Το χρυσό κολιέ του Ερρίκου Η΄ που βρέθηκε με ανιχνευτή μετάλλων
- Επικοινωνία
- email: [email protected]
- Instagram: @notatop10
- Threads: @notatop10
- Bluesky: @notatop10.fm
- Web: notatop10.fm
(00:00:01) Πάσχα στη Διασπορά
(00:02:50) Η Νέα Σεζόν
(00:09:00) Γιατί ο Αρχιμήδης;
(00:13:48) Βιογραφικά του Αρχιμήδη
(00:17:15) Ο Ψαμμίτης και το Σύμπαν
(00:24:11) Εύρηκα! Η Αρχή Αρχιμήδη
(00:27:50) Κοχλίας, Σφαίρα και Μοχλός
(00:32:59) Η Μέθοδος των Μοχλών
(00:37:51) Πολεμικές Μηχανές
(00:47:01) Το Παλίμψηστο του Αρχιμήδη
(01:13:37) Κολιέ του Ερρίκου Η΄