Skip to content

Więzienia i Ucieczki! Alcatraz, Auschwitz, “El Chapo”, Bastylia

August 14, 2025 · 2 h 26 min

Show notes

📚 Moja książka „Historia dla Odważnych” - TYLKO DO 1 WRZEŚNIA z DARMOWĄ DOSTAWĄ! 🔥🔥🔥 Kup szybko i bezpiecznie na: https://odwaga.alt.pl [autopromocja]

Od mezopotamskich lochów po nowoczesne zakłady w USA. Od kary wymierzanej kamieniem po ideę resocjalizacji. W tym odcinku Podcastu Historycznego przyglądam się historii więzienia – nie jako budynku, ale jako idei. Skąd wziął się pomysł, by karać poprzez zamknięcie? Jak zmieniała się rola celi – od narzędzia zemsty po narzędzie wychowania?

Przechodzimy przez kolejne epoki: – od Egiptu, Chin i Grecji, gdzie więzienie było tylko etapem przed wyrokiem, – przez średniowiecze – epokę pręgierza i hańby, – aż po Oświecenie i reformatorów, takich jak Beccaria i Howard, którzy zmienili myślenie o karze. W XIX wieku więzienie staje się „fabryką dusz” – instytucją wychowującą. W XX – zyskuje twarz opresji, ale też nadziei na resocjalizację.

Zajrzymy do najbardziej znanych więzień świata: – Bastylii – symbolu władzy absolutnej, – londyńskiego Newgate – matecznika “Bloody Code”, – Alcatraz – fortecy na wodzie, – Eastern State Penitentiary – pierwszego prawdziwego „penitencjarza”, – Pawiaka – miejsca martyrologii polskiej.

Ale to nie wszystko. W drugiej części opowiadam o najbardziej zuchwałych ucieczkach: – z Bastylii (Jean Henri Latude), – z Alcatraz (Morris i bracia Anglin), – z Libby Prison (USA, wojna secesyjna), – z meksykańskiego więzienia przez tunel (El Chapo).

Na koniec – przyjrzymy się współczesnemu obliczu więziennictwa. Czy system działa? Dlaczego recydywa jest tak wysoka? Co pokazują statystyki? Czy więzienie to dziś kara – czy biznes? I dlaczego norweska wyspa Bastøy może być przyszłością resocjalizacji?

To historia tych, którzy budowali mury… i tych, którzy znaleźli drogę, by je przekroczyć. Dobrego słuchania! Rafał

Timeline: 0:00 Intro 1:52 Rozdział I: Zamknąć Człowieka; Historia idei izolowania drugiego człowieka; 2:57 Mezopotamia, Chiny, Egipt, Grecja, Rzym 12:33 Średniowiecze – coraz surowsze kary 18:06 Reformatorzy i Oświecenie – kara jako narzędzie poprawy 24:06 XVIII i XIX Wiek – Więzienie jako miejsce naprawy duszy 31:40 XX wiek – między resocjalizacją a represją 41:26 Rozdział II: Najsłynniejsze Więzienia Świata 42:21 Bastylia (Francja) 48:48 Newgate (Anglia) 57:10 Eastern State Penitentiary (USA) 1:02:56 Alcatraz (USA) 1:10:10 Pawiak (Polska) 1:17:53 Historia Dla Odważnych 1:20:01 Rozdział III: Najsłynniejsze Ucieczki z Więzień 1:21:43 Jean Henri Latude - ucieczka z Bastylii (Francja) 1:27:34 Ucieczka z Libby Prison (USA, 1864) 1:36:42 Ucieczka z Alcatraz, 1962: Morris i bracia Anglin 1:45:41 Ucieczka z Auschwitz – Piechowski i trzech innych, 1944 1:55:46 Ucieczka „El Chapo”, 2015 2:02:57 Rozdział IV: Wolność do Zniewalania – dzisiejsze więziennictwo 2:10:28 USA – więziennictwo jako przemysł; inne kraje 2:16:14 Alternatywy – Norwegia i więzienie Bastøy 2:20:22 Epilog: Zwierciadło 2:21:33 Outro 2:22:50 Patroni 2:24:20 Ciekawostka

Jeśli Ci się podoba - Zostań Patronem! ✨💖 https://patronite.pl/podcasthistoryczny

Źrodła: https://pastebin.com/4ep2jQtY TT: https://twitter.com/sadowski_rafal IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii

Patroni: https://pastebin.com/HzJbgCYk Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!

All episodes of Podcast Historyczny

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.