Skip to content

83. Co się stało z naszym Jarkiem?

October 8, 2026 · 48 min

Show notes

Jaromir Nohavica. Legenda, bard ludu, czechofilski mit? Pieśniarz, którego pokochały miliony Polaków i Czechów, postać łącząca dwa narody, dwa brzegi Olzy, czeski Kaczmarski; niby sąsiedzki, ale nasz. Jego życie i twórczość to jednak grząski teren. W końcu trzeba było go do PPSN zaprosić, wprowadzić i zapewniam Was, że będzie to bardzo ciekawe kilkadziesiąt minut.

Zaczynamy od rodzinnej Ostrawy, dzieciństwa, w czasie którego formuje się jego szczególna wrażliwość. W wieku 13 lat dostaje gitarę oraz magnetofon. Zaczyna pisać teksty, komponuje pierwsze utwory. Mało brakowało jednak, by wszystko przekreślił wypadek w szkole. Jakże ważnym miejscem na życiowej drodze Nohavicy jest Czeski Cieszyn i Cieszyn. Jedziemy tam za jego miłością. To tu uczy się języka polskiego, z polskiego brzegu Olzy przybywają do niego Okudżawa i Wysocki (na przemyconych płytach). Pisanie tekstów dla innych w końcu się opłaci. Można zaryzykować stwierdzenie, że kariera Nohavicy nie potoczyłaby się tak wartko, gdyby nie Black Sabbath. W końcu zaczyna samodzielnie koncertować i podbijać folkowe festiwale. Być bożyszczem młodych, "rebelem", buntownikiem (wcale nie z wyboru), oznacza w Czechosłowacji jedno: wkrótce zainteresuje się tobą bezpieka. Tu zaczynają się najciemniejsze, najbardziej bolesne wydarzenia w biografii barda. Zanim jednak na światło dzienne wypłyną oskarżenia o donosicielstwo, przychodzi Aksamitna Rewolucja i lata 90. W tej dekadzie Nohavica odnosi największe sukcesy w Czechach. Wkrótce także i w Polsce na jego koncerty będą walić tłumy, a polscy artyści będą śpiewać jego piosenki.

Czy można oddzielić twórcę od twórczości? Nohavica współczesny, to już nie ten sam poeta i kompozytor. Przyjmuje medal od Putina, potem nie chce go zwrócić, kiedy wybucha wojna na Ukrainie. Zamiast wcześniejszej wrażliwości z inteligentnym humorem, zaczyna proponować polityczną agitkę niskich lotów, rasizm i seksizm. O tym też musiałem powiedzieć, by ten portret był pełny. Postać niejednoznaczna i tak go chciałem przedstawić. Wiem, że wśród słuchaczy PPSN, jest wielu specjalistów od Nohavicy. Oddaję więc ten odcinek w wasze ręce z pewnymi obawami. Wierze jednak, że będziemy mieli o czym dyskutować, kiedy już go wysłuchacie.

Dziękuję, że wspieracie Podcast pod specjalnym nadzorem na Patronite, buycoffee oraz na Spotify i YouTube (wykupując subskrypcje do bonusowych odcinków). Mam nadzieję, że pozostaniecie przy wsparciu na dłużej. Ahoj! PG

All episodes of Podcast pod specjalnym nadzorem

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.