Skip to content

Dlaczego siostry odchodzą z zakonów? Posłuszeństwo, lęk i życie za murami | dr Monika Białkowska

September 13, 2026 · 1 h 41 min

Show notes

🎙️ Zapraszam na kolejny odcinek podcastu „Pokój Przesłuchań” — przestrzeni rozmów o biznesie, technologii, prawie i bezpieczeństwie cyfrowym.Tym razem przyglądamy się życiu za murami żeńskich klasztorów, przemocy duchowej i kondycji polskiego Kościoła. Rozmawiamy o granicach posłuszeństwa, odpowiedzialności przełożonych i o tym, dlaczego ujawnianie krzywdy wciąż bywa odbierane jako atak na wspólnotę. Moim gościem jest dr Monika Białkowska - dziennikarka, doktor teologii fundamentalnej i autorka książek - między innymi „Siostry. O nadużyciach w żeńskich klasztorach” oraz „Z woli Bożej. Historie duchowej przemocy”.
Zaczynamy od pytania, jak wygląda codzienność sióstr zakonnych. Monika podkreśla, że nie istnieje jeden model życia w klasztorze - inne zasady obowiązują we wspólnotach kontemplacyjnych, inne w zgromadzeniach, których siostry pracują w szkołach, szpitalach czy domach pomocy społecznej. Opowiada o kobietach, które wstępowały do zakonów, by poświęcić życie Bogu, a z czasem odkrywały, że nadmiar pracy, brak możliwości rozwoju i relacje z przełożonymi odbierają im siły oraz poczucie sensu.Jednym z najważniejszych tematów rozmowy jest posłuszeństwo. Gdzie przebiega granica między przyjęciem zakonnej reguły a rezygnacją z własnego rozumu i prawa do sprzeciwu? Dlaczego siostrze z określonymi talentami powierzano zadania, do których nie miała predyspozycji? Monika przywołuje historie, w których bezsensowne polecenia służyły sprawdzaniu uległości, a powoływanie się na „wolę Bożą” stawało się sposobem wywierania presji.Rozmawiamy również o przemocy psychicznej, której często nie sposób dostrzec z zewnątrz. O spojrzeniach, gestach, upokorzeniach i stopniowym oduczaniu człowieka wyrażania własnego zdania. Padają także drastyczne relacje dotyczące kar i praktyk pokutnych. Monika wyraźnie zaznacza jednak, że opisywane przypadki nie uprawniają do oceniania w ten sposób wszystkich klasztorów, a najbardziej skrajne historie dotyczą konkretnej wspólnoty sprzed ponad dwudziestu lat.Dlaczego odejście z zakonu może zajmować lata? Przyglądamy się lękowi przed zawiedzeniem Boga, poczuciu winy oraz bardzo konkretnym trudnościom: brakowi mieszkania, oszczędności i udokumentowanego doświadczenia zawodowego. Powrót do świeckiego życia oznacza czasem również naukę najprostszych wyborów – kupowania ubrań, organizowania dnia czy decydowania o tym, co zjeść na śniadanie. Pytamy też, czy rozmówczynie Moniki żałowały podjętej decyzji.Wychodzimy również poza mury klasztorów. Rozmawiamy o przemocy duchowej w grupach i duszpasterstwach, autorytecie liderów oraz potrzebie stworzenia miejsca, do którego można zgłosić niepokojące praktyki. Jak pomóc osobom krzywdzonym, które nadal wierzą i chcą pozostać w Kościele, ale nie wiedzą, do kogo zwrócić się po wsparcie?Wracamy do kryzysu wiarygodności hierarchów, zachowania kardynała Stanisława Dziwisza wokół jego przesłuchania oraz kościelnej komunikacji z mediami. Monika krytycznie ocenia zarówno strategię przemilczania problemów, jak i brak kompetencji części dziennikarzy opisujących Kościół. Pytamy, czy jakakolwiek oferta dla młodych może przynieść efekty bez wcześniejszego uznania krzywd i odbudowania zaufania.
Oceniając podcast realnie pomagasz nam rozwijać Pokój Przesłuchań i tworzyć kolejne wartościowe odcinki.

All episodes of Pokój Przesłuchań

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.