Lydia Zijdel

In deze aflevering gaat historicus Mark Bergsma in gesprek met Lydia Zijdel. Lydia is vechtsportdocent en een groot voorvechster van inclusie. Als queer vrouw en rolstoelgebruiker heeft ze zelf ervaren hoe mensen worden buitengesloten vanwege hun handicap, gender of seksualiteit. Ze maakt van die ervaring een drijfveer om anderen te helpen voor zichzelf op te komen.

Lydia werd in 1951 geboren in Utrecht en groeide op in een groot naoorlogs gezin, waar socialistische idealen en christelijke waarden hand in hand gingen. Op haar twintigste vertrok ze naar Tanzania voor vrijwilligerswerk, een reis die haar kijk op de wereld voorgoed zou veranderen. Begin jaren tachtig liep Lydia bij een auto-ongeluk een dwarslaesie op. Tijdens haar revalidatie ontdekte ze bij toeval de vechtsport. Ze verdiepte zich in zowel aikido als in karate en behaalde hoge graduaties in beide vechtkunsten.

Vanaf 1984 gaf Lydia zelfverdedigingslessen aan vrouwen en meisjes met een beperking. Ze leerde hen hun grenzen aan te geven, zowel fysiek als verbaal, en trainde docenten om hun lessen toegankelijk te maken. Haar aanpak kreeg internationaal erkenning.

Ook binnen de queerbeweging strijdt Lydia al jarenlang voor inclusie. In 1994 droeg ze tijdens de slotceremonie van de Gay Games in het Yankee Stadium in New York de Nederlandse vlag. Vier jaar later werd ze toegankelijkheidscoördinator voor de legendarische Gay Games in Amsterdam.

Content warning: in deze aflevering komt misbruik ter sprake. Heb jij een nare seksuele ervaring meegemaakt? Heb je hulp nodig of zit je met vragen? Het Centrum Seksueel Geweld kan je helpen. Op centrumseksueelgeweld.nl kun je anoniem chatten met hulpverleners. Of je kunt, desgewenst anoniem, bellen naar 0800-0188.