Skip to content
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
PodcastSciencePolishE

Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice

NewKsięga ratinguNovember 13, 2026 · 1 h 2 min
Episodes
426
Released
several times a week
Latest episode
Nov 13, 2026

About the podcast

Szkoła Bardzo Wieczorowa – co zapewne zaskoczeniem nie jest – to radiowa akademia dla tych, którzy są ciekawi świata, których interesuje renesans w malarstwie bądź losy białych krwinek. Jeśli ktoś woli posłuchać o programie Apollo bądź bardziej interesują go czasy II Wojny Światowej, także może znaleźć coś ciekawego dla siebie .

Episodes 426

  1. Księga ratingu

    1 h 2 min

    Ile to razy zdarza się, że dzieci oglądają filmy niedostoswane do ich wieku? Nieadekwatne do ich rozwoju, wrażliwości, inteligencji emocjonalnej. W Polsce nie ma jasno określonych zasad, określających zasady …

    Show notes
    Ile to razy zdarza się, że dzieci oglądają filmy niedostoswane do ich wieku? Nieadekwatne do ich rozwoju, wrażliwości, inteligencji emocjonalnej. W Polsce nie ma jasno określonych zasad, określających zasady dostępu dzieci i młodzieży do filmów. Pojawiło się jednak światełko w tunelu. Zespół Edukatorów Filmowych stworzył "Księgę ratingu", za którą został nagrodzony podczas tegorocznego Festiwalu Filmów fabularnych w Gdyni. Na rozmowę zaprasza Iwona Kwaśny.
  2. Prawdziwa Love Story: Farrah Fawcett i Rayan O'Neal

    48 min

    Bohaterami dzisiejszej Szkoły Bardzo Wieczorowej będą: Farrah Fawcett i Rayan O'Neal.Ona była najpiękniejszym "Aniołkiem Charliego" w serialu w którym grała dość długo, on znany był głównie z kultowego filmu …

    Show notes
    Bohaterami dzisiejszej Szkoły Bardzo Wieczorowej będą: Farrah Fawcett i Rayan O'Neal.
    Ona była najpiękniejszym "Aniołkiem Charliego" w serialu w którym grała dość długo, on znany był głównie z kultowego filmu "Love Story". Po rożnych perypetiach wreszcie połączyli się i trwali w tym związku prawie 30 lat. Z przerwą, ale jak mówili później ,zawsze za sobą tęsknili. Kiedy Farfah zmarła 25 czerwca 2009 roku Rayan mówił, że nie wyobraża sobie życia bez niej. Odszedł 8 grudnia 2023 roku. W audycji Marka MIerzwiaka czasy Hollywood i te prawdziwą Love Story przypomina Maria Trzeciak.
  3. Paul Gauguin- mistrz czy snob i egoista?

    49 min

    W dzisiejszym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej prof. Anna Adamus Matuszyńska przypomni sylwetkę Paula Gauguina. Był człowiekiem nietuzinkowym, ale też miano różny stosunek do jego sztuki. Pisano na e …

    Show notes
    W dzisiejszym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej prof. Anna Adamus Matuszyńska przypomni sylwetkę Paula Gauguina. Był człowiekiem nietuzinkowym, ale też miano różny stosunek do jego sztuki. Pisano na e Bardzo Wieczorowej profesorka Anna Adamus Matuszyńska przypomni sylwetkę przykład; "Gauguin, śmiech ogarnia, jak można uważać go za malarza. Wszystko to robi snob i reklama". Jednak jego obrazy zyskiwały nabywców i coraz więcej za nie płacono. Jakim był człowiekiem i mężczyzną? Okropnym. Ego jego było wielkie. Ale przejdźmy już do wykładu, który przygotował Marek Mierzwiak.
  4. Zanim powstały cmentarze. Jak nasi przodkowie żegnali zmarłych?

    50 min

    Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych – czas, w którym odwiedzamy cmentarze, by modlić się i wspominać naszych bliskich zmarłych. Chcemy pielęgnować pamięć o nich jak najdłużej. W tych dniach warto zadać sobie …

    Show notes
    Zbliża się Dzień Wszystkich Świętych – czas, w którym odwiedzamy cmentarze, by modlić się i wspominać naszych bliskich zmarłych. Chcemy pielęgnować pamięć o nich jak najdłużej. W tych dniach warto zadać sobie pytanie: od kiedy człowiek celebruje pożegnania ze zmarłymi?Odpowiedzi na to pytanie poszukamy w dzisiejszym wykładzie w „Szkole Bardzo Wieczorowej”. Beata Tomanek porozmawia z dr Andrzejem Boczarowskim, paleontologiem i popularyzatorem nauki.
  5. Marek Hłasko pisarz wyklęty

    49 min

    Marek Hłasko był pisarzem i scenarzysta filmowym Mimo, iż nie miał odpowiedniego wykształcenia pisał tak, że pisarze znacznie od niego starsi i uznani, tacy jak Jarosław Iwaszkiewicz czy Jerzy Andrzejewski …

    Show notes
    Marek Hłasko był pisarzem i scenarzysta filmowym Mimo, iż nie miał odpowiedniego wykształcenia pisał tak, że pisarze znacznie od niego starsi i uznani, tacy jak Jarosław Iwaszkiewicz czy Jerzy Andrzejewski czytali jego utwory i zachwycali się nimi. Ale Marek Hłasko przez całe swoje życie poszukiwał tej jedynej, najważniejszej miłości. Czy znalazł? Mówić o tym będzie prof. Joanna Warońska Gęsiarz. A rozmawia z nią Marek Mierzwiak
  6. Domowa edukacja filmowa

    52 min

    Wieczór to dobra pora by obejrzeć film np. z naszymi dziećmi. Ale jaki ma to być film i czy wszystkie filmy dla dzieci są dla dzieci? Trudny wybór dla rodzica, który przecież nie musi się znać na filmie.Jak …

    Show notes
    Wieczór to dobra pora by obejrzeć film np. z naszymi dziećmi. Ale jaki ma to być film i czy wszystkie filmy dla dzieci są dla dzieci? Trudny wybór dla rodzica, który przecież nie musi się znać na filmie.
    Jak mądrze oglądać filmy z dziećmi - opowie dr Agnieszka Tambor z UŚ, filmoznawczyni, edukatorka z Zespołu Edukatorów Filmowych. Na Szkołę Bardzo Wieczorową zaprasza Iwona Kwaśny.
  7. Wielka Czystka i Stalin w roli Boga

    50 min

    W tym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej dr. Jacek kurek, który jest historykiem, przypomina czasy gdy w historii Związku Radzieckiego nasilił się terror policyjny NKWD. W wyniku zaplanowanych i …

    Show notes
    W tym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej dr. Jacek kurek, który jest historykiem, przypomina czasy gdy w historii Związku Radzieckiego nasilił się terror policyjny NKWD. W wyniku zaplanowanych i zorganizowanych represji zamordowano miliony ludzi. Do dziś nie znamy faktycznie liczby zamordowanych osób, które najpierw torturowano, a później rozstrzeliwano lub mordowano w inny sposób. W oficjalnej historiografii komunistycznej, aż do końca lat 80. XX w. określano to eufemistycznie jako okres błędów i wypaczeń lub okres kultu jednostki (w znaczeniu kultu Stalina). Bo Stalin był wówczas uważany za Boga, któremu należała się cześć i który był nieomylny. O tym wszystkim mówi dr Jacek Kurek dyskutując o tamtym czasie z Markiem Mierzwiakiem.
  8. Karol Miarka

    57 min

    Październik jest miesiącem Karola Miarki, który urodził się 22 października i w okolicy tej daty są wręczane od wielu lat Nagrody im. Karola Miarki za dokonania w dziedzinie kultury regionalnej. Beata Tomanek i …

    Show notes
    Październik jest miesiącem Karola Miarki, który urodził się 22 października i w okolicy tej daty są wręczane od wielu lat Nagrody im. Karola Miarki za dokonania w dziedzinie kultury regionalnej. Beata Tomanek i jej gość sięgną dzisiaj do dokumentów, książek, prasy z epoki, żeby opowiedzieć państwu o tej wyjątkowej osobowości i jej czasach.
  9. Géza Kalocsay i Górnik Zabrze

    50 min

    Krzysztof Lewandowski, pisarz, samorządowiec, ale też kibic sportowy przypomina historię Klubu Sportowego "Górnik Zabrze" oraz trenera Géze Kalocsaya, węgierskiego piłkarza, grającego na pozycji napastnika …

    Show notes
    Krzysztof Lewandowski, pisarz, samorządowiec, ale też kibic sportowy przypomina historię Klubu Sportowego "Górnik Zabrze" oraz trenera Géze Kalocsaya, węgierskiego piłkarza, grającego na pozycji napastnika, reprezentanta Czechosłowacji i Węgier oraz trenera Górnika Zabrze w latach 1966-1969. To on przez te kilka lat z kopaczy piłkarskich zrobił drożynę na europejskim poziomie. Błyszczała w Europie i odnosiła sukcesy, chociaż w tym najważniejszym meczu, gdy Górnik walczył o Puchar Zdobywców Pucharów, Géza Kalocsay nie siedział na ławce trenerskiej. Dlaczego? O tym wszystkim w audycji Marka Mierzwiaka mówi Krzysztof Lewandowski.
  10. Maciej Kazimierz Sarbiewski

    52 min

    Bohater dzisiejszej Szkoły Bardzo Wieczorowej czyli Maciej Kazimierz Sarbiewski był światowej sławy poetą neołacińskim i teoretykiem literatury epoki baroku. Był także kaznodzieją nadwornym Władysława IV i co …

    Show notes
    Bohater dzisiejszej Szkoły Bardzo Wieczorowej czyli Maciej Kazimierz Sarbiewski był światowej sławy poetą neołacińskim i teoretykiem literatury epoki baroku. Był także kaznodzieją nadwornym Władysława IV i co ciekawe, a może dla niektórych nie do uwierzenia, był jednym z najbardziej popularnych i najczęściej wydawanych polskich autorów za granicą, obok Henryka Sienkiewicza i Ferdynanda Ossendowskiego. Nazywany bywał Horatius Sarmaticus czyli sarmackim Horacjuszem. Tworzył po łacinie. Jedynym zachowanym dziełem po polsku jest kazanie "Laska marszałkowska albo kazanie na pogrzebie Jana Stanisława Sapiehy, Wielkiego Marszałka Litewskiego". W Polsce należy do autorów nieznanych i zapomnianych, powoduje to m.in. brak tłumaczeń jego utworów i łacina w której swoje wiersze pisał. Wykład prof. Elwiry Buszewicz z Uniwersytetu Jagiellońskiego powinien dzisiejszemu Czytelnikowi przybliżyć życie i twórczość. Kazimierza Sarbiewskiego. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.
  11. Kobiety w sztuce

    53 min

    Wielkie międzynarodowe wystawy organizowane od połowy XIX wieku w Europie i USA skupiały jak w soczewce ówczesne tendencje w sztuce, wzornictwie i przemyśle, starając się definiować na nowo układ sił pomiędzy …

    Show notes
    Wielkie międzynarodowe wystawy organizowane od połowy XIX wieku w Europie i USA skupiały jak w soczewce ówczesne tendencje w sztuce, wzornictwie i przemyśle, starając się definiować na nowo układ sił pomiędzy poszczególnymi uczestnikami.
    Zwiedzanie tego rodzaju ekspozycji stwarzało unikalną okazję do poznania aktualnej kondycji świata sztuki i techniki. Tak właśnie było w przypadku Międzynarodowej Wystawy Sztuki Dekoracyjnej i Nowoczesnego Przemysłu w Paryżu w 1925 roku, która stała się kulminacją i manifestem artystycznych tendencji tego okresu. Rangę tego wydarzenia potwierdza fakt, że to właśnie paryska wystawa dała nazwę nowemu stylowi – art déco.
    Wystawa paryska miała dla Polski wyjątkowe znaczenie, ponieważ pierwszy raz po odzyskaniu niepodległości polscy artyści mogli prezentować swoje dzieła pod wspólną flagą narodową. Co wiecej na tejże wystawie mogły zaprezentować swoje prace polskie artystki.
    O tych wyjątkowych kobietach które mimo trudów codzienności ówczesnych czasów pokazały swój talent i jakbyśmy powiedzieli współcześnie siłę przebicia...opowiada historyczka sztuki profesor Irma Kozina. Zaprasza Anetta Chlebica.
  12. Radiologiczna katastrofa

    1 h 6 min

    Zapraszamy do szkoły bardzo wieczorowej a w niej coś dla lubiących fizykę, ale nie tylko. To była jedna z najbardziej znanych katastrof radiologicznych w historii naszej planety. Doszło do niej w Brazylii a …

    Show notes
    Zapraszamy do szkoły bardzo wieczorowej a w niej coś dla lubiących fizykę, ale nie tylko. To była jedna z najbardziej znanych katastrof radiologicznych w historii naszej planety. Doszło do niej w Brazylii a rozmawiali o tym w radiu katowice dr Jacek Czakański wykładowca Uniwersytetu Ślaskiego oraz Łukasz Szwej.
  13. René Magritte

    50 min

    René Magritte to belgijski malarz które zalicza się do grona surrealistów. Choć prywatnie był samotnikiem, nieco zblazowanym i do bólu oficjalnym, by nie powiedzieć nudnym, to w swojej sztuce tworzył światy …

    Show notes
    René Magritte to belgijski malarz które zalicza się do grona surrealistów. Choć prywatnie był samotnikiem, nieco zblazowanym i do bólu oficjalnym, by nie powiedzieć nudnym, to w swojej sztuce tworzył światy niezwykłe, przepełnione magią, osnute aurą tajemnicy, zaskakujące i zupełnie nieoczywiste. Bardzo ważne były dla niego tytuły obrazów, które stworzył. Magritte uważał, że tytuł obrazu absolutnie nie służy jego identyfikacji. Ma za to wprowadzać zakłócenia, fałszować tropy i zmuszać odbiorcę do umysłowego wysiłku. Pierwsza jego wystawa indywidualna odbyła się w 1927 roku w Brukseli. Poźniej tych wystaw miał sporo, ale dokładna liczba nie jest znana.

    O twórczości tego niezwykłego malarza, ale też o jego miłości i małżeństwie z Georgette Berger opowiada w Szkole Bardzo Wieczorowej Ewelina Sobczyk Podleszańska. Audycje przygotował Marek Mierzwiak
  14. Jan II Dobry ostatni przedstawiciel linii Piastów opolskich

    53 min

    Kim był Jan II Dobry - zapyta wielu Słuchaczy Radia Katowice? Otóż był księciem opolsko-niemodlińsko-strzelecki. To ostatni przedstawiciel linii Piastów opolskich. Znany był z łagodnego charakteru i skutecznych …

    Show notes
    Kim był Jan II Dobry - zapyta wielu Słuchaczy Radia Katowice? Otóż był księciem opolsko-niemodlińsko-strzelecki. To ostatni przedstawiciel linii Piastów opolskich. Znany był z łagodnego charakteru i skutecznych rządów, które przyczyniły się do rozwoju gospodarczego Śląska. To on wydał specjalny przywilej, dzięki któremu Tarnowskie Góry, stały się jednym z większych miast Górnego Śląska. Kilka dni temu odbywały się w tym mieście uroczystości upamiętniające tamten czas.
    O Janie II Dobrym w dzisiejszej Szkole Bardzo Wieczorowej wykładać będzie pisarz Krzysztof Lewandowski, który sporo książek historycznych napisał. Będzie to wykład i o Janie II Dobrym, ale i o rodzinie Jagiellonów i o tych zawirowaniach, koligacjach, które wówczas były zupełną normalnością, a dziś dają dużo do myślenia. Audycję przygotował Marek Mierzwiak.
  15. Prof. Andrzej Lekston, kardiolog

    45 min

    Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu to bezdyskusyjnie prestiżowa marka, której historia sięga lat 70-tych XX wieku. Wiedzie prym zarówno w kardiochirurgii, jak i kardiologii. To właśnie w zabrzańskim ośrodku …

    Show notes
    Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu to bezdyskusyjnie prestiżowa marka, której historia sięga lat 70-tych XX wieku. Wiedzie prym zarówno w kardiochirurgii, jak i kardiologii. To właśnie w zabrzańskim ośrodku z sukcesem przeszczepiane są serca i płuca osobom nie tylko dorosłym, ale i dzieciom.
    I o ile historia kardiochirurgii i transplantacji znana jest wszystkim od lat - a to za sprawą profesorów: Zbigniewa Religii, Mariana Zembali i Andrzeja Bochenka - to już o kardiologii nie zawsze mówi się w świetle reflektorów. A przecież to kardiolodzy stoją na pierwszej linii w walce z chorobami układu sercowo-naczyniowego.
    Szkoła Bardzo Wieczorowa gości dziś profesora Andrzeja Lekstona, który od ponad pół wieku pracuje w zabrzańskim szpitalu, współtworząc Pracownię Hemodynamiki. Był świadkiem przełomów w leczeniu serca, na jego oczach powstawały budynki i zespół wybitnych lekarzy. I to właśnie o historię, jak i współczesność dopytywać będzie Jadwiga Woźnikowska.
  16. Władysław Sebyła poeta i żołnierz II wojny światowej

    47 min

    Bohaterem wykładu profesor Joanny Warońskiej-Gęsiarz jest Władysław Sebyła. Urodzony w Kłobucku, poeta i żołnierz z karabinem w ręku walczył na początku II wojny światowej. Po zajęciu Lwowa przez Sowietów …

    Show notes
    Bohaterem wykładu profesor Joanny Warońskiej-Gęsiarz jest Władysław Sebyła. Urodzony w Kłobucku, poeta i żołnierz z karabinem w ręku walczył na początku II wojny światowej. Po zajęciu Lwowa przez Sowietów został internowany, aby w konsekwencji trafić do Charkowa, gdzie w roku 1941 rozstał rozstrzelany. Poeta, który za życia wydał tylko 3 tomiki wierszy, za to po odwilży, czyli po roku 1956 wydano jego tomów wierszy aż pięć. Wraca do naszej świadomości jako twórca, którego poezja odkrywana jest na nowo. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.
  17. Ekonomia w piosence

    49 min

    Ekonomia to nauka, która dla wielu jest po prostu czymś w rodzaju matematyki. Kojarzy się ona z księgowaniem, lub - co gorsza - z ekonometrią. Jednak ekonomia to nauka społeczna, która bada zachowania człowieka …

    Show notes
    Ekonomia to nauka, która dla wielu jest po prostu czymś w rodzaju matematyki. Kojarzy się ona z księgowaniem, lub - co gorsza - z ekonometrią. Jednak ekonomia to nauka społeczna, która bada zachowania człowieka i całych grup ludzi w sytuacji ograniczonego dostępu do dóbr. Czyli - bada nasze zachowanie i stara się jakoś opisać, uogólnić i zbadać, czy są jakieś prawidła czy reguły, które naszym zachowaniem kierują. Jeśli spojrzymy na listę laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii, to właśnie wielu laureatów otrzymało ją za badanie ludzkich zachowań. Dlatego dziś właśnie o tym porozmawiamy, choć uczynimy to w przewrotnej formie. O ludzkich zachowaniach mówi się przecież i w literaturze i w poezji, i w piosence. Postanowiliśmy więc stworzyć sobie taką "playlistę ekonomisty" i pokazać, jak bardzo blisko siebie są ekonomia i muzyka, nazwijmy ją, rozrywkowa.
  18. Giorgio de Chirico

    51 min

    Bohaterem tego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej jest włoski malarz Giorgio de Chirico. W latach poprzedzających I wojnę światową założył ruch w sztuce, który głęboko wpłynął na surrealistów. Jego najbardziej …

    Show notes
    Bohaterem tego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej jest włoski malarz Giorgio de Chirico. W latach poprzedzających I wojnę światową założył ruch w sztuce, który głęboko wpłynął na surrealistów. Jego najbardziej znane prace często zawierają długie cienie, manekiny, pociągi oraz nielogiczną perspektywę. Jego obrazy odzwierciedlają jego przywiązanie do filozofii Arthura Schopenhauera i Friedricha Nietzschego oraz mitologii miejsca w którym urodził się. Po 1919 roku de Chirico został krytykiem sztuki nowoczesnej, studiował tradycyjne techniki malarstwa, a później pracował w stylu neoklasycznym lub neobarokowym. W wykładzie Ewelina Sobczyk - Podleszańska mówić będzie nie tylko o twórczości malarza, ale opowie też o jego życiu osobistym, które usłane różami nie było. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.
  19. Wrzesień 1939 roku na Śląsku

    49 min

    Początek września to zwykle dyżurny temat czyli wybuch II wojny światowej. We współczesnym świecie temat ten zyskuje nowe konteksty. Napawają one niepokojem. Toteż rozmowy o wojnie są zawsze trudne. Beata …

    Show notes
    Początek września to zwykle dyżurny temat czyli wybuch II wojny światowej. We współczesnym świecie temat ten zyskuje nowe konteksty. Napawają one niepokojem. Toteż rozmowy o wojnie są zawsze trudne. Beata Tomanek wraca do nich w Szkole Bardzo Wieczorowej, żeby przypomnieć, co działo się w naszym regionie we wrześniu 1939 roku.
  20. Trudne sąsiedztwo. Jak Rosja osłabiała Polskę

    51 min

    Punktem wyjścia do wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej będzie list carycy Katarzyny Wielkiej do Nikity Panina, jej ministra spraw zagranicznych, w którym instruowała go ona, jak należy postępować z Polakami …

    Show notes
    Punktem wyjścia do wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej będzie list carycy Katarzyny Wielkiej do Nikity Panina, jej ministra spraw zagranicznych, w którym instruowała go ona, jak należy postępować z Polakami, aby ich osłabić, skłócić i doprowadzić do tego, żeby brat donosił na brata. Wówczas Rosji uda się łatwo przejąć Polskę i osłabić morale Polaków, aby nigdy już nie chcieli innego pana niż Rosja. Rosja od wieków była naszym kłopotliwym sąsiadem, któremu zawsze się śniło panowanie nad Polską. W tym wykładzie historyk dr Jacek Kurek przypomni te trudne czasy, gdy z Rosją walczyliśmy, zmagając się z roszczeniami Rosjan do terenów Rzeczpospolitej. Będzie też nawiązanie do współczesności. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.
  21. Bożena Hager Małecka

    50 min

    Bohaterką wykładu Krzysztofa Lewandowskiego- pisarza, historyka i samorządowca będzie Pani profesor Bożena Hager Małecka. Urodzona w 23 sierpnia 1921 roku w Zabrzu, pochodziła z bardzo patriotycznej rodziny …

    Show notes
    Bohaterką wykładu Krzysztofa Lewandowskiego- pisarza, historyka i samorządowca będzie Pani profesor Bożena Hager Małecka. Urodzona w 23 sierpnia 1921 roku w Zabrzu, pochodziła z bardzo patriotycznej rodziny. Całe swoje życie poświeciła na leczenie i opiekę dzieci. Niejednokrotnie musiała walczyć o właściwe warunki do życia z ówczesnymi władzami komunistycznymi. Szczególnie nie przypadali za sobą, ona i sekretarz partii w Katowicach Zdzisław Grudzień. Była lekarką, ale i politykiem, profesorem nauk medycznych, nauczycielką akademicką oraz posłanką na Sejm PRL VII, VIII i IX kadencji. W wykładzie pada jednak stwierdzenie bardzo istotnie -profesor Bożena Hager Małecka była dobrym człowiekiem. Rozmowę przygotował Marek Mierzwiak
  22. Języki regionalne i gwary w czasach globalizacji

    59 min

    Dlaczego ochrona małych języków, gwar, dialektów jest ważna w dobie globalizacji? I czy w ogóle jest ważna? Przecież wszyscy mówią, że mamy być tacy sami? Co język mówi o nas i naszej tożsamości? Iwona Kwaśny …

    Show notes
    Dlaczego ochrona małych języków, gwar, dialektów jest ważna w dobie globalizacji? I czy w ogóle jest ważna? Przecież wszyscy mówią, że mamy być tacy sami? Co język mówi o nas i naszej tożsamości? Iwona Kwaśny zaprasza na Szkołę Bardzo Wieczorową. Gośćmi są: językoznawczyni prof. Jolanta Tambor i socjolingwista dr Tymoteusz Król. W audycji wykorzystano także rozmowy przeprowadzone podczas Dnia debat "Język języczkiem u wagi" (marzec 2026 r.) na Uniwersytecie Śląskim.
  23. Historia obozów koncentracyjnych

    53 min

    Pierwsze obozy koncentracyjne powstały w XIX wieku, między innymi w Hiszpanii oraz na Kubie w 1896 roku gdzie przetrzymywano rebeliantów i ludność cywilną. W Europie obozy stosowali także Rosjanie wobec …

    Show notes
    Pierwsze obozy koncentracyjne powstały w XIX wieku, między innymi w Hiszpanii oraz na Kubie w 1896 roku gdzie przetrzymywano rebeliantów i ludność cywilną. W Europie obozy stosowali także Rosjanie wobec polskich jeńców konfederacji barskiej w XVIII wieku, ale dopiero w XX wieku, w czasie II wojny światowej, niemieckie nazistowskie obozy koncentracyjne stały się symbolem systematycznej eksterminacji i niewolniczej pracy tak jeńców wojennych jak i ludności cywilnej, która w działania wojenne nie była w żaden sposób zaangażowana. Często podważa się istnienie obozów zagłady i obozów śmierci, więc trzeba przypominać, co też ludzie ludziom gotowali od lat. O historii obozów i jak w tej historii obecnej mówi się o obozach koncentracyjnych mówi historyk dr Jacek Kurek. Audycje przygotował Marek Mierzwiak.
  24. Edyta Stein

    51 min

    Edyta Stein, o której w dzisiejszej Szkole Bardzo Wieczorowej wykładać będzie profesorka Anna Adamus Matuszyńska urodziła się 12 października 1891 roku we Wrocławiu, a zginęła, a właściwie została zamordowana …

    Show notes
    Edyta Stein, o której w dzisiejszej Szkole Bardzo Wieczorowej wykładać będzie profesorka Anna Adamus Matuszyńska urodziła się 12 października 1891 roku we Wrocławiu, a zginęła, a właściwie została zamordowana - najpierw zagazowana, później spalona w krematorium 9 sierpnia 1942 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz - Brzezinaka
    Była Niemką pochodzenia żydowskiego, filozofką, pisarką, później zakonnicą, karmelitanką bosą, męczennicą kościoła katolickiego. Została też świętą tegoż kościoła, a całkiem niedawno patronką Europy.
    O tym jak bardzo aktualne są do dziś myśli i pisma Edyty Stein mówić będzie profesorka Anna Adamus Matuszyńska, a rozmawia z nią Marek Mierzwiak.
  25. Co zostało z nauk Cyryla i Metodego?

    49 min

    Cyryl i Metody to bizantyńscy misjonarze, którzy w IX wieku chrystianizowali Słowian, stworzyli głagolicę i wprowadzili język słowiański do liturgii, stając się fundamentem kultury słowiańskiej. Dzięki ich …

    Show notes
    Cyryl i Metody to bizantyńscy misjonarze, którzy w IX wieku chrystianizowali Słowian, stworzyli głagolicę i wprowadzili język słowiański do liturgii, stając się fundamentem kultury słowiańskiej. Dzięki ich pracy chrześcijaństwo i kultura słowiańska mogły rozwijać się równolegle, a ich misja stała się fundamentem dla późniejszego rozwoju literatury, edukacji i religii w regionie. Papież Jan Paweł II ogłosił ich współpatronami Europy w 1980 roku, a ich święto obchodzone jest 14 lutego. W wykładzie dr Jacek Kurek przypomni tak życiorysy obu świętych, jak również będzie nawiązywał do współczesności. Co znaczy dziś dla przeciętnego człowieka język i w jaki sposób powinnyśmy porozumiewać się zawsze? Audycje przygotował Marek Mierzwiak.
  26. Początki Uniwersytetu Śląskiego

    47 min

    W historii powszechnej zapisują się wielkie nazwiska, spektakularne wydarzenia, wartościowe książki, zachwycające dzieła sztuki i ich autorzy. Wydaje się, że tak będzie trwać na wieki, jednak czas jest …

    Show notes
    W historii powszechnej zapisują się wielkie nazwiska, spektakularne wydarzenia, wartościowe książki, zachwycające dzieła sztuki i ich autorzy. Wydaje się, że tak będzie trwać na wieki, jednak czas jest nieubłagany i zaciera pamięć. Historia Uniwersytetu Śląskiego jest młoda, a jednak już nie pamiętamy jej twórców. Dzisiaj Beata Tomanek i jej gość przypomną wielką osobowość związaną z zainicjowaniem powstania naszej uczelni. Znakiem czasu i podstawą dzisiejszego wykładu będzie również pewne dzieło, na które patrzymy, leży przed nami.
  27. Król Stanisław Leszczyński

    53 min

    Stanisław Leszczyński dwukrotnie zasiadał na polskim tronie, ponieważ w wyniku wolnej elekcji był na ten tron dwa razy wybierany. Dlaczego jednak nie pozwolono mu rządzić, tylko musiał z Polski uciekać, o tym …

    Show notes
    Stanisław Leszczyński dwukrotnie zasiadał na polskim tronie, ponieważ w wyniku wolnej elekcji był na ten tron dwa razy wybierany. Dlaczego jednak nie pozwolono mu rządzić, tylko musiał z Polski uciekać, o tym między innymi mówić będzie Krzysztof Lewandowski, autor biografii "Król Polonus – Stanisław Leszczyński". Wykładowca przypomni niebanalne życie króla jeśli chodzi o jego podejście do miłości i miłostek, a także o związki z córką, która została królową Francji i do dziś przez Francuzów jest wspominana bardzo często, i z wielkim szacunkiem. Dużo szczegółów z życia króla, który w polskiej świadomości zapisał się też jako zdrajca, chociaż zdrajcą nie był, a wręcz przeciwnie. Do końca swego życia Polska była w jego sercu i dla Rzeczpospolitej działał na terenie Polski oraz na obczyźnie. Rozmowę z Krzysztofem Lewandowskim przygotował Marek Mierzwiak.
  28. Ignacy Jan Paderewski – polityk czy muzyk?

    51 min

    Ignacy Jan Paderewski często powtarzał te słowa: "Jestem Polakiem, wiernym synem Ojczyzny. Myśl o Polsce wielkiej i silnej, wolnej i niepodległej, była i jest treścią mojego istnienia, urzeczywistnienie jej …

    Show notes
    Ignacy Jan Paderewski często powtarzał te słowa: "Jestem Polakiem, wiernym synem Ojczyzny. Myśl o Polsce wielkiej i silnej, wolnej i niepodległej, była i jest treścią mojego istnienia, urzeczywistnienie jej było i jest jedynym celem mojego życia". Był wielkim patriotą i Polska dla niego znaczyła wiele. Tak, jak i muzyka. Ale oprócz tego miłość i działalność charytatywna. Był wielkim i dobrym człowiekiem. I takiego go opisuje w swoim wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej Urszula Pawlik w rozmowie z Markiem Mierzwiakiem.
  29. Neolit. Czas pierwszych miast

    51 min

    Czy zastanawiali się państwo, kiedy powstało pierwsze miasto? Gdzie? Jak wyglądało i jak mieszkali w nim ludzie? Na te wszystkie pytania odpowie w kolejnym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej Beata Tomanek i …

    Show notes
    Czy zastanawiali się państwo, kiedy powstało pierwsze miasto? Gdzie? Jak wyglądało i jak mieszkali w nim ludzie? Na te wszystkie pytania odpowie w kolejnym wykładzie w Szkole Bardzo Wieczorowej Beata Tomanek i jej gość. Co więcej, usłyszą też państwo, co do dzisiaj kontynuowane jest przez współczesnych urbanistów przy organizowaniu miejskiego życia.
  30. Wszystkie twarze Simone Weil

    49 min

    "Była jedną z największych postaci, jakie ofiarował ludzkości śmiercionośny wiek dwudziesty"- pisał o Simone Weil Czesław Miłosz. A Albert Camus dodawał "Jedyny wielki duch naszych czasów". W Szkole Bardzo …

    Show notes
    "Była jedną z największych postaci, jakie ofiarował ludzkości śmiercionośny wiek dwudziesty"- pisał o Simone Weil Czesław Miłosz. A Albert Camus dodawał "Jedyny wielki duch naszych czasów". W Szkole Bardzo Wieczorowej Simone Weil przypomina profesor Anna Adamus Matuszyńska. Opowiada o jej twórczości i o podejściu do życia, ale też odpowie na te pytanie: kim Simone była naprawdę - filozofką, mistyczką czy bardziej aktywistką polityczną? A może była gnostyczką i katoliczką, mediewistką i modernistką, racjonalistką i buntowniczką, a może i świętą.O wszystkich twarzach Simone Weil i o jej krótkim życiu Marek Mierzwiak rozmawiać będzie z profesorką Anną Adamus Matuszyńską.

These are the latest 40 of 426 episodes. You’ll find older episodes in the podcast’s feed.

Is this your podcast?

Confirm it with an entry in your feed: you get a code here, add it as podcast:txt to the channel of your feed, and we check it. Your podcast is then shown as “verified” on SoundNode.

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.