Skip to content

#78 - Czy bezpieczeństwo szyfrów to tylko hipoteza? | prof. Stefan Dziembowski

November 18, 2026 · 49 min

Show notes

W dzisiejszym odcinku o tym, jak kryptografia chroni nasze dane i gdzie kończą się gwarancje matematyki, rozmawiam z prof. Stefanem Dziembowskim z Instytutu Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Czy program może działać bez zarzutu, choć jego zabezpieczenia już zawiodły? Co stałoby się z naszymi szyframi, gdyby ktoś znalazł szybki sposób na rozwiązanie problemu matematycznego, od którego zależy ich bezpieczeństwo? I jak możemy współpracować, gdy nie ufamy sobie w pełni, a część informacji chcemy zachować dla siebie?

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać o tym z prof. Stefanem Dziembowskim z Instytutu Informatyki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalistą od kryptografii teoretycznej i stosowanej.

W rozmowie zadajemy m.in. takie pytania.

- Czy istnieje szyfr nie do złamania i dlaczego trudno używać go na co dzień?
- Dlaczego kryptografowie szukają problemów, dla których nie znamy szybkich algorytmów?
- Co problem P vs NP ma wspólnego z bezpieczeństwem naszych danych?
- Jak policzyć wynik tajnego głosowania bez zaufanej strony trzeciej i co sam wynik może zdradzić?
- Czym są dowody z wiedzą zerową i jak znalazły zastosowanie w kryptowalutach?
- Co gwarantuje matematyczny dowód bezpieczeństwa i co może pójść nie tak przy wdrożeniu?
- Co przypadek Zcash pokazuje o trudnościach z wykrywaniem i ujawnianiem błędów?
- Co o tajnym kluczu mogą zdradzić pobór prądu karty płatniczej i dźwięk pracującego laptopa?
- Kiedy szybszy algorytm pozostaje ciekawostką teoretyczną, a kiedy rzeczywiście zagraża szyfrom?
- Dlaczego migrację do kryptografii postkwantowej warto zacząć z wyprzedzeniem?
- Czym kryptografia postkwantowa różni się od kryptografii kwantowej?
- Co ogłoszenie przewagi kwantowej mówi o tym, do czego można użyć komputera kwantowego?
- Dlaczego prof. Dziembowski uważa sztuczną inteligencję za większe zagrożenie dla kryptografii niż komputery kwantowe?
- Co AI zmienia w pracy matematyków i kryptografów?
- Czy modele AI mogą ukrywać wiadomości w pozornie zwykłym tekście?

Prof. Stefan Dziembowski kieruje grupą badawczą zajmującą się kryptografią i blockchainem. Bada m.in. obliczenia wielopodmiotowe oraz sposoby ochrony danych wtedy, gdy urządzenie zdradza informacje o swoich obliczeniach.

Wikipedia
https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Dziembowski

Profil na Uniwersytecie Warszawskim
https://www.mimuw.edu.pl/pl/pracownicy/298/

Rozdziały

00:00:00 Wstęp
00:01:00 Czym zajmuje się współczesna kryptografia?
00:04:02 Czy istnieje szyfr nie do złamania?
00:05:05 Trudność obliczeń i problem P vs NP
00:07:38 Dlaczego kryptografia potrzebuje trudnych problemów?
00:10:31 Wspólne obliczenia i tajne głosowanie
00:13:20 Dowody z wiedzą zerową
00:15:01 Blockchain i prywatność transakcji
00:16:22 Co obejmuje dowód bezpieczeństwa?
00:18:10 Jak program może działać mimo luki?
00:19:19 Błąd w Zcash i ujawnianie luk
00:20:48 Kanały boczne i wycieki informacji z urządzeń
00:25:15 Czy AI może znaleźć szybsze algorytmy?
00:28:27 Którym szyfrom zagrażają komputery kwantowe?
00:29:38 Migracja do kryptografii postkwantowej
00:31:43 Komunikacja kwantowa i jej ograniczenia
00:35:39 Co potrafią komputery kwantowe?
00:40:24 Czy AI jest większym zagrożeniem niż komputery kwantowe?
00:42:20 Jak AI zmienia pracę matematyków?
00:45:58 Ukryta komunikacja modeli AI
00:47:33 Jak kryptograf korzysta z AI w badaniach?
00:48:44 Zakończenie i podziękowania

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności
https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt
Sebastian Jaskulski

All episodes of To Bardziej Skomplikowane

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.