Skip to content

1175. Adam Jerzy Czartoryski. Droga do Niepodległości - prof. Małgorzata Karpińska

November 10, 2026 · 57 min

Show notes

Rozmowa z prof. Małgorzatą Karpińską w ramach cyklu "Droga do Niepodległości", Fundacja Wspomagania Wsi [10 kwietnia 2018 r.]Czy można było odbudować niepodległą Polskę dzięki współpracy z Rosją? I jak to się stało, że bliski przyjaciel cara Aleksandra I, który kierował rosyjską dyplomacją, stał się jednym z najważniejszych przeciwników rosyjskiego panowania nad Polską? Życie księcia Adama Jerzego Czartoryskiego to historia wielkich politycznych nadziei, rozczarowań i niezwykłej konsekwencji w dążeniu do odzyskania polskiej państwowości.Adam Jerzy Czartoryski należał do najbardziej wpływowych polskich polityków XIX wieku. Jako przyjaciel i doradca cara Aleksandra I, a w latach 1804-1806 minister spraw zagranicznych Rosji, znalazł się w samym centrum europejskiej polityki. Przez wiele lat wierzył, że odbudowa Polski jest możliwa dzięki porozumieniu z rosyjskim monarchą. Jedną z prób realizacji tej koncepcji był tzw. plan puławski z 1805 roku, zakładający odtworzenie polskiej państwowości w związku z Rosją.Dlaczego plan ten zakończył się niepowodzeniem? Jak wyglądała przyjaźń polskiego arystokraty z rosyjskim carem i na ile osobiste relacje mogły wpływać na politykę wielkich mocarstw? Dlaczego Czartoryski, mimo kolejnych rozczarowań, tak długo pozostawał wierny przekonaniu, że przyszłość Polski należy wiązać z Rosją?W rozmowie z prof. Małgorzatą Karpińską z Uniwersytetu Warszawskiego poznajemy polityczną drogę księcia Adama Jerzego Czartoryskiego - od początków kariery na dworze w Petersburgu, przez udział w życiu politycznym Królestwa Polskiego, aż po dramatyczne wydarzenia powstania listopadowego. Historyczka opowiada również o jego działalności jako prezesa Rządu Narodowego w 1831 roku oraz o konsekwencjach klęski powstania, która zmusiła księcia do emigracji i zasadniczej zmiany dotychczasowej strategii politycznej.Po wyjeździe z kraju Czartoryski nie porzucił walki o polską sprawę. Przeciwnie - uczynił z niej główny cel swojej działalności. Kierowane przez niego paryskie środowisko polityczne, znane jako Hotel Lambert, stało się jednym z najważniejszych ośrodków Wielkiej Emigracji. Książę zabiegał o poparcie europejskich mocarstw dla sprawy polskiej, próbując wykorzystać międzynarodowe konflikty i dyplomację do osłabienia pozycji Rosji.Rozmowa nie ogranicza się jednak do wielkiej polityki. Prof. Małgorzata Karpińska zwraca uwagę na charakter Czartoryskiego, a szczególnie na jego niezwykłe przywiązanie do honoru i raz danego słowa. Książę traktował zobowiązania bardzo poważnie - zarówno w stosunkach politycznych, jak i osobistych. Ta cecha, którą można uznać za zaletę, ale też za źródło wielu trudności, pomaga zrozumieć niektóre z jego decyzji i wieloletnią lojalność wobec cara Aleksandra I.Czy wierność własnym przekonaniom jest zawsze zaletą? Kiedy polityczny pragmatyzm staje się koniecznością, a kiedy przeszkodą w realizacji celów? Historia Adama Jerzego Czartoryskiego pokazuje, że droga do niepodległości nie musiała prowadzić wyłącznie przez pole bitwy. Prof. dr hab. Małgorzata Karpińska - historyczka związana z Uniwersytetem Warszawskim, specjalizująca się w historii społecznej Polski XIX wieku, dziejach politycznych epoki rozbiorów oraz historii Warszawy. W swoich badaniach zajmuje się m.in. życiem społecznym i politycznym Królestwa Polskiego, powstaniem listopadowym i Wielką Emigracją. W latach 2016-2020 pełniła funkcję dziekana Wydziału Historycznego UW, a od 2020 roku kieruje Wydziałem Nauk o Kulturze i Sztuce Uniwersytetu Warszawskiego.https://wszechnica.org.pl/wyklad/droga-do-niepodleglosci-adam-jerzy-czartoryski/#DrogaDoNiepodległości #AdamJerzyCzartoryski #MałgorzataKarpińska #HistoriaPolski #Niepodległość #RozbioryPolski #KrólestwoPolskie #PowstanieListopadowe #WielkaEmigracja #HotelLambert #HistoriaDyplomacji #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/

All episodes of Wszechnica FWW – Historia

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.