Saltar al contenido

Dżuma - Jak Czarna Śmierć spustoszyła pół Europy i zmieniła świat!

10 de septiembre de 2026 · 2 h 1 min

Notas del episodio

W październiku 1347 roku do Messyny wpłynęło dwanaście genueńskich galer. Sześć lat później w Europie brakowało niemal co drugiego człowieka.

Czarna Śmierć to najbardziej niszczycielska katastrofa demograficzna w dziejach kontynentu, zarazem też jedna z najgorzej rozumianych. W tym odcinku idziemy za bakterią dżumy, od stepów Azji Środkowej, przez cmentarze nad jeziorem Issyk-kul, po nabrzeże sycylijskiego portu i ciasną izbę, w której ktoś podaje choremu wodę z tego samego kubka i w ten sposób rozsiewa zarazę dalej.

Sprawdzimy skąd wzięła się bakteria dżumy Yersinia pestis i dlaczego przez tysiące lat nie potrafiła wywołać zarazy. Co dokładnie dzieje się w ciele człowieka od ukąszenia pchły? Dlaczego usunięcie zarażonych statków z portu niczego już nie ratowało? Jak wyglądało miasto, w którym pochówek stał się pracą na akord? Co robili ludzie, kiedy strach zaczął szukać winnych?

Osobny rozdział poświęcam sprawie, która wraca w każdej polskiej dyskusji o dżumie: białej plamie na mapie i czy naprawdę Polska uniknęła zarazy? Czy Kazimierz Wielki naprawdę zamknął polskie granice? Skąd wzięło się przekonanie, że Polska ominęła najgorsze i co mówią o tym rejestry świętopietrza, pyłki roślin z jeziornych osadów i lokacje nowych wsi. Odpowiedź jest mniej efektowna od legendy, ale znacznie ciekawsza!

Na koniec pytanie na przyszłość: czy coś takiego jak zaraza dżumy może wydarzyć się dzisiaj?

Dobrego słuchania!

Rafał :)

0:00 Intro

2:03 ROZDZIAŁ I: Europa przed zarazą

5:39 Wielki Głód i Wojna Stuletnia

10:52 ROZDZIAŁ II: Choroba starsza od cywilizacji

15:39 Kiedy do historii weszła pchła. Droga do kronik.

20:39 Issyk-kul: u progu Czarnej Śmierci. Droga na zachód.

26:15 ROZDZIAŁ III: Ukąszenie

32:03 Dwie drogi dżumy

36:20 ROZDZIAŁ IV: Sześć lat, które niszczyły kontynent

41:11 Wiosna 1348: Marsylia, Awinion, Florencja. Lato 1348 i Anglia.

49:23 Bilans

53:44 ROZDZIAŁ V: Biała plama. Czy Polska uniknęła dżumy?

58:49 Jakie ślady powinna zostawić po sobie katastrofa?

1:03:47 ROZDZIAŁ VI: Anatomia konającego miasta

1:09:02 Skala zarażeń

1:13:46 ROZDZIAŁ VII: Co wiedzieli lekarze, a czego nie mogli wiedzieć

1:18:55 Jak próbowano leczyć dżumę?

1:25:08 ROZDZIAŁ VIII: Kiedy strach szuka winnych

1:31:00 ROZDZIAŁ IX: Czy można było zatrzymać dżumę?

1:39:13 ROZDZIAŁ X: Świat ocalałych

1:46:34 ROZDZIAŁ XI: Czy taka katastrofa jest możliwa dzisiaj?

1:51:41 EPILOG

1:54:98 Outro, ogłoszenia

1:57:59 Patroni – dziękuję!

2:00:26 Ciekawostka

Jeśli Ci się podoba - ZOSTAŃ PATRONEM! https://patronite.pl/podcasthistoryczny 💖🩷🩵💙🧡💛

Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl 🔥🔥🔥🔥 [autopromocja]

Źródła: https://pastebin.com/SQETUmwa

IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii

Patroni: https://pastebin.com/W2yAAQci

Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!

Todos los episodios de Podcast Historyczny

Ajustes

Visualización

Idioma

Determina qué emisoras ves primero en la página de inicio.

Historial

Las emisoras y episodios escuchados recientemente y tus últimas búsquedas solo se guardan en este navegador.

Avisos

Un breve aviso cuando un pódcast que sigues tiene un episodio nuevo. Puedes desactivar pódcast concretos con la campana de su página.

Cuenta

Guarda tus favoritos: en la app y en la web.

Atajos de teclado

/
Abrir búsqueda
Espacio
Reproducir o pausar
← →
En el reproductor: 15 s atrás, 30 s adelante (episodios) · en una fila: siguiente tarjeta
↑ ↓
En una fila: destino dentro de la tarjeta
Inicio / Fin
En una fila: primera o última tarjeta
Esc
Cerrar ventana o menú
?
Este resumen
Reproduciendo ahora

Ir a la emisora

A continuación

    Añade episodios con «A continuación»: sonarán después del episodio actual.