Skip to content

Dżuma - Jak Czarna Śmierć spustoszyła pół Europy i zmieniła świat!

September 10, 2026 · 2 h 1 min

Show notes

W październiku 1347 roku do Messyny wpłynęło dwanaście genueńskich galer. Sześć lat później w Europie brakowało niemal co drugiego człowieka.

Czarna Śmierć to najbardziej niszczycielska katastrofa demograficzna w dziejach kontynentu, zarazem też jedna z najgorzej rozumianych. W tym odcinku idziemy za bakterią dżumy, od stepów Azji Środkowej, przez cmentarze nad jeziorem Issyk-kul, po nabrzeże sycylijskiego portu i ciasną izbę, w której ktoś podaje choremu wodę z tego samego kubka i w ten sposób rozsiewa zarazę dalej.

Sprawdzimy skąd wzięła się bakteria dżumy Yersinia pestis i dlaczego przez tysiące lat nie potrafiła wywołać zarazy. Co dokładnie dzieje się w ciele człowieka od ukąszenia pchły? Dlaczego usunięcie zarażonych statków z portu niczego już nie ratowało? Jak wyglądało miasto, w którym pochówek stał się pracą na akord? Co robili ludzie, kiedy strach zaczął szukać winnych?

Osobny rozdział poświęcam sprawie, która wraca w każdej polskiej dyskusji o dżumie: białej plamie na mapie i czy naprawdę Polska uniknęła zarazy? Czy Kazimierz Wielki naprawdę zamknął polskie granice? Skąd wzięło się przekonanie, że Polska ominęła najgorsze i co mówią o tym rejestry świętopietrza, pyłki roślin z jeziornych osadów i lokacje nowych wsi. Odpowiedź jest mniej efektowna od legendy, ale znacznie ciekawsza!

Na koniec pytanie na przyszłość: czy coś takiego jak zaraza dżumy może wydarzyć się dzisiaj?

Dobrego słuchania!

Rafał :)

0:00 Intro

2:03 ROZDZIAŁ I: Europa przed zarazą

5:39 Wielki Głód i Wojna Stuletnia

10:52 ROZDZIAŁ II: Choroba starsza od cywilizacji

15:39 Kiedy do historii weszła pchła. Droga do kronik.

20:39 Issyk-kul: u progu Czarnej Śmierci. Droga na zachód.

26:15 ROZDZIAŁ III: Ukąszenie

32:03 Dwie drogi dżumy

36:20 ROZDZIAŁ IV: Sześć lat, które niszczyły kontynent

41:11 Wiosna 1348: Marsylia, Awinion, Florencja. Lato 1348 i Anglia.

49:23 Bilans

53:44 ROZDZIAŁ V: Biała plama. Czy Polska uniknęła dżumy?

58:49 Jakie ślady powinna zostawić po sobie katastrofa?

1:03:47 ROZDZIAŁ VI: Anatomia konającego miasta

1:09:02 Skala zarażeń

1:13:46 ROZDZIAŁ VII: Co wiedzieli lekarze, a czego nie mogli wiedzieć

1:18:55 Jak próbowano leczyć dżumę?

1:25:08 ROZDZIAŁ VIII: Kiedy strach szuka winnych

1:31:00 ROZDZIAŁ IX: Czy można było zatrzymać dżumę?

1:39:13 ROZDZIAŁ X: Świat ocalałych

1:46:34 ROZDZIAŁ XI: Czy taka katastrofa jest możliwa dzisiaj?

1:51:41 EPILOG

1:54:98 Outro, ogłoszenia

1:57:59 Patroni – dziękuję!

2:00:26 Ciekawostka

Jeśli Ci się podoba - ZOSTAŃ PATRONEM! https://patronite.pl/podcasthistoryczny 💖🩷🩵💙🧡💛

Moja ksiażka „Historia dla Odważnych” – kup szybko i bezpiecznie na https://odwaga.alt.pl 🔥🔥🔥🔥 [autopromocja]

Źródła: https://pastebin.com/SQETUmwa

IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii

Patroni: https://pastebin.com/W2yAAQci

Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!

All episodes of Podcast Historyczny

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.