Tłoczone z danych
- Episodios
- 126
- Se publica
- cada semana
- Último episodio
- 13 Nov 2026
Sobre el podcast
Podcast GRAPE. Odpowiedzi tłoczymy z danych wraz z najlepszymi ekonomistkami i ekonomistami. Rozmawiamy o tym, czy w Polsce skończyło się bezrobocie. Przyglądamy się, komu źle zrobiło 500+. Szukamy cudownej broni do walki z długiem państwa. Ujawniamy prawdę o nierównościach w Polsce. Zdradzamy kim był kapitan Nemo i co ma wspólnego z polską prywatyzacją? I dużo, dużo więcej. Nową porcję wiedzy ekonomicznej dostarczamy co tydzień w piątkowe poranki. Zapraszają: Joanna Tyrowicz & Patrycja Maciejewicz.
Episodios 126
Dlaczego rzucamy studia? | Sylwia Roszkowska
Po licencjacie aż 30-50% studentów mówi uczelniom „dziękuję”. Czy rezygnacja z magisterki to porażka czy chłodna kalkulacja? Z danych tłoczy Sylwia Roszkowska (Uniwersytet Łódzki). Zapraszają: Patrycja …
Notas del episodio
Po licencjacie aż 30-50% studentów mówi uczelniom „dziękuję”. Czy rezygnacja z magisterki to porażka czy chłodna kalkulacja? Z danych tłoczy Sylwia Roszkowska (Uniwersytet Łódzki). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
Co sprawia, że młodzi ludzie coraz rzadziej sięgają po magisterium? Dekadę temu po licencjacie edukację kończyło zaledwie 10% absolwentów, dziś na kierunkach ścisłych i humanistycznych z uczelni znika nawet połowa rocznika. Czy chodzi o brak ambicji? A może to wcale nie jest negatywne zjawisko? Czy rynek pracy w Polsce wymaga jeszcze tytułu magistra? Ile wynosi premia płacowa za kolejne dwa lata nauki?
W tym odcinku rozkładamy na czynniki pierwsze opłacalność studiów magisterskich oraz analizujemy, dlaczego z systemu edukacji najczęściej wycofują się osoby osiągające słabsze wyniki. Czy winny jest przeładowany teorią program, brak elastyczności uczelni czy może zbyt łatwy wstęp na pierwsze lata? Rozmawiamy także o tym, jak kapitał kulturowy i status rodziców chronią przed pracą poniżej kwalifikacji oraz co zmiana technologiczna i sztuczna inteligencja oznaczają dla wartości dyplomu w nadchodzących dekadach.
To odcinek o tym:
- dlaczego porzucenie studiów magisterskich to często racjonalny wybór, a nie życiowy błąd;
- ile wynosi rzeczywista premia finansowa za dyplom magistra w zestawieniu z licencjatem;
- jak wysokie koszty wejścia na studia medyczne redukują wskaźnik dropoutu niemal do zera;
- w jaki sposób wykształcenie rodziców ułatwia przeczekanie na satysfakcjonującą pracę
- czy sztuczna inteligencja odbierze wartość dyplomom szkół wyższych.
🎙️ Gościni: Sylwia Roszkowska
Ekonomistka z Uniwersytetu Łódzkiego. Specjalizuje się w badaniu rynku pracy, ekonomii edukacji oraz losów absolwentów uczelni wyższych.
⏱️ Czasówka:
- 0:00 - Intro
- 0:47 - Czy studia uniwersyteckie to jest przeżytek?
- 13:12 - Co to jest system ELA i jak tropi zarobki absolwentów?
- 20:30 - Dlaczego słabsze oceny zwiększają ryzyko rezygnacji ze studiów?
- 25:30 - Czy zajęcia na uniwersytetach są wystarczająco praktyczne?
- 37:37 - Jak wykształcenie rodziców i kapitał kulturowy wpływają na karierę?
- 43:09 - Czy państwu opłaca się inwestować w zapobieganie dropoutom?
- 50:35 - Czy szkoły zawodowe wygrają z uniwersytetami?
- 53:32 - Sztuczna inteligencja a realna wartość wyższego wykształcenia
- 1:01:45 - Liczba odcinka i podsumowanie
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Czy żyjemy w merytokracji? | Kamil Wyszkowski [rebroadcast]
Czy to, co sprawiedliwe, jest też opłacalne? Czym w ogóle jest sprawiedliwość społeczna? Czy sprawiedliwie znaczy równo? Co mówi na ten temat agenda ONZ, a co nauka? Czy można dojść do tych samych wniosków …
Notas del episodio
Czy to, co sprawiedliwe, jest też opłacalne? Czym w ogóle jest sprawiedliwość społeczna? Czy sprawiedliwie znaczy równo? Co mówi na ten temat agenda ONZ, a co nauka? Czy można dojść do tych samych wniosków, wychodząc z różnych założeń? Jak budować sprawiedliwość społeczną w zglobalizowanym świecie? O tym rozmawiamy z Kamilem Wyszkowskim z UN Global Compact Network Poland. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) & Joanna Tyrowicz (GRAPE).
Które wartości są dla nas uniwersalne? Czy sprawiedliwość społeczna jest jedną z nich? Czy ważne dla nas wartości powinny mieć odzwierciedlenie w polityce gospodarczej i systemie zabezpieczeń społecznych? Czy samoregulacja biznesu w kontekście wartości działa? A może niezbędne jest tu wsparcie państwa, odpowiednie prawo i polityki? Jak/Czy mechanizmy ekonomiczne mogą wspierać podejmowanie bardziej etycznych decyzji biznesowych?
Czym jest właściwa internalizacja kosztów i jak mechanizm cenowy może wspierać naprawdę odpowiedzialne decyzje biznesu? Czy „wycena” szkodliwości klimatycznej i społecznej działalności biznesu to właściwą droga do realnej zmiany?
Czy nierówności płacowe ze względu na płeć w Polsce maleją, czy rosną? Czy ich poziom wzrasta czy maleje wraz ze wzrostem zarobków? Jakie są skutecznie mechanizmy zmniejszające te nierówności? Polityki społeczne - pomagają czy tylko „ukrywają” problem?
Czy istnieje kraj, w którym nie ma dyskryminacji płacowej ze względu na płeć? Jakie są główne czynniki dyskryminacji pod tym względem an rynku pracy? Czy istnieje model ekonomiczny, w którym dyskryminacja ze względu na płeć wpływa pozytywnie na wyniki firmy? Czy parytety działają? Czym jest „efekt paprotki”? Ile kobiet jest we władzach firm w Polsce i na świecie?
🎙 Gość: Kamil Wyszkowski
Prawnik specjalizujący się w prawie międzynarodowym. Od 2002 roku pracownik Organizacji Narodów Zjednoczonych. Przedstawiciel i Dyrektor Wykonawczy UN Global Compact Network Poland oraz Przedstawiciel UNOPS w Polsce. Ekspert w zakresie polityk ONZ i UE, w szczególności w zakresie działań na styku biznesu i administracji. Pracował w kilkudziesięciu krajach wdrażając programy i projekty rozwojowe bazujące na transferze wiedzy z Polski. Absolwent prestiżowej United Nations Development Programme Academy (UNDP VDA). Wykładowca na takich uczelniach jak: Central European University w Bukareszcie, Katolicki Uniwersytet Lwowski, Szkoła Główna Handlowa, Akademia Leona Koźmińskiego, Collegium Civitas, SWPS, Instytut Dyplomacji im. Ignacego Paderewskiego przy MSZ oraz Uniwersytet Warszawski.
⏱ Czasówka:
- 0:00 – Intro
- 0:40 – Co to jest sprawiedliwość społeczna?
- 5:47 – Czy sprawiedliwość to znaczy równość?
- 9:10 – Co rozumiemy o pojęciu "Równa praca równa płaca"?
- 17:33 – Maksymalizacja zysku
- 26:06 – Korporacyjne wybielanie
- 32:53 – Szklany sufit
- 40:53 – Stereotypy kobiet w miejscu pracy
- 51:49 – Wpływ kobiet w miejscu pracy na produktywność
- 1:00:23 – Na czym polega mechanizm merytokracji?
- 1:11:09 – Liczba odcinka / Outro
ℹ️ Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznawanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna odpowiedzialność nauki II.
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Oszczędzanie na emeryturę: czy potrzebujemy przymusu? | Tomasz Sulka
Czy na emeryturę naprawdę nie oszczędzamy dlatego, że zarabiamy za mało? Okazuje się, że nawet wysokie dochody nie gwarantują oszczędności – kluczowe mogą być psychologia, automatyczne oszczędzanie i sposób …
Notas del episodio
Czy na emeryturę naprawdę nie oszczędzamy dlatego, że zarabiamy za mało? Okazuje się, że nawet wysokie dochody nie gwarantują oszczędności – kluczowe mogą być psychologia, automatyczne oszczędzanie i sposób zaprojektowania systemu emerytalnego. Z danych tłoczy Tomasz Sulka (Uniwersytet Humboldta). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
W tym odcinku podcastu GRAPE | Tłoczone z danych rozmawiamy z Tomaszem Sulką z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie o tym, dlaczego tak trudno myśleć o pieniądzach, których potrzebować będziemy dopiero za 20, 30 czy 40 lat. Procent składany działa na naszą korzyść, ale jednocześnie odległa emerytura przegrywa w starciu z tym, co możemy kupić i skonsumować dzisiaj. Dlaczego jutro tak często wydaje się lepszym momentem na rozpoczęcie oszczędzania?
Punktem wyjścia są mechanizmy ekonomii behawioralnej: problemy z samokontrolą, inercja, złożoność decyzji i brak informacji zwrotnej. Zobaczymy, dlaczego automatyczny zapis do planów emerytalnych potrafi radykalnie zmienić zachowania oraz gdzie kończy się wolność wyboru, a zaczyna architektura wyboru. Na przykładzie reform w Wielkiej Brytanii sprawdzamy też, czy państwo może skutecznie pomóc nam oszczędzać – i kto ostatecznie ponosi koszt takiej pomocy.
To także rozmowa o tym, czy wyższe dochody rzeczywiście sprzyjają oszczędzaniu, czym są osoby określane jako wealthy hand-to-mouth i dlaczego nawet ludzie zarabiający dużo mogą żyć praktycznie od wypłaty do wypłaty. Dowiesz się, jak działa ekonomia behawioralna w oszczędzaniu, dlaczego system emerytalny może wpływać na nasze decyzje silniej, niż nam się wydaje oraz dlaczego w kwestii emerytury możemy mieć właściwie tylko jedną szansę.
To odcinek o tym:
- dlaczego wczesne oszczędzanie i procent składany mogą mieć ogromne znaczenie, nawet jeśli zaczynamy od niewielkich kwot;
- jak samokontrola, inercja i preferowanie bieżącej konsumpcji utrudniają nam realizację własnych długoterminowych planów;
- dlaczego automatyczny zapis do planu emerytalnego działa tak silnie — i czy to jeszcze wolny wybór, czy już architektura wyboru;
- czego reforma systemu emerytalnego w Wielkiej Brytanii może nas nauczyć o zachowaniach oszczędnościowych i odpowiedzialności państwa;
- czy dodatkowe składki emerytalne od pracodawcy rzeczywiście są „dodatkowym” świadczeniem, czy część ich kosztu może ostatecznie ponieść pracownik;
- dlaczego wysokie dochody nie gwarantują oszczędzania i jak zjawisko wealthy hand-to-mouth zmienia nasze myślenie o finansach osobistych.
🎙 Gość: Tomasz Sulka
Ekonomista z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie. W swoich badaniach zajmuje się m.in. ekonomią behawioralną, decyzjami dotyczącymi oszczędzania i inwestowania oraz projektowaniem systemów i produktów emerytalnych z uwzględnieniem psychologicznych barier podejmowania decyzji.
⏱️ Czasówka:
- 0:00 – Intro
- 0:48 - Kiedy powinniśmy odłożyć pierwszą kwotę pieniędzy na jesień życia?
- 5:34 - Jak wpływają mechanizmy psychologiczne na oszczędzanie pieniędzy?
- 11:10 - Czy mamy instynkt przeciwko oszczędzaniu?
- 17:48 - Jak można zaprojektować system emerytalny, biorąc pod uwagę ludzką psychologię?
- 23:18 - Czemu jest przymus oszczędzania?
- 31:19 - Reformy emerytalne w Wielkiej Brytanii
- 41:09 - Skutki i szkody systemu emerytalnego
- 47:41 - Czy różnice w dochodach mają wpływ na skłonność do oszczędzania?
- 56:17 - Liczba odcinka / Outro
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Czy da się przewidzieć rewolucję? | Kacper Nosarzewski [rebroadcast]
Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy w przyszłości? Jak się ją prognozuje? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd …
Notas del episodio
Skąd możemy wiedzieć, co się wydarzy w przyszłości? Jak się ją prognozuje? Jaka jest trafność przewidywań ekspertów? Dlaczego jedne prognozy się sprawdzają, a inne nie? Czy da się przewidzieć rewolucję? Skąd możemy wiedzieć, jak nowa technologia wpłynie na naszą rzeczywistość?
Czy liderzy kształtują naszą przyszłość? Skąd rządy, ministerstwa, agencje czy inwestorzy mogą wiedzieć w co inwestować miliardy dolarów? Oraz jakie są mocne i słabe strony studiów nad przyszłością? Jak na te pytania odpowiadają ekonomiści, a jak progności?
Z danych tłoczy futurolog Kacper Nosarzewski. Zaprasza Joanna Tyrowicz.
🎙 Gość: Kacper Nosarzewski
Futurolog. Doradza w dziedzinie foresightu strategicznego przedsiębiorstwom oraz instytucjom międzynarodowym, takim jak UNESCO i UNDP. Wykłada foresight w Akademii Marynarki Wojennej i Akademii Górniczo-Hutniczej.
⏱ Czasówka:
- 0:00 Początek
- 0:37 Przyszłość
- 4:03 Ewangelizatorzy
- 10:24 Pytania
- 17:26 Prognozowanie
- 23:05 Wynalazki
- 25:59 Komercjalizacja
- 29:53 Eksperci
- 36:04 Kryteria
- 44:29 Postęp
- 48:36 Widoki
- 53:21 Numerek
ℹ️ Podcast powstał dzięki wsparciu finansowemu Fundacji Wolności Gospodarczej.
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Jak się w Polsce walczy z ubóstwem? | Adam Suraj
Czy trzeba być bogatym krajem, by nie mieć ubóstwa? Czy w dwudziestej gospodarce świata wypada mówić, że nie wychodzi nam eliminacja tego zjawiska? Czyją twarz ma ubóstwo w Polsce? I dlaczego wśród rodzin …
Notas del episodio
Czy trzeba być bogatym krajem, by nie mieć ubóstwa? Czy w dwudziestej gospodarce świata wypada mówić, że nie wychodzi nam eliminacja tego zjawiska? Czyją twarz ma ubóstwo w Polsce? I dlaczego wśród rodzin wielopokoleniowych ryzyko ubóstwa jest tak wysokie? Z danych tłoczy Adam Suraj. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
Rozmawiamy z Adamem Surajem o najnowszej odsłonie badań GRAPE nad ubóstwem w Polsce. Przyglądamy się temu, co właściwie oznacza bycie ubogim i na ile potrafimy to zjawisko zmierzyć. Granice ubóstwa są umowne, a różne wskaźniki odpowiadają na różne pytania. Można mieć dochody powyżej minimum egzystencji i nie być w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb. Można też wydawać niewiele, bo część potrzeb zaspokaja się poza rynkiem. Czy wobec tego wiemy, ilu ludzi w Polsce żyje w ubóstwie?
Z danych można również wyczytać, jak bardzo różnią się codzienne możliwości gospodarstw ubogich i zamożnych. W tych pierwszych żywność pochłania ponad 40% wydatków, w drugich mniej niż 20%. Czy tak samo jest w przypadku transportu, który przecież ułatwia dostęp do pracy, edukacji czy uczestnictwo w życiu społecznym? A z telefonem łącznością?
Sprawdzamy też, co z ubóstwem robi polityka społeczna. Po wprowadzeniu 500+ ryzyko ubóstwa w rodzinach wielodzietnych wyraźnie spadło, ale rozszerzenie programu i późniejsze podniesienie świadczenia do 800 zł nie przyniosły porównywalnego efektu w miarach ubóstwa relatywnego. Czy trzynaste i czternaste emerytury trafiają do grup, w których ubóstwo jest najczęstsze? Czy lepiej przekazywać pieniądze, czy finansować konkretne dobra i usługi? I czy skuteczność pomocy społecznej powinniśmy mierzyć od razu, czy również po kilkudziesięciu latach, kiedy dorosną dzieci jej beneficjentów?
W tym odcinku:
- Czy istnieje jedna obiektywna granica ubóstwa?
- Co mierzą różne wskaźniki ubóstwa?
- Kto jest najbardziej narażony na ubóstwo w Polsce?
- Dlaczego rodziny wielopokoleniowe wyróżniają się w danych?
- Co wydatki na żywność, transport, mieszkanie i łączność mówią o warunkach życia?
- Jak wprowadzenie 500+, jego rozszerzenie i waloryzacja wpłynęły na mierzone ubóstwo?
- Dlaczego powszechne świadczenia pieniężne mogą przynosić inne rezultaty niż pomoc rzeczowa?
- Czy rosnące koszty ogrzewania mogą stworzyć nową grupę osób zagrożonych ubóstwem?
- Co oznaczają dwa punkty procentowe, czyli liczba sponsorująca ten odcinek?
🎙 Gość: Adam Suraj
Ekonomista z dyplomami z SGH i Barcelona Graduate School of Economics. Związał się z GRAPE i zajmuje się empiryczną ekonomią pracy oraz analizą polityk publicznych. Współtworzył prezentowany w odcinku raport o ubóstwie w Polsce.
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Kto płaci za inflację? | Michał Brzoza-Brzezina
Jak inflacja, stopy procentowe i decyzje banku centralnego tworzą niewidzialne transfery? Kto na nich zyskuje: młodzi kredytobiorcy, starsi oszczędzający, pracownicy czy przedsiębiorcy? Z danych tłoczy Michał …
Notas del episodio
Jak inflacja, stopy procentowe i decyzje banku centralnego tworzą niewidzialne transfery? Kto na nich zyskuje: młodzi kredytobiorcy, starsi oszczędzający, pracownicy czy przedsiębiorcy? Z danych tłoczy Michał Brzoza-Brzezina (SGH). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Piotr Żoch (GRAPE).
Jak modele makroekonomiczne pozwalają zobaczyć to, czego nie widać w prostych statystykach: kto naprawdę płaci za inflację, komu pomaga luźna polityka pieniężna i dlaczego brak decyzji banku centralnego też może być decyzją? To rozmowa o tym, jak działa polityka pieniężna, jak globalne szoki gospodarcze wpływają na dobrobyt i dlaczego w ekonomii nawet cisza potrafi redystrybuować.
Dowiesz się, dlaczego młodzi ludzie mogą zyskiwać na niższych stopach procentowych, starsi tracić na inflacji, a szoki po pandemii mogły uderzyć w biedniejszych, jednocześnie wzmacniając bogatszych właścicieli aktywów. Brzmi jak ekonomiczne kasyno? Spokojnie, tu stawką jest nie ruletka, tylko zrozumienie, jak działa gospodarka, banki centralne i redystrybucja dochodu.
To odcinek o tym:
- jak niewidzialne transfery powstają bez nowych ustaw, podatków i oficjalnych przelewów,
- dlaczego polityka pieniężna nie jest neutralna dla kredytobiorców, oszczędzających, pracujących i emerytów,
- kto zyskuje, a kto traci, gdy bank centralny obniża stopy procentowe albo zwleka z reakcją na inflację,
- jak modele makroekonomiczne symulują strefę euro i pokazują ukryte efekty decyzji gospodarczych,
- dlaczego szoki podażowe po pandemii i wzrost inflacji mogły inaczej dotknąć młodych, biednych, starszych i bogatych,
- czy bank centralny powinien brać pod uwagę redystrybucję dochodu, czy trzymać się przede wszystkim celu inflacyjnego.
🎙️ Gość: Michał Brzoza-Brzezina
Ekonomista z Szkoły Głównej Handlowej. Zajmuje się makroekonomią i polityką pieniężną.
⏱️️ Czasówka:
- 00:00 - Intro: pieniądze, których nie widać
- 00:52 - Co naprawdę dostajemy od państwa?
- 06:55 - Pokolenia kontra polityka gospodarcza
- 12:54 - Ekonomiczne Simsy, czyli symulowanie strefy euro
- 18:46 - Kawa na ławę z polityką pieniężną
- 25:55 - Czy bank centralny działa na ślepo?
- 30:01 - Szok podażowy: mniej, drożej, nierówno
- 37:06 - Co powinien zrobić bank centralny podczas szoku?
- 45:30 - Kryształowa kula modeli ekonomicznych
- 50:55 - Liczba odcinka i outro
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Czy klasa średnia w Polsce ma gdzie mieszkać? | Adam Czerniak
Czy w Polsce naprawdę brakuje mieszkań, czy raczej nie umiemy ich dobrze dopasować? I dlaczego problem dotyczy nie tylko najbiedniejszych, ale też klasy średniej? Z danych tłoczy Adam Czerniak (SGH) …
Notas del episodio
Czy w Polsce naprawdę brakuje mieszkań, czy raczej nie umiemy ich dobrze dopasować? I dlaczego problem dotyczy nie tylko najbiedniejszych, ale też klasy średniej? Z danych tłoczy Adam Czerniak (SGH). Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
W tym odcinku rozmawiamy jednym z najgłośniejszych pojęć w debacie o mieszkalnictwie: luce czynszowej. Adama Czerniaka pytamy, dlaczego wpada w nią aż 35% gospodarstw domowych w Polsce? Czemu najbardziej narażeni są samodzielni rodzice i rodziny wielodzietne? Czy praca i regularne dochody wystarczą na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych? Jak mają się do tego rosnące ceny mieszkań, czynszów i energii?
Sprawdzamy, co o właściwie oznaczają „minimalne potrzeby mieszkaniowe”? Ile zależy od tego, jak skonstruowany jest rynek mieszkaniowy, od przyjętych norm społecznych i tego, jak mierzymy problem? Co jeśli część kryzysu wynika z tego, że zaczęliśmy inaczej definiować „godne warunki życia”? Dowiesz się także, jakie polityki mieszkaniowe naprawdę działają, a które tylko brzmią dobrze.
To odcinek o tym:
- co mierzy luka czynszowa i czym się różni od ubóstwa mieszkaniowego;
- dlaczego luka czynszowa to nie tylko problem biedy, ale też struktury rynku mieszkaniowego;
- dlaczego kawalerka dla jednej osoby może być uznana za przeludnioną;
- kto najczęściej wpada w lukę mieszkaniową;
- jak średnie krajowe ceny mieszkań mogą zniekształcać obraz;
- jak różne modele mieszkalnictwa w Europie wpływają na dostępność mieszkań;
- dlaczego „średnie dane” mogą zniekształcać realny obraz rynku.
🎙️ Gość: Adam Czerniak
Ekonomista ze Szkoły Głównej Handlowej, badacz rynku mieszkaniowego i współtwórca metodologii mierzenia luki czynszowej. Zastępca Prezesa Krajowego Zasobu Nieruchomości.
⏱️ Czasówka:
- 00:00 - Intro
- 00:51 - Co to jest luka czynszowa?
- 05:00 - Jak wygląda skala problemu
- 10:09 - Minimalne potrzeby mieszkaniowe
- 15:03 - Kto najbardziej odczuwa kryzys
- 20:50 - Jak mierzyć potrzeby mieszkaniowe
- 26:18 - Dlaczego nie widzimy problemu
- 33:12 - Skąd biorą się zmiany na rynku
- 41:25 - Jak zmniejszyć lukę czynszową
- 49:42 - Polityki mieszkaniowe w praktyce
- 53:33 - Kogo naprawdę dotyczy problem
- 57:28 - Ile trwa poprawa sytuacji
- 1:09:16 - Liczba odcinka i zakończenie
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Czy rozwój AI może nas zabić? | Jakub Growiec
Rozwój technologiczny miał dawać nam więcej dobrobytu, ale może też odebrać nam kontrolę nad przyszłością. Czy sztuczna inteligencja stanie się kolejnym wielkim skokiem cywilizacyjnym, czy technologią, której …
Notas del episodio
Rozwój technologiczny miał dawać nam więcej dobrobytu, ale może też odebrać nam kontrolę nad przyszłością. Czy sztuczna inteligencja stanie się kolejnym wielkim skokiem cywilizacyjnym, czy technologią, której nie będziemy już w stanie zatrzymać? Z danych tłoczy Jakub Growiec. Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Polityka Insight) i Piotr Żoch (GRAPE).
Przez 200 tysięcy lat ludzkość przechodziła kolejne rewolucje: poznawczą, rolniczą, przemysłową i cyfrową. Każda zwiększała nasze możliwości, ale każda przynosiła też skutki uboczne, których wcześniej nie potrafiliśmy przewidzieć. Paradoks polega na tym, że problemem AI może być nie tyle utrata miejsc pracy, ile utrata ludzkiej kontroli nad decyzjami.
Jak działa rozwój gospodarczy i dlaczego tempo zmian technologicznych może być dziś bezprecedensowe? Co oznacza AI alignment i czym różni się wspieranie człowieka od zastępowania jego decyzji? I co się stanie, jeśli powstanie AGI zdolna nie tylko do rozwiązywania problemów, ale także do samodzielnego realizowania celów?
Gościem jest Jakub Growiec z SGH. Rozmowa prowadzi od ekonomii wzrostu i pełnej automatyzacji aż po najbardziej niepokojące scenariusze: nierówności, wyścig AI między USA i Chinami, samodoskonalenie modeli oraz ryzyko utraty kontroli. Dowiesz się, dlaczego maksymalizowanie wzrostu gospodarczego niekoniecznie jest racjonalne, jeśli ceną może być katastrofa.
To odcinek o tym:
- dlaczego AI może być inna niż wcześniejsze technologie — zamiast pracy fizycznej zaczyna zastępować ludzką pracę umysłową i podejmowanie decyzji;
- czym jest AI alignment i dlaczego zgodność celów sztucznej inteligencji z ludzkimi wartościami jest tak trudna;
- co może oznaczać AGI, samodoskonalenie modeli i utrata kontroli nad coraz bardziej sprawczą AI;
- czy pełna automatyzacja przyniesie powszechny dobrobyt, czy raczej rekordowe nierówności ekonomiczne;
- jak pogodzić wzrost gospodarczy i bezpieczeństwo, gdy wyścig technologiczny nie daje uczestnikom dobrego powodu, by zwolnić.
🎙 Gość: Jakub Growiec
Jakub Growiec jest prof. SGH, członkiem CEPR Research and Policy Network on Artificial Intelligence, współpracuje z organizacją PauseAI. Jego główne zainteresowania badawcze związane są z ekonomią długookresowego wzrostu gospodarczego oraz postępu technologicznego, konsekwencjami sztucznej inteligencji i automatyzacji, funkcjami produkcji oraz kapitałem ludzkim i społecznym.
⏱️️ Czasówka:
- 0:00 - Intro
- 0:57 - Czy rozwój może być zabójczy?
- 5:08 - Co łączy wydarzenia przełomowe?
- 11:13 - Co jest złego w tym, że outsourcujemy podejmowanie decyzji do AI?
- 20:45 - Co ubezpiecza nas przed AI stającym się ponad naszą kontrolą??
- 29:17 - Jak się liczy prawdopodobieństwo zagłady cywilizacji?36:55 - Jak wygląda moment bez powrotu z AI?
- 41:37 - Jaki wpływ na ludzkość będzie miał następny punkt przełomowy?
- 48:33 - Jeszcze raz w sumie: Czy rozwój może być zabójczy?
- 49:55 - Liczba odcinka / Outro
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
ℹ️ Rozmowa miała miejsce w kwietniu 2026 r. W miesiącach, które upłynęły między nagraniem a publikacją, kontynuowane były tendencje dynamicznego wzrostu skali i kompetencji modeli sztucznej inteligencji. Zmaterializowały się też niektóre omawiane zagrożenia. Wrześniowe premiery GPT-6 Astra od OpenAI oraz Claude Fable 5.1 od Anthropic spopularyzowały pogląd, iż poziom AGI (ogólnej sztucznej inteligencji) został już osiągnięty. Natomiast niedawne incydenty z udziałem roju agentów OpenAI, które wbrew woli badaczy wydostały się ze swej "piaskownicy" do Internetu, stworzyły szereg improwizowanych tablic ogłoszeń, zaczęły wymieniać na nich informacje oraz przeprowadziły skoordynowany atak hakerski na Hugging Face, pokazały, jak może wyglądać w praktyce utrata kontroli nad AI. To najpoważniejszy jak dotąd sygnał alarmowy. Pytanie, czy przełoży się on na intensyfikację prac nad bezpieczeństwem AI oraz lepszą regulację branży, pozostaje jednak wciąż otwarte.
🦾 Partnerem technologicznym GRAPE jest Komputronik dla Firm.
Architekci Gospodarki: Milton Friedman
Milton Friedman wszedł do ekonomii z prostym, ale niewygodnym pytaniem: czy polityka gospodarcza naprawdę działa tak, jak zakładają jej autorzy?W tym odcinku przyglądam się ekonomiście, który przywrócił …
Notas del episodio
Milton Friedman wszedł do ekonomii z prostym, ale niewygodnym pytaniem: czy polityka gospodarcza naprawdę działa tak, jak zakładają jej autorzy?
W tym odcinku przyglądam się ekonomiście, który przywrócił pieniądz do centrum debaty, zakwestionował trwały kompromis między inflacją a bezrobociem i pokazał, jak ważne są oczekiwania ludzi. Opowiadam o monetaryzmie, hipotezie dochodu permanentnego, krzywej Phillipsa, opóźnieniach polityki pieniężnej oraz o jego sceptycyzmie wobec prób precyzyjnego sterowania koniunkturą.
Ale Friedman to nie tylko inflacja i banki centralne. W odcinku pojawiają się też jego pomysły na ujemny podatek dochodowy i bony edukacyjne, a także kontrowersje związane z Chile i pytanie o to, gdzie kończy się wolność gospodarcza, a zaczyna polityczna odpowiedzialność.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Architekci Gospodarki: Friedrich August von Hayek
Podczas wykładu noblowskiego Friedrich Hayek mówił o „pretensji wiedzy”. Jego zdaniem największe szkody pojawiają się wtedy, gdy ograniczoną wiedzę przedstawiamy jako pewność i na jej podstawie próbujemy …
Notas del episodio
Podczas wykładu noblowskiego Friedrich Hayek mówił o „pretensji wiedzy”. Jego zdaniem największe szkody pojawiają się wtedy, gdy ograniczoną wiedzę przedstawiamy jako pewność i na jej podstawie próbujemy szczegółowo sterować złożonym systemem. I właściwie ta myśl spina sporą część jego ekonomii. Hayek przekonywał, że wiedza potrzebna do podejmowania decyzji jest rozproszona między milionami ludzi, a ceny pozwalają wykorzystywać ją bez konieczności tworzenia jednego centralnego planu.
W najnowszym odcinku „Architektów gospodarki” opowiadam o jego sporze z Keynesem, teorii cyklu koniunkturalnego, problemie kalkulacji ekonomicznej, spontanicznym porządku i „Drodze do zniewolenia”. Zastanawiam się też, czy Hayek rzeczywiście chciał państwa minimalnego i gdzie jego argumenty mają swoje ograniczenia.
To odcinek o granicach naszej wiedzy i planowaniu w warunkach tego ograniczenia.Architekci Gospodarki: John M. Keynes
Czy gospodarka zawsze sama wraca do równowagi? Co zrobić, gdy ludzie chcą pracować, firmy mogłyby produkować, a jednak inwestycje zamierają, popyt spada i kryzys trwa latami?W nowym odcinku serii „Architekci …
Notas del episodio
Czy gospodarka zawsze sama wraca do równowagi? Co zrobić, gdy ludzie chcą pracować, firmy mogłyby produkować, a jednak inwestycje zamierają, popyt spada i kryzys trwa latami?
W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” przyglądamy się sylwetce Johna M. Keynesa, ekonomisty, który zakwestionował przekonanie, że wystarczy obniżyć płace, ceny i stopy procentowe, by rynek automatycznie powrócił do pełnego zatrudnienia.
W odcinku pochylamy się też nad efektywnym popytem, paradoksem oszczędzania, mechanizmem mnożnika, pułapką płynności oraz roli państwa w przerywaniu spirali kryzysu. I stawiamy pytanie, czy Keynes był socjalistą, czy jednak zwolennikiem wolnego rynku. Jego biograf, Robert Skidelsky, wskazuje na koncepcję ekonomii drogi środka.CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Architekci Gospodarki: Joseph Schumpeter
Według znanej anegdoty Joseph Schumpeter miał wyznaczyć sobie trzy cele: zostać najlepszym ekonomistą na świecie, najlepszym jeźdźcem w Austrii i najlepszym kochankiem w Wiedniu. Podobno udało mu się osiągnąć …
Notas del episodio
Według znanej anegdoty Joseph Schumpeter miał wyznaczyć sobie trzy cele: zostać najlepszym ekonomistą na świecie, najlepszym jeźdźcem w Austrii i najlepszym kochankiem w Wiedniu. Podobno udało mu się osiągnąć dwa z nich, ale nigdy nie wyjaśnił które.
W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” poznajemy ekonomistę, który pokazał kapitalizm jako proces nieustannej zmiany. To właśnie z jego dorobkiem kojarzymy dziś przedsiębiorcę wprowadzającego nnowację jako motor rozwoju oraz słynną twórczą destrukcję. W tej historii przyglądamy się temu, czym różni się innowacja od samego wynalazku, dlaczego kredyt odgrywa tak ważną rolę w finansowaniu nowych przedsięwzięć i jak nowe technologie wypierają stare modele biznesowe. Schumpeterowskie idee przenosimy też do świata sztucznej inteligencji i wielkich korporacji.
Ale ten odcinek nie mógłby się wydarzyć bez laureatów Nagrody Banku Szwecji z 2025 roku: Joela Mokyra, Philippe’a Aghiona i Petera Howitta, którzy pokazali, jak wiedza, innowacje i twórcza destrukcja napędzają długookresowy wzrost gospodarczy.CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Architekci Gospodarki: Alfred Marshall
Skąd właściwie bierze się cena? Dlaczego jedne podwyżki niemal nie zmieniają naszych zakupów, a inne natychmiast kierują nas do konkurencji? I dlaczego pierwsza szklanka wody smakuje lepiej niż trzecia?W nowym …
Notas del episodio
Skąd właściwie bierze się cena? Dlaczego jedne podwyżki niemal nie zmieniają naszych zakupów, a inne natychmiast kierują nas do konkurencji? I dlaczego pierwsza szklanka wody smakuje lepiej niż trzecia?
W nowym odcinku serii „Architekci gospodarki” opowiadamy o Alfredzie Marshallu, ekonomiście, który uporządkował język współczesnej mikroekonomii. To właśnie z jego dorobkiem kojarzymy dziś analizę podaży i popytu, cenę równowagi, elastyczność, nadwyżkę konsumenta, korzyści skali oraz podział na krótki i długi okres.
To również odcinek o ekonomii rozumianej nie tylko jako nauka o pieniądzach i bogactwie, ale o człowieku w jego codziennym życiu. O potrzebie łączenia chłodnej analizy z wrażliwością na biedę, edukację i warunki pracy.
Marshall stworzył język, którym ekonomiści posługują się do dziś. Tak powszechny, że często zapominamy, komu go zawdzięczamy.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Architekci Gospodarki: Karol Marks
W trzecim odcinku serii Architekci gospodarki przenosimy się do XIX-wiecznej Europy - świata wielkich fabryk, gwałtownej industrializacji i rosnących napięć społecznych. To właśnie w tej epoce swoje idee …
Notas del episodio
W trzecim odcinku serii Architekci gospodarki przenosimy się do XIX-wiecznej Europy - świata wielkich fabryk, gwałtownej industrializacji i rosnących napięć społecznych. To właśnie w tej epoce swoje idee formułuje Karol Marks, jeden z najbardziej wpływowych i jednocześnie najbardziej kontrowersyjnych myślicieli w historii ekonomii.
W odcinku poznacie jego drogę od filozofii i dziennikarstwa do analizy kapitalizmu, rolę Engelsa w życiu Marksa, teorię wartości dodatkowej, konflikt klasowy, czy pojęcie alienacji. Przyglądamy się też temu, jak Marks rozumiał wyzysk i dlaczego uważał, że kapitalizm zawiera w sobie mechanizmy prowadzące do konfliktów i nierówności.To również próba uczciwej konfrontacji jego przewidywań ze współczesnymi danymi. Czy stopa zysku rzeczywiście musi spadać? Czy kapitał nieuchronnie koncentruje się w rękach nielicznych? I czy położenie pracowników stale się pogarsza? Marks nie daje nam dziś gotowych odpowiedzi, ale wciąż zmusza do stawiania pytań o to, kto korzysta ze wzrostu gospodarczego, kto ponosi jego koszty i jaką rolę odgrywają w tym instytucje.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Architekci Gospodarki: David Ricardo
Tętniący życiem Londynu przełomu XVIII i XIX wieku - świat giełdy, finansów i rodzącego się kapitalizmu. To właśnie tam poznajemy Davida Ricardo, człowieka, który nie był ani profesorem, ani akademikiem, a mimo …
Notas del episodio
Tętniący życiem Londynu przełomu XVIII i XIX wieku - świat giełdy, finansów i rodzącego się kapitalizmu. To właśnie tam poznajemy Davida Ricardo, człowieka, który nie był ani profesorem, ani akademikiem, a mimo to stworzył jedne z najważniejszych teorii w historii ekonomii.
W audycji poznajemy jego drogę od maklera giełdowego, który dorobił się fortuny, do jednego z najbardziej wpływowych myślicieli ekonomicznych. Przyglądamy się jego analizie podziału dochodu między klasy społeczne, teorii renty gruntowej, roli płac i zysków oraz temu, dlaczego wzrost gospodarczy nie zawsze jest procesem harmonijnym.
To także historia idei, która do dziś kształtuje światową gospodarkę - teorii przewagi komparatywnej. Ricardo dowodzi, że w handlu nie chodzi o to, kto jest absolutnie lepszy, ale kto jest relatywnie bardziej efektywny. A przy okazji stawia pytania, które brzmią zaskakująco współcześnie: kto naprawdę korzysta na wzroście, kto ponosi koszty i czy rozwój zawsze oznacza postęp dla wszystkich.CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Architekci Gospodarki: Adam Smith
Wyobraźcie sobie XVIII-wieczną Szkocję. Portowe miasteczko, w którym słońce szybko chowa się za horyzont. Nad wodą unosi się mgła, która wdziera się w drewniane nabrzeża. Statki wracają z dalekich podróży. W …
Notas del episodio
Wyobraźcie sobie XVIII-wieczną Szkocję. Portowe miasteczko, w którym słońce szybko chowa się za horyzont. Nad wodą unosi się mgła, która wdziera się w drewniane nabrzeża. Statki wracają z dalekich podróży. W takim świecie rodzi się człowiek, którego świat później uzna za ojca nowoczesnej ekonomii. To właśnie Adam Smith.
Czy naprawdę był tylko apostołem wolnego rynku i „niewidzialnej ręki”, czy raczej myślicielem, który próbował zrozumieć, jak powstaje ład gospodarczy? W premierowym odcinku pochylamy się nad jego drogą od filozofii moralnej i przyjaźni z Davidem Hume’em, przez podróże po Europie, aż po powstanie przełomowego dzieła o bogactwie narodów. Przyglądamy się słynnej fabryce szpilek, idei podziału pracy oraz temu, jak Smith rozumiał rolę państwa, instytucji i konkurencji.
To także próba odpowiedzi na pytanie, dlaczego jedne narody się bogacą, a inne pozostają w stagnacji. I dlaczego odpowiedź Smitha wciąż inspiruje ekonomistów ponad 250 lat później.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Ekonometria, czyli kto ma rację
Wyższa cena zmniejsza popyt, edukacja podnosi zarobki, stopy procentowe wpływają na inflację, a dobre instytucje sprzyjają rozwojowi. Skąd ekonomiści wiedzą, że to prawda? I jak sprawdzają, czy jeden czynnik …
Notas del episodio
Wyższa cena zmniejsza popyt, edukacja podnosi zarobki, stopy procentowe wpływają na inflację, a dobre instytucje sprzyjają rozwojowi. Skąd ekonomiści wiedzą, że to prawda? I jak sprawdzają, czy jeden czynnik rzeczywiście wpływa na drugi, a nie tylko występuje obok?
Tym razem na warsztat bierzemy ekonometrię jako jedno z najważniejszych narzędzi współczesnej ekonomii. To dzięki niej ekonomiści próbują przejść od teorii do danych, od intuicji do pomiaru i od ciekawej opowieści do empirycznej weryfikacji.
Dowiemy się, dlaczego dane nie mówią same za siebie, czym jest model ekonometryczny, jak działa regresja liniowa i dlaczego „ceteris paribus” to nie tylko nazwa podcastu, ale też życzenie każdego badacza gospodarki. Wyjaśnimy, czym różni się korelacja od przyczynowości, po co ekonomiści kontrolują inne zmienne i dlaczego czasem można powiedzieć: pokaż mi swój model, a powiem ci, kim jesteś.CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Majchrowska | Dyplom się już nie opłaca?
Ile dziś wartjest dyplom wyższej uczelni? Czy studia w Polsce wciąż zwiększają zarobki, czypremia za wykształcenie systematycznie maleje? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz(Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz …
Notas del episodio
Ile dziś wartjest dyplom wyższej uczelni? Czy studia w Polsce wciąż zwiększają zarobki, czypremia za wykształcenie systematycznie maleje? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz(Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
W rozmowie z Aleksandrą Majchrowską analizujemy,jak zmienia się wycena dyplomu na polskim rynku pracy, dlaczego różnice płacmiędzy absolwentami a osobami bez studiów maleją oraz jak wpływają na to płacaminimalna, struktura gospodarki i cyfryzacja.
Czy rynek pracy jest w stanie wchłonąć blisko 300tysięcy nowych absolwentów rocznie? Czy uczelnie powinny kształcić wąskozawodowo, czy rozwijać kompetencje ogólne? Dlaczego sektor publiczny oferujeniższą premię za wykształcenie niż sektor prywatny? I skąd biorą się różnice wwycenie dyplomu kobiet i mężczyzn?
Rozmawiamy o tym:
• dlaczego premia za wyższe wykształcenie w Polscespada
• jak wzrost płacy minimalnej wpływa na zarobkispecjalistów
• czy doświadczenie zawodowe traci na wartości
• czym jest substytucyjność na rynku pracy
• dlaczego młodzi pracownicy coraz częściej czująfrustrację na starcie kariery
To rozmowa o inwestycji w edukację i jej stopiezwrotu. O tym, czy studia są dziś przepustką do wyższych zarobków, czy tylkojednym z wielu elementów układanki.
🕰️ CZASÓWKA:
0:00 - Intro
0:45 - Czydyplom jest dziś jeszcze coś wart?
6:11 - Czystudia wyższe się opłacają?
12:53 - Danedotyczące struktury zatrudnienia
16:10 - Danedotyczące absolwentów i absolwentek
27:03 - Czypremia za wykształcenie się kurczy?
33:00 - Czyświadomość o rynku pracy jest powszechna?
39:44 - Apka dowynajmu pracowników
44:27 - Czysektor publiczny docenia wykształcenie?
52:22 - Na ilewykonywana praca wykorzystuje umiejętności uzyskane na studiach?
54:51 - Liczbaodcinka / Outro
🎙️ Gościni:Aleksandra Majchrowska
Profesor UniwersytetuŁódzkiego. Jej badania naukowe dotyczą przede wszystkim rynku pracy, wszczególności regionalnych aspektów rynków pracy, elastyczności zatrudnieniaoraz skutków wzrostu płacy minimalnej.
https://www.uni.lodz.pl/pracownicy/aleksandra-majchrowska
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
Nierówności, czyli jak dzieli się dobrobyt
Nie każda nierówność jest widoczna na pierwszy rzut oka. Czasem kryje się w nieopłaconym rachunku, braku własnego pokoju do nauki albo w tym, że jedna osoba dziedziczy mieszkanie, a druga zaczyna dorosłość od …
Notas del episodio
Nie każda nierówność jest widoczna na pierwszy rzut oka. Czasem kryje się w nieopłaconym rachunku, braku własnego pokoju do nauki albo w tym, że jedna osoba dziedziczy mieszkanie, a druga zaczyna dorosłość od czynszu, kredytu i dużej dozy niepewności.
Dlatego dziś przyglądamy się temu, jak naprawdę dzieli się dobrobyt. Wyjaśniamy, czym różnią się nierówności od ubóstwa, dlaczego dochód nie jest tożsamy z majątkiem i dlaczego sam wzrost gospodarczy nie wystarczy, jeśli jego owoce trafiają głównie do wybranych grup.
Poznajmy takie pojęcia jak współczynnik Giniego, ubóstwo relatywne, minimum egzystencji, czy mobilność społeczna. Wyruszamy w opowieść o starcie życiowym, bezpieczeństwie, szansach i granicach, za którymi różnice - zamiast motywować - zaczynają zamykać ludziom drogę awansu.CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Kubicki | Więźniowie czwartego piętra
Polska szybko się starzeje. Czy nasz system opiekidługoterminowej jest gotowy na rosnącą liczbę osób w wieku 80 i 90 lat? I czy w przyszłości godną starość będzie można sobie po prostu kupić? Zaprasza: Patrycja …
Notas del episodio
Polska szybko się starzeje. Czy nasz system opiekidługoterminowej jest gotowy na rosnącą liczbę osób w wieku 80 i 90 lat? I czy w przyszłości godną starość będzie można sobie po prostu kupić? Zaprasza: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza).
Kim są więźniowie czwartegopiętra? W rozmowie z Pawłem Kubickim analizujemy skutki kryzysu demograficznegodla rynku pracy, systemu emerytalnego oraz opieki społecznej i zdrowotnej. Cosię stanie, gdy liczba osób w wieku poprodukcyjnym przewyższy liczbępracujących? Jak połączyć ochronę zdrowia z pomocą społeczną, by stworzyćsprawny system wsparcia seniorów?
Rozmawiamy o tym:
- kim są „więźniowie czwartego piętra” i jakie bariery infrastrukturalne utrudniają starzenie się w miastach
- dlaczego reformy demograficzne wymagają planowania na dekady
- jak rosnąca liczba osób niesamodzielnych zmieni lokalne społeczności
- czy depresja i demencja wymuszą nowe podejście do projektowania przestrzeni
- czego o kryzysach społecznych nie widać w danych statystycznych, a widać wbiografiach i pamiętnikach.
To rozmowa o przyszłościstarzenia się w Polsce. O pieniądzach, instytucjach i relacjach społecznych. Otym, czy solidarność międzypokoleniowa przetrwa próbę demografii.
🕰️ CZASÓWKA:
0:00 - Intro
0:44 - Czy możemy paść ofiarą własnego sukcesu?
5:38 - Dla czyjego dobra myślimy o świecie?
11:30 - Na co powinniśmy uważać w świecie ze starszą demografią?
18:32 - Czy ekonomiści mają plan dla starszego świata?
27:33 - Konfrontacja z nową sytuacją
31:41 - Pamiętniki z okresu przemiany
38:49 - Co zapożyczają ekonomiści od etnografii?
42:10 - Liczba odcinka / Outro
🎙️ Gość: Paweł Kubicki
Profesor SGH, badacz problematyki starości, niepełnosprawności i wykluczeniaspołecznego. Nawiązując do tradycji przedwojennych badań organizuje konkursypamiętnikarskie, zbierając materiał badawczy będący podstawą wielu cennychanaliz.
https://scholar.google.com/citations?user=FKMMjrAAAAAJ&hl=pl
🕹️ Montaż:Maximillian Nosal
Handel. Cena otwartego świata.
Handel jest tak oczywistą częścią naszego życia, że prawie go nie zauważamy. Poranna kawa, telefon w kieszeni, samochód, ubrania, elektronika - za każdym z tych produktów stoi sieć wymiany, która łączy ludzi …
Notas del episodio
Handel jest tak oczywistą częścią naszego życia, że prawie go nie zauważamy. Poranna kawa, telefon w kieszeni, samochód, ubrania, elektronika - za każdym z tych produktów stoi sieć wymiany, która łączy ludzi, firmy i państwa z różnych części świata.
W nowym odcinku „Ceteris Paribus. Prosto o ekonomii” opowiadamy o tym, dlaczego ludzie i państwa w ogóle handlują. Wracamy do Adama Smitha i podziału pracy, do Davida Ricarda i przewagi komparatywnej, a także do pytania, dlaczego nie opłaca się robić wszystkiego samemu.
To odcinek o imporcie, eksporcie, cłach, kursach walutowych, bilansie handlowym i bezpieczeństwie gospodarczym. Pokazujemy, że import nie zawsze oznacza słabość, eksport nie zawsze oznacza sukces, a handel nie jest prostą grą, w której ktoś wygrywa kosztem innych. To mechanizm współpracy, specjalizacji i zależności, a jednocześnie potężne źródło dobrobytu.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Mazurek | Czego legalizacja aborcji może nauczyć o sprzedaży?
Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i …
Notas del episodio
Czy dane naprawdę pokazują, jak działa świat… czy tylko to, co chcemy w nich zobaczyć? I dlaczego wiele „oczywistych” wniosków z danych okazuje się błędnych? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
Punktem wyjścia jest jedna z najbardziej kontrowersyjnych hipotez w ekonomii: że spadek przestępczości w USA może mieć związek z decyzja o legalizacji aborcji podjęta kilkanaście lat wcześniej. Ale ta rozmowa szybko staje się czymś więcej niż analizą jednego badania. To opowieść o tym, jak interpretować dane, czym naprawdę różni się korelacja od związku przyczynowo-skutkowego i dlaczego tak łatwo pomylić jedno z drugim.
Razem z MarcinemMazurkiem (mBank) zaglądamy pod kolderkę danych: jak powstają badania, jak działa analiza danych w ekonomii i kiedy możemy mówić o przyczynach, a kiedy tylko o współwystępowaniu zjawisk. Rozmawiamy też o tym, dlaczego polityka publiczna i biznes często opierają się na błędnych wnioskach. To odcinek o tym, jak nie dać się zwieść liczbom i odróżniać korelację od przyczynowości.
🧠 To odcinek o tym:
• dlaczego korelacja nie oznacza związku przyczynowo-skutkowego
• jak działa analiza danych w ekonomii i jakie ma ograniczenia
• czym są eksperymenty naturalne i jak pomagają badać rzeczywistość
• skąd wzięła się hipoteza łącząca aborcję ze spadkiem przestępczości
• dlaczego nawet głośne badania mogą prowadzić do sporów i korekt
• jak błędna interpretacja danych wpływa na decyzje polityczne i biznesowe
🕰️ CZASÓWKA:
00:00 - Intro: kontrowersyjna hipoteza
00:51 - Czy aborcja może wpływać na przestępczość?
05:00 - Dlaczego proste wyjaśnienia nie wystarczają
10:09 - Gdzie intuicja myli się z danymi
15:03 - Policja, kary i ich rzeczywisty wpływ
20:50 - Jak bada się przyczynowość w ekonomii
26:18 - Eksperymenty naturalne: jak działa „los” w danych
33:12 - Gdzie badania zaczynają się chwiać
41:25 - Krytyka i poprawki metodologiczne
49:42 - Czy wyniki przetrwały próbę czasu
53:33 - Nowe badania i alternatywne wyjaśnienia
57:28 - Granice eksperymentów w ekonomii
1:09:16 - Liczba odcinka i zakończenie
🎙️ Gość: Marcin Mazurek
Ekonomista z doktoratem z SGH, związany z mBankiem, specjalizujący się w analizie danych i rynków finansowych. Na codzien zajmuje się interpretacją złożonych zależności ekonomicznych i tłumaczeniem ich na język decyzji gospodarczych.
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
#ekonomia#analizadanych #statystyka #rynkifinansowe #politykapubliczna
Praca. Cena czasu człowieka.
Dlaczego jedni wysyłają dziesiątki CV i nie dostają odpowiedzi, a inni prowadzą firmy i mówią, że nie ma ludzi do pracy? Rynek pracy pełen jest takich pozornych sprzeczności. Tu nie wystarczy, że popyt spotka …
Notas del episodio
Dlaczego jedni wysyłają dziesiątki CV i nie dostają odpowiedzi, a inni prowadzą firmy i mówią, że nie ma ludzi do pracy? Rynek pracy pełen jest takich pozornych sprzeczności. Tu nie wystarczy, że popyt spotka się z podażą. Praca nie jest zwykłym towarem, a do powstania zatrudnienia potrzebujemy czegoś więcej.
W nowym odcinku sprawdzamy, jak naprawdę działa rynek pracy. Wyjaśniamy, czym jest bezrobocie, jak się je mierzy, czym różni się bezrobocie rejestrowane od BAEL i dlaczego nie każda osoba, która nie pracuje, jest statystycznie bezrobotna.
To także odcinek o płacach, kompetencjach, sile przetargowej, płacy minimalnej, migracjach, demografii i technologii. W tej podróży towarzyszą nam wielcy ekonomiści: Smith, Keynes, Becker, Schumpeter, Ricardo, Marks i Clark, jako przewodnicy po różnych sposobach myślenia o pracy. Bo rynek pracy to nie tylko statystyki. To miejsce, w którym gospodarka spotyka się z czasem, bezpieczeństwem i godnością człowieka.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Myck | Dane kontra intuicja, czyli jak bada się skutki reform?
Czy reforma emerytalna, płaca minimalna albo tania herbata naprawdęzmieniają życie ludzi, czy tylko dobrze wyglądają w danych? O przyczynowości,ekonomii i pułapkach interpretacji opowiada Michał Myck …
Notas del episodio
Czy reforma emerytalna, płaca minimalna albo tania herbata naprawdęzmieniają życie ludzi, czy tylko dobrze wyglądają w danych? O przyczynowości,ekonomii i pułapkach interpretacji opowiada Michał Myck. Zapraszają: JoannaTyrowicz i Marcin Bojanowski.
Rozmawiamy o tym, dlaczego samo„tłoczenie z danych” nie wystarcza, jeśli chcemy zrozumieć świat. Bierzemy nawarsztat jeden konkretny przykład, gdy dane same niczego nie powiedzą: wiek,czas i rok urodzenia splatają się w jeden statystyczny węzełek, którego nie dasię rozwiązać samym patrzeniem na wykres.
W odcinku pojawia się herbata,która mogła ratować życie nie dlatego, że była herbatą, lecz dlatego, żewymagała gotowania wody. Są też klasyczne badania o płacy minimalnej, polskareforma emerytalna z 1999 roku i pytanie, dlaczego gospodarstwa domowe nieuzupełniają prywatnymi oszczędnościami całej utraty przyszłych emerytur.
To rozmowa o tym, jak działaanaliza przyczynowo-skutkowa, jak bada się skutki reform, czym są naturalneeksperymenty i dlaczego dobra polityka publiczna potrzebuje empirycznej pokory.Dowiesz się, dlaczego dobre dane bywają mniej oczywiste niż dobra opowieść, iczemu projektowanie reform bez zrozumienia ludzkich zachowań może skończyć siękosztownym mirażem.
🧠 To odcinek o tym:
- dlaczego w badaniach społecznych tak trudno odróżnić wpływ wieku, czasu i rokuurodzenia;
- jak naturalne eksperymenty pomagają badać przyczynowość tam, gdzie nie da sięcofnąć życia ludzi jak taśmy w laboratorium;
- czemu tańsza herbata w XVIII-wiecznej Wielkiej Brytanii może być historią ośmiertelności, jakości wody i sile danych;
- co badania Carda i Kruegera pokazały o płacy minimalnej, zatrudnieniu i intuicjachekonomicznych;
- jak reforma emerytalna z 1999 roku wpłynęła na prywatne oszczędności przyszłychemerytów;
- dlaczego ochrona przedemerytalna może działać inaczej na osoby już zatrudnione, ainaczej na tych, którzy szukają pracy.
Ten odcinek wyemitowaliśmy wjednym z pierwszych sezonów naszego podcastu, przypominamy go bo jest świetnymprzygotowaniem do następnej rozmowy.
🕰️ CZASÓWKA:
00:00 - Początek: skąd wiadomo,co jest przyczyną?
00:40 - Tłoczenie: dane to dopiero początek
03:18 - Chwila: wiek, czas i rocznik w jednym splocie
08:27 - Herbata: gotowana woda i spadek śmiertelności
13:25 - Minimalna: płaca minimalna kontra intuicja
17:24 - Emerytalna: reforma 1999 i prywatne oszczędności
22:25 - Przedemerytalna: ochrona pracownika i reakcje rynku
28:01 - Podsumowanie: jak wyłapać efekt reformy
34:06 - Numerek: 30%, czyli szklanka w 70% pusta
38:08 - Zakończenie: po co nam więcej badań empirycznych🎙️ Gość:Michał Myck
Michał Myck jest profesoremekonomii, współtwórcą Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA. W badaniach pokazuje,jak z danych wydobywać nie tylko wzory, ale też wiarygodne wnioski oprzyczynach i skutkach. Jego zainteresowania badawcze obejmują przede wszystkimkwestie społeczne, rolę świadczeń, transferów i podatków, a także decyzjewewnątrz gospodarstw domowych.
🕹️ Montaż: Aleksandra Łapkiewicz
Budżet. Rachunek za państwo.
Budżet państwa to nie tylko arkusz z liczbami. To opowieść o tym, jakie państwo budujemy w krótkiej i długiej perspektywie. Bo za każdą pozycją w ustawie budżetowej kryje się decyzja, czy więcej stawiamy na …
Notas del episodio
Budżet państwa to nie tylko arkusz z liczbami. To opowieść o tym, jakie państwo budujemy w krótkiej i długiej perspektywie. Bo za każdą pozycją w ustawie budżetowej kryje się decyzja, czy więcej stawiamy na zdrowie czy może obronność, obniżamy podatki czy zwiększamy wydatki, stawiamy inwestycje już dziś czy wolimy mniejsze zadłużenie jutro. Budżet pokazuje, gdzie kończą się polityczne obietnice, a zaczyna prawdziwy rachunek.
Maciej opowiada, skąd państwo bierze pieniądze, na co je wydaje i co się dzieje, gdy wydatki są większe niż dochody. Poznacie różnicę między deficytem a długiem publicznym, oraz zrozumiecie, jak działają obligacje skarbowe i dlaczego państwo nie jest zwykłym gospodarstwem domowym, choć też nie może wydawać bez końca.
To także odcinek o zaufaniu. Bo dług publiczny sam w sobie nie musi być problemem. Może finansować inwestycje, bezpieczeństwo i rozwój. Problem zaczyna się wtedy, gdy staje się sposobem odkładania trudnych decyzji na przyszłość. Wtedy budżet przestaje być tylko planem dochodów i wydatków, a staje się testem odpowiedzialności państwa.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Wójcik | Finansowe centra świata
Gdzie znajduje się finansowe centrum świata? Londyn?Nowy Jork? A może Chiny? Kto naprawdę rządzi globalnymi finansami i czy dominacja dolara jest zagrożona? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i …
Notas del episodio
Gdzie znajduje się finansowe centrum świata? Londyn?Nowy Jork? A może Chiny? Kto naprawdę rządzi globalnymi finansami i czy dominacja dolara jest zagrożona? Zapraszają: Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
W rozmowie z Dariuszem Wójcikiem analizujemy historię pieniądza, ewolucję centrów finansowych orazgeopolitykę globalnych rynków – od Antwerpii i Potosí po światłowody między Chicago a Nowym Jorkiem oraz sztuczną inteligencję.
Dlaczego Antwerpia stała się finansowym sercem Europy, mimo że Hiszpania była polityczną potęgą? Jak Napoleon nieświadomie pomógł Londynowi zostać globalnym centrum finansowym? Czy Nowy Jork naprawdę zdetronizował Londyn, czy oba miasta tworzą dziś finansową oś świata?
To odcinek o tym:
- jak powstają iupadają centra finansowe
- dlaczego kapitałucieka przed brakiem wolności
- czy Chiny mogą staćsię nowym globalnym centrum finansowym
- jak polityka wpływana pieniądz
- dokąd zmierzaglobalizacja finansowa
Rozmawiamy także o Singapurze i o tym, czy sankcje finansowe mogą osłabić globalnąpozycję dolara. Sprawdzamy, jak technologia i milisekundy decydują dziś oprzepływach kapitału oraz czy cyfrowy pieniądz i AI zmieniają reguły gry.
🕰️ CZASÓWKA:
0:00 - Intro
1:05 - Czy pieniądz trzeba było wymyślić?
8:44 - Antwerpia w szesnastym wieku
17:10 - Jakie czynniki decydują o centrum finansowym świata?
22:11 - Co sprawia że ta rola spada?
28:36 - W jakim stopniu konkurują centra finansowe o wpływy?
39:29 - Singapur jako centrum finansowe Azji
46:21 - Czy globalizacja narzuca nowe technologie?
55:33 - Jak Singapur sobie radzi z wysoką wartością kapitału w relacji do PKB?
59:40 - Na ile globalizacja jest podobna do ewolucji?
1:04:47 - Czy finanse istniały by bez innowacji?
1:09:07 - Czy możliwy jest świat w którym odkrywamy miejsce gdzie finanse rozwinęły się w całkiem inny sposób?
1:10:25 - Liczba odcinka / Outro
🎙️ Gość: Dariusz Wójcik
Profesor NationalUniversity of Singapore specjalizujący się w finansach globalnych, geografiiekonomicznej oraz zrównoważonym rozwoju. Autor pierwszego na świecieAtlasu Finansów. Profesor Oxford University,
Jest redaktoremczasopisma Finance &Space i założycielemGlobal Network on Financial Geography.
https://www.geog.ox.ac.uk/staff/dwojcik.html
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
Pieniądz. Jedna waluta, wiele gospodarek.
W trzeciej części serii o pieniądzu przyglądamy się euro - projektowi, który miał być czymś więcej niż wygodną walutą na wakacje. Euro to obietnica stabilności, głębszej integracji i większego zaufania między …
Notas del episodio
W trzeciej części serii o pieniądzu przyglądamy się euro - projektowi, który miał być czymś więcej niż wygodną walutą na wakacje. Euro to obietnica stabilności, głębszej integracji i większego zaufania między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Ale też historyczny eksperyment, w którym jedna polityka pieniężna musi pasować do gospodarek o różnej produktywności, poziomie zadłużenia, historii i odporności na kryzysy.
W tej opowieści cofamy się do załamania systemu z Bretton Woods, pierwszych europejskich prób stabilizacji walut, ECU, raportu Delorsa i traktatu z Maastricht. Pokazujemy, dlaczego Europa uznała, że wspólny rynek potrzebuje wspólnego pieniądza. I co państwo zyskuje, ale też traci, gdy rezygnuje z własnej waluty, stóp procentowych i zarządzania kursem.
To odcinek o ambicji, zaufaniu i cenie integracji. O Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Portugalii i Włoszech, gdzie kryzys strefy euro odsłonił słabości wspólnej waluty. Ale też o Słowacji, państwach bałtyckich, Chorwacji i Bułgarii, gdzie euro stało się narzędziem stabilizacji, głębszej integracji i europejskiej wiarygodności. Bo euro nie jest prostą historią sukcesu ani porażki. To opowieść o tym, jak trudno zbudować jeden pieniądz dla wielu różnych gospodarek, i jak wiele zaufania potrzeba, żeby taki projekt przetrwał.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Bukowski | Nierówności w geografii: czemu jedne miasta bogacą się szybciej?
Nie każda mapa nierówności pokazujeprawdziwe granice gospodarki. W tym odcinku pytamy, dlaczego jedne miasta iregiony przyciągają płace, ludzi i usługi, a inne zostają w tyle. Zapraszają:Patrycja Maciejewicz …
Notas del episodio
Nie każda mapa nierówności pokazujeprawdziwe granice gospodarki. W tym odcinku pytamy, dlaczego jedne miasta iregiony przyciągają płace, ludzi i usługi, a inne zostają w tyle. Zapraszają:Patrycja Maciejewicz (Gazeta Wyborcza) i Joanna Tyrowicz (GRAPE).
Paweł Bukowskipokazuje, że nierówności to nie tylko różnice między bogatymi i biednymiosobami. To także pytanie o miejsce: czy twoje zarobki, szanse i koszty życiazależą od tego, czy mieszkasz w Warszawie, Londynie, Manchesterze, MińskuMazowieckim czy na obrzeżach metropolii?
W odcinkurozbrajamy pozornie proste porównania regionów. Bo jeśli w jednym kraju„regionem” jest dzielnica Londynu, a w innym całe miasto, to dane potrafiąopowiedzieć historię w krzywym zwierciadle. Dlatego rozmowa prowadzi przezlokalne rynki pracy, aglomeracje, metropolizację, globalizację, automatyzację,spadek znaczenia związków zawodowych i pytanie, dlaczego bogaci coraz bardziejróżnią się między miejscami, a biedni coraz częściej zarabiają podobnieniezależnie od adresu.
Dowiesz się,dlaczego Wielka Brytania wcale nie musi być rekordzistką nierównościprzestrzennych, czemu Francja jest w badaniach osobliwym wyjątkiem i jak rynekmieszkaniowy może decydować o tym, czy duże miasta pozostaną dostępne także dlanauczycieli, pracowników usług i młodych ludzi. To rozmowa o ekonomii miast,rynku pracy i ukrytej geografii szans.
🧠 To odcinek o tym:
- czym są nierówności przestrzenne i dlaczego nie wystarczy porównywać średnich dochodów między regionami
- jak lokalne rynki pracy lepiej opisują życie gospodarcze niż granice administracyjne;
- dlaczego Londyn, Warszawa czy Manchester nie kończą się tam, gdzie kończy się gmina albo powiat;
- jak globalizacja, automatyzacja i przejście od przemysłu do usług zmieniły mapę płac;
- dlaczego związki zawodowe, negocjacje zbiorowe i płaca minimalna mogą zmniejszać różnice między miejscami;
- co metropolizacja, mieszkania i demografia mówią o przyszłości dużych miast.
Ten odcinek wyemitowaliśmy wjednym z pierwszych sezonów naszego podcastu, przypominamy go bo jest świetnymprzygotowaniem do następnej rozmowy.
🕰️ CZASÓWKA:
00:00 -Dochody, majątki i geografia nierówności
00:48 - Czym są nierówności przestrzenne?
05:44 - Czy lepiej żyć w bogatym mieście?
08:40 - Jak naprawdę porównywać regiony?
14:43 - Nowa mapa: lokalne rynki pracy
18:00 - Które kraje są najbardziej nierówne przestrzennie?
23:57 - Związki zawodowe jako hamulec nierówności
28:50 - Od przemysłu do usług: wielka zmiana strukturalna
31:45 - Czy uniwersytety ratują miasta?
37:03 - Polaryzacja rynku pracy
43:32 - Metropolizacja i granice dużych miast
46:48 - Mieszkanie: prawo czy towar?
50:47 - Demograficzne tsunami
56:17 - Numerek odcinka🎙️ Gość: PawełBukowski
Paweł Bukowskijest ekonomistą związanym z University College London i Polską Akademią Nauk. Zawodowozajmuje się nierównościami. W podkaście opowiada o tych przestrzennych,lokalnych rynkach pracy, płacach i tym, jak zmiany strukturalne gospodarki przepisująmapę szans między miastami, regionami i peryferiami.
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
Pieniądz. Cena zaufania
Skoro pieniądz nie opiera się już na złocie ani srebrze, to co właściwie sprawia, że nadal mu ufamy? Odpowiedzi na to pytanie szukamy pośród współczesnych instytucji, które stoją na straży jego stabilności …
Notas del episodio
Skoro pieniądz nie opiera się już na złocie ani srebrze, to co właściwie sprawia, że nadal mu ufamy? Odpowiedzi na to pytanie szukamy pośród współczesnych instytucji, które stoją na straży jego stabilności: banku centralnego, Rady Polityki Pieniężnej i narzędzi polityki pieniężnej.
To odcinek, w którym jasno wskazujemy, że decyzje o stopach procentowych, celu inflacyjnym czy płynności systemu finansowego nie są aderwane od naszej codzienności. Wręcz przeciwnie. To decyzje, które wpływają na raty kredytów, ceny mieszkań, wartość oszczędności, inwestycje firm i nasze bieżące zakupy.
Poznajemy nowe pojęcia, które pozwalają nam lepiej zrozumieć dyskurs publiczny: inflacja, deflacja i stagflacja. Wyjaśniamy, czym jest koszyk inflacyjny, dlaczego „moja inflacja” może różnić się od oficjalnej i dlaczego polityka monetarna oraz fiskalna powinny iść w tym samym kierunku.
Jeśli zgadzamy się, że pieniądz to zaufanie, to musimy zaakceptować, że to zaufanie ma swoją cenę.
CeterisParibus x Tłoczone z danych
To podcast dla tych, którzy chcą rozumieć świat gospodarki głębiej. Jak działa rynek? Państwo? Jakie jest miejsce człowieka w systemie gospodarczym?
Zaprasza Maciej Krzysztoszek.
Javorcik | Wypadek przy pracy? Bezpieczeństwo, a globalizacja
Jaka jest prawdziwa skala wypadków przy pracy? Co naprawdę mówią dane i kto poprawia bezpieczeństwo? Z danych tłoczy Beata Javorcik (Oxford & EBRD).W rozmowie z Beatą Javorcik analizujemy, jak mierzy się …
Notas del episodio
Jaka jest prawdziwa skala wypadków przy pracy? Co naprawdę mówią dane i kto poprawia bezpieczeństwo? Z danych tłoczy Beata Javorcik (Oxford & EBRD).
W rozmowie z Beatą Javorcik analizujemy, jak mierzy się bezpieczeństwo pracy, dlaczego dane międzynarodowebywają niespójne i skąd biorą się ogromne różnice w raportowaniu między krajami.
Czy kapitał zagraniczny poprawia standardy BHP? Czy przejęcie firmy przez międzynarodowego inwestora możerealnie zmniejszyć liczbę poważnych wypadków? A jeśli tak – czy chodzi o technologię, organizację pracy, szkolenia, czy presję reputacyjną w globalnych łańcuchachdostaw?
Rozmawiamy o tym:
- dlaczego statystyki wypadków przy pracy tak bardzo się różnią;
- czy zagraniczne firmy są bezpieczniejsze od lokalnych;
- gdzie czai się większe ryzyko – w pracy fizycznej czy biurowej;
- jak mierzyć ergonomię i zdrowie psychiczne;
- jak globalizacja wpływa na standardy bezpieczeństwa pracy.
🕰️ CZASÓWKA:
0:00 - Intro
0:48 - Ile osób umiera w pracy?
7:48 - Z czego wynika mniejsza lub większa liczba wypadków?
14:18 - Zależność między pochodzeniem kapitału a skutkami dla pracowników
21:32 - James Bond i zasady BHP
27:20 - Czy firmy chcą czy muszą przestrzegać zasad bezpieczeństwa?
34:19 - Skąd firmy biorą kulturę korporacyjną?
41:45 - Bezpieczeństwo fizyczne a bezpieczeństwo mentalne
45:58 - Japońska fabryka w Tajlandii
46:51 - Liczba odcinka / Outro
🎙️ Gościni: Beata Javorcik
Główna ekonomistka Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz profesor ekonomii Uniwersytetu Oksfordzkiego (jako pierwsza kobieta w historii objęła tam Statutory Professorship in Economics). Specjalizuje się w handlu międzynarodowym i inwestycjach bezpośrednich.
https://www.economics.ox.ac.uk/people/beata-javorcik
🕹️ Montaż: Maximillian Nosal
Aquí están los 40 episodios más recientes de 126. Los anteriores están en el feed del podcast.
Podcasts similares
Más podcasts de Ciencias
¿Es tu podcast?
Confírmalo con una entrada en tu feed: aquí recibes un código, lo añades como podcast:txt en el canal de tu feed y nosotros lo comprobamos. Después tu podcast aparecerá como «verificado» en SoundNode.