
Najbrzydsze zwierzę świata
Notes de l’épisode
Golec piaskowy to jeden z najdziwniejszych gryzoni świata. Wygląda jak pomarszczona parówka z zębami, a potrafi żyć ponad 30 lat. Ma niezwykłe mechanizmy ochrony przed nowotworami i toleruje skrajny niedobór tlenu. W eksperymencie golce przeżyły nawet 18 minut całkowicie bez tlenu. Skąd biorą się te zdolności i co mają wspólnego ze starzeniem?Pod ziemią golce tworzą kolonie przypominające społeczności mrówek: z królową, robotnikami i podziałem obowiązków. Królowa podczas kolejnych ciąż wydłuża kręgosłup, mieszkańcy jednej kolonii posługują się własnym dialektem, a wspólne spanie w ciasnej stercie pomaga im utrzymać ciepło. W tym świecie nawet jedzenie odchodów ma biologiczny sens.Badania nad golcami łączą zagadkę długowieczności z naprawą DNA, działaniem kwasu hialuronowego i nietypowym odczuwaniem bólu. Naukowcy poznają mechanizmy ich powolnego starzenia i wysokiej odporności na nowotwory. Niektóre z tych przystosowań udało się już częściowo przenieść na myszy, poprawiając ich zdrowie i wydłużając życie. Czy ta podziemna parówka może kiedyś pomóc także ludziom?https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2024.02.21.581483v1https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9657576/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2013881/https://journals.biologists.com/jeb/article/210/2/261/17116/Growing-out-of-a-caste-reproduction-and-the-makinghttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18951517/https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ady0481https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aef4157http://link.springer.com/article/10.1186/s12915-018-0546-zhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10666664/https://www.nature.com/articles/nature12234https://www.nature.com/articles/nature10533https://link.springer.com/article/10.1007/s10974-022-09623-3https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211124716312748http://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2214810/