Skip to content

Najbrzydsze zwierzę świata

November 6, 2026 · 22 min

Show notes

Golec piaskowy to jeden z najdziwniejszych gryzoni świata. Wygląda jak pomarszczona parówka z zębami, a potrafi żyć ponad 30 lat. Ma niezwykłe mechanizmy ochrony przed nowotworami i toleruje skrajny niedobór tlenu. W eksperymencie golce przeżyły nawet 18 minut całkowicie bez tlenu. Skąd biorą się te zdolności i co mają wspólnego ze starzeniem?Pod ziemią golce tworzą kolonie przypominające społeczności mrówek: z królową, robotnikami i podziałem obowiązków. Królowa podczas kolejnych ciąż wydłuża kręgosłup, mieszkańcy jednej kolonii posługują się własnym dialektem, a wspólne spanie w ciasnej stercie pomaga im utrzymać ciepło. W tym świecie nawet jedzenie odchodów ma biologiczny sens.Badania nad golcami łączą zagadkę długowieczności z naprawą DNA, działaniem kwasu hialuronowego i nietypowym odczuwaniem bólu. Naukowcy poznają mechanizmy ich powolnego starzenia i wysokiej odporności na nowotwory. Niektóre z tych przystosowań udało się już częściowo przenieść na myszy, poprawiając ich zdrowie i wydłużając życie. Czy ta podziemna parówka może kiedyś pomóc także ludziom?https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2024.02.21.581483v1https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9657576/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2013881/https://journals.biologists.com/jeb/article/210/2/261/17116/Growing-out-of-a-caste-reproduction-and-the-makinghttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18951517/https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ady0481https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aef4157http://link.springer.com/article/10.1186/s12915-018-0546-zhttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10666664/https://www.nature.com/articles/nature12234https://www.nature.com/articles/nature10533https://link.springer.com/article/10.1007/s10974-022-09623-3https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2211124716312748http://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2214810/

All episodes of Doktor z TikToka

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.