Dwa Kilo Mózgu

Dzień dobry, kochani, dzisiaj bierzemy na tapet muzykę, robimy muzyczne psychotesty i zdradzamy, które z nas jest prawdziwym muzycznym dziadem!📱 Odcinek powstał we współpracy reklamowej z Duolingo, a jeśli macie ochotę, to korzystając z tego linku, możecie przez 2 tygodnie korzystać z Duolingo Super za darmo: https://www.duolingo.com/superpass?invite=BDHTZTB5CWWKTNJY6VGLPJNPHYPromocja dotyczy nowych użytkowników, a w Duolingo Super nie macie reklam, dostajecie spersonalizowane ćwiczenia i możecie popełniać tyle błędów, ile dusza zapragnie! :D📆 Nasz najgorszy kalendarz na najlepszy 2027 rok znajdziecie tutaj: https://patronite-sklep.pl/kolekcja/dwa-kilo-mozgu/ [marka własna]Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu Nasza grupka na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu

Dzień dobry, kochani, dzisiaj porozmawiamy sobie o nauce języków obcych, a dokładniej o tym, czy wgrywa nam ona do mózgu nowe osobowości i antydemencyjne protokoły. Odcinek powstał we współpracy z Duolingo, a jeśli macie ochotę, to korzystając z tego linku, możecie przez 2 tygodnie korzystać z Duolingo Super za darmo: https://www.duolingo.com/superpass?invite=BDHTZTB5CWWKTNJY6VGLPJNPHY

Promocja dotyczy nowych użytkowników, a w Duolingo Super nie macie reklam, dostajecie spersonalizowane ćwiczenia i możecie popełniać tyle błędów, ile dusza zapragnie! :D

Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu

Nasza grupka na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu

Źródła:

Intrinsic Functional Connectivity in the Adult Brain and Success in Second-Language Learning | The Journal of Neuroscience, 2016

Decision-making depends on language: A meta-analysis of the Foreign Language Effect | Bilingualism: Language and Cognition, 2021

The Foreign Language Effect on Tolerance of Ambiguity | Bilingualism: Language and Cognition, 2022

Does Bilingualism Influence Cognitive Aging? | Annals of Neurology, 2014

Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu

Nasza grupka na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu

Dzisiaj rozmawiamy o tym, jak się (nie za bardzo) ruszamy i dlaczego to ważne. Go teams!

Źródła:

Raport merytoryczny projektu WF z AWF Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości za rok 2025

Sport and physical activity - Eurobarometer Report | April-May 2026

WHO Guidelines On Physical Activity And Sedentary Behaviour | November 2020

Kliknij Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu

Kliknij grupka na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu

Ciemno, buro i ponuro? Co to dla nas, kochani! Sprawdziliśmy, jak najlepiej przetrwać nadchodzące miesiące i być może nawet odnaleźć gdzieś głęboko w sobie małą jesieniarę.

Jak nie być SAD? Wyjaśniamy, czym dokładnie jest sezonowe zaburzenie afektywne (SAD) oraz dlaczego fototerapia i „przenośne słońce” to prawdziwa, poparta badaniami metoda na walkę z nim.

Stop kanapowemu marazmowi! Rozważamy, jak jesienią nie skisnąć w domu. Przegląd kuriozalnych muzeów i wycieczek krajoznawczych w służbie wychodzenia na mikro-przygody, nawet kiedy pada!

Kulturalny pakiet ratunkowy. Dzielimy się naszymi ulubionymi jesiennymi czytadłami i słuchadłami, które mogą umilać długie i zimne wieczory.

Zapraszamy!

Dzisiejsze źródło:

Defeating SAD (Seasonal Affective Disorder): A Guide to Health and Happiness Through All Seasons - Norman E. Rosenthal

Nasz Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu

Grupka na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu

Rozmawiamy dzisiaj o Zielonej Tarczy Wschód, czyli koncepcji. która dowodzi, że cele obronnościowe i przyrodnicze mogą się pokrywać, a dzika natura to nie tylko rezerwuar bioróżnorodności, ale też potencjalny element infrastruktury obronnej. Zapraszamy Was dlatego do lasu, na bagno i nad rzekę, aby zrozumieć, w jaki sposób naturalne bariery krajobrazowe mogą spowalniać lub paraliżować ruchy wrogich wojsk. Wszystko to opisano w raporcie Zielona Tarcza Wschód, który omawiamy.

źródła:

Raport „Zielona Tarcza Wschód, czyli jak lasy i mokradła mogą wzmocnić bezpieczeństwo i obronność Polski”

NIK: Adaptacja Gospodarki leśnej Lasów Państwowych do zmian klimatycznych

NIK: Realizacja działań na rzecz osiągnięcia dobrego stanu wód w Polsce

Bardzo dziękujemy Client Earth Prawnikom dla Ziemi za pomoc!

💰Zachęcamy do wspierania nas na Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu

Dzięki tym funduszom, dołączyła do nas montażystka Justyna! Absolutnie nie wyrabialiśmy już z montowaniem odcinków na czas, a dzięki temu jesteśmy w stanie utrzymać cotygodniowy harmonogram publikacji!

Grupa na Facebooku: https://www.facebook.com/groups/dwakilomozgu

Czy influencer może być twoim ziomkiem, mimo że nigdy ze sobą nie rozmawialiście? Debatujemy dzisiaj o relacjach paraspołecznych, czyli jednostronnych więziach, które nawiązujemy z osobami z ekranu: influencerami, celebrytami, aktorami i artystami.

• Anatomia e-przyjaźni: Wyjaśniamy, czym są relacje paraspołeczne, jak bardzo stały się powszechne w dobie mediów społecznościowych i jak łatwo przychodzi nam stworzenie w głowach iluzji bliskości
• Sympatia tylko w jedną stronę: analizujemy mechanizm relacji, w której Ty wiesz o czyimś życiu, codzienności i przemyśleniach bardzo wiele, ale ta druga osoba prawdopodobnie nie zdaje sobie nawet sprawy z Twojego istnienia
• Wpływ na psychikę i dobrostan: zaglądamy do (nielicznych) badań naukowych i sprawdzamy, czy cyfrowi przyjaciele to zagrożenie, czy może jednak takie relacje mogą mieć zaskakująco pozytywny wpływ na nasz nastrój i być kołem ratunkowym na czasy towarzyskiej posuchy.

Zapraszamy i jak zawsze przepraszamy!

źródła:

1. Parasocial Engagement With Social Media Influencers and Mental Health Outcomes: Systematic Review and Meta-Analysis
2. “I see you, I know you, it feels good” – Qualitative and quantitative analyses of ambient awareness as a potential mediator of social networking sites usage and well-being
3. Characterising the Influence of Parasocial Experience on the Media Figures’ Audiences: A Scoping Review
4. Ambient awareness: From random noise to digital closeness in online social networks

Kochani, założyliśmy Patronite! Jeśli macie ochotę i możliwość wesprzeć nas w tworzeniu tego podcaściku, będziemy ogromnie wdzięczni: https://patronite.pl/dwakilomozgu

Tymczasem dzisiaj bierzemy na warsztat nagrody Ig Nobel, które wyróżniają prace naukowe, które w pierwszym odruchu śmieszą, ale w drugim skłaniają do myślenia! Zapraszamy was dlatego na lekki i absurdalny odcinek, w którym rozmawiamy m.in o:

• Starych majtach w służbie gleboznawstwa: czyli o tym, jak szwajcarscy naukowcy znaleźli sposób na zaangażowanie w naukę obywateli.
• Aerodynamicznych pryncypiach smarkania: a co, jeśli całe życie smarkaliście źle? Dzisiaj mówimy temu żałosnemu epizodowi STOP i odkrywamy, jak dmuchać nos jak profesjonalista!
• Idealnym pisuarze: czy wiecie, że każdego dnia rozbryzganiu o ścianki niewłaściwie skonstruowanych pisuarów może ulegać nawet milion litrów moczu?! Na szczęście tęgie głowy tego świata już rozpracowały temat i oferują wspaniałe rozwiązania!

Zapraszamy do słuchania!

Odnośniki do wszystkich prac, które dzisiaj omawiamy, znajdziecie na stronie Ig Nobli: https://improbable.com/ig/winners/#ig2026

📣 Odpaliliśmy Patronite: https://patronite.pl/dwakilomozgu 📣Jeśli macie ochotę i możliwość wesprzeć nas i nasz mały podcaścik w procesie stawania się wielkim, potężnym PODCAŚCIDŁEM, dołączajcie!

Tymczasem w dzisiejszym odcinku zapraszamy na dyskusję o spaniu! Bardzo możliwe, że i wy obudziliście się dzisiaj niewyspani, dlatego bierzemy na tapet:

- statystyki snu w naszym kraju: dlaczego Polacy nagminnie nie dosypiają?

- koszmary o pełnym pęcherzu: czy sen o pójściu do toalety może skończyć się łóżkową katastrofą?

- sztukę spania: sprawdzamy, jakie są sposoby na najlepsze regeneracyjne drzemki i najbardziej odżywcze spanka nocne.

Dzisiaj (wyjątkowo!) można ziewać w trakcie słuchania!

Zapraszamy i życzymy słodkich snów!

źródła:

książka „Dlaczego śpimy” Matthew Walker

araport „Sen, seks i smartfony” | Gemius

The Impact of Sleep: From Ancient Rituals to Modern Challenges

kwestionariusz Ru-SATED

Imbalanced sleep increases mortality risk by 14–34%: a meta‐analysis

Suppression of sleepiness in drivers: Combination of caffeine with a short nap

Light exposure during sleep impairs cardiometabolic function

Association of Exposure to Artificial Light at Night While Sleeping With Risk of Obesity in Women

The importance of sleep regularity: a consensus statement of the National Sleep Foundation sleep timing and variability panel

Kochani, dzisiaj wietrzymy głowy i przedstawiamy najbardziej kontrowersyjne, bezkompromisowe, GORĄCE opinie - zarówno nasze, jak i Wasze! Zapraszamy do wbijania kija w mrowisko i przejścia przez własne katharsis w komentarzach!

• Kulinarne sacrum: Maciek wyjaśnia, dlaczego Włosi powinni oddać fartucha w kwestii pizzy :O
• Wielka suvizacja Polski: „carspreading”, czyli rozrastanie się samochodów niszczy nasze ulice i infrastrukturę oraz zagraża bezpieczeństwu, a Kasia w swojej odezwie do narodu zachęca wszystkich, by dołączyli do jej postulatu kurczenia aut!
• Internet na dowód: rejestr komentarzy zostawionych w internecie dołączony do profilu w mObywatelu? Hot or not?

Zapraszamy do słuchania (póki jeszcze możecie, iykyk) i dajcie znać, co wam leży dziś na sercu!

źródła:

Nadmierne spożycie soli, cukru i tłuszczu zagraża zdrowiu - prof. dr hab. n. med. Longina Kłosiewicz-Latoszek

Spontaneous Physical Activity Defends Against Obesity Catherine M. Kotz, Claudio E. Perez-Leighton, Jennifer A. Teske, Charles J. Billington

Ever-bigger? Car size at a crossroads. Increasing car size, and its impacts on urban space, road safety and resource use

Prevalence and global estimates of unsafe listening practices in adolescents and young adults: a systematic review and meta-analysis - Lauren K Dillard, Malachi Ochieng Arunda, Lucero Lopez-Perez, Ricardo X Martinez, Lucía Jiménez, Shelly Chadha

Kochani, nadszedł wielki dzień dla naszego podcaściku! Oto pierwsza w historii #współpracareklamowa!!! Partnerem dzisiejszego odcinka jest BookBeat, czyli aplikacja do słuchania audiobooków i czytania e-booków, w której czeka na was ponad milion tytułów!

Z kodzikiem: dwakilomozgu wszyscy nowi użytkownicy dostają na próbę i za darmo 70 dni z 40h słuchania i czytania, a oferta ta jest ważna tylko do 13 września 2026 i w tym roku już się nie powtórzy. Naszym zdaniem warto!

Możecie z niej skorzystać tutaj:

https://www.bookbeat.com/pl/dwakilomozgu?utm_source=spotify&utm_medium=podcast&utm_campaign=PL-dwakilomozgu-action-45982&utm_content=textlink-spot-epi-description-70d&utm_term=deal3

Tymczasem w odcinku wracamy do czasów bez internetu i wyruszamy w podróż przez strony kultowych gazetek naszej młodości. Przeglądamy stare numery Bravo oraz Popcornu i sprawdzamy, czym nasze milenialskie skorupki nasiąkały za młodu. Żeby spojrzeć na to wszystko okiem trzeźwym i krytycznym, odwołujemy się do książki „Girl on girl”, która stanowi wnikliwą analizę popkultury lat 90. i dwutysięcznych.

• „Uff jak gorąco!”- takim tytułem okraszono jeden z artykułów składający się z bardzo sugestywnych zdjęć przeróżnych celebrytek. Sprawdzamy, co młode millenialki mogły z niego wynieść i dlaczego raczej nic fajnego.

• Listy do redakcji. Analizujemy kącik porad sercowo-pierwszorazowych i sprawdzamy, jak gazetki wypełniały lukę w ówczesnej edukacji seksualnej.

• Fura Ushera xd - przenosimy się prosto na pokład autokaru Ushera, w którym gwiazdor przetrzymuje liczne precjoza, np. pod postacią LAPTOKA z internetem i ośmiu par okularów! Nie przegapcie tej jazdy!

Zapraszamy do słuchania!

Źródła:

„Girl on Girl. Jak popkultura zwróciła kobiety przeciw sobie” - Sophie Gilbert

Rocznik Demograficzny 2025 - GUS

Psychospołeczne i demograficzne następstwa wczesnej inicjacji seksualnej nastolatków - W. Wróblewska

Nastoletnie macierzyństwo jako problem indywidualny i społeczny - E. Włodarczyk

Spotkanie z nami w niedzielę, 30.08.2026!

uwagapolowanie.pl

W dzisiejszy odcinku przyglądamy się temu, jak platformy społecznościowe wpływają na postrzeganie własnego ciała - zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.

• niebezpieczne scrollowanko: rozmawiamy o badaniach, które łączą czas spędzony w social mediach (szczególnie tych bazujących na przekazie wizualnym) z niezdrowymi nawykami i zaburzonym obrazem ciała.
• „Thin is in!”: popkultura powróciła do kultu bardzo szczupłych damskich sylwetek. Rozkładamy na czynniki pierwsze mechanizmy, które do tego doprowadziły.
• Czego boi się chłop? Bierzemy na warsztat zaburzenie, którego nowe diagnozy pojawiają się w niepokojącym tempie, a dotyczą głównie chłopców i mężczyzn: bigoreksję. Algorytmy wpędzają mężczyzn w poczucie, że ich ciała są niedostatecznie umięśnione, a spod tej presji trudno się wydostać.

Zapraszamy!

Źródła:

Relation Between Social Media Use and Body Image Concerns and Disordered Eating in Adolescence: A Systematic Review and Meta-Analysis (2026)

The impact of social media use on body image and disordered eating behaviors: Content matters more than duration of exposure (2023)

2023 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons

2024 Procedural Statistics Release - American Society of Plastic Surgeons

Being dangerously thin is back in. Is the body-positivity era officially over? / The Guardian

Eating Disorders in Men and Boys - Douglas Bunnell / NEDA

Muscle Dysmorphia - Roberto Olivardia, PhD; Aaron Blashill, PhD; Jonathan Hoffman, PhD / International OCD Foundation

Social Media Exposure and Muscle Dysmorphia Risk in Young German Athletes: A Cross-Sectional Survey with Machine-Learning Insights Using the MDDI-1 (2025)

Wracamy po przerwie i na dobry początek przyglądamy się polaryzacji społecznej. Sprawdzamy, jak łatwo można dać się wciągnąć w większe i mniejsze wojenki, zgłębiamy meandry naszej psychiki i szukamy rzeczy, które wciąż łączą Polaków ponad podziałami.

• My, Polacy! Analizujemy, w jakich obszarach polaryzacja w naszym kraju rośnie, a gdzie (o dziwo!) zaczynamy mówić jednym głosem (czy jest to głos szaleńca?)
• Mózg w grupie. Rozważny, czy romantyczny? Chłodno analizujący świat, czy może jednak wariacik, który kocha czuć siłę płynącą z bycia w kupie? Rozmawiamy o fascynujących badaniach pokazujących, że świat dzielimy na „my” i „oni” o wiele łatwiej niż się wydaje.
• Ponad podziałami. Omawiamy kwestię absolutnie kluczową, czyli odwieczny spór majonezowy (Kielecki vs Winiary), by na koniec odnaleźć narodową harmonię w tym, co łączy nas wszystkich niezależnie od poglądów!

Czy pokłócimy się o to, jak się nie kłócić? Sprawdźcie sami! Zapraszamy!

Źródła:

Polaryzacja społeczeństwa polskiego a klasy i warstwy społeczne - Fundacja im. S. Batorego

Why We’re Polarized - Ezra Klein

Experiments in Intergroup Discrimination, Henri Tajfel

Motivated numeracy and enlightened self-government - Behavioural Public Policy

Raport z Projektu „Polska rozmawia” - Fundacja Nowej Wspólnoty

Cudze chwalicie, swego nie znacie! W dzisiejszym odcinku wracamy z ostatnich wojaży prosto do Warszawy i zabieramy Was na nieoczywistą wycieczkę wzdłuż Wisły. Przyglądamy się jej najbardziej zapracowanym mieszkańcom, czyli bobrom! Podglądanie miejskiej przyrody staje się dla nas pretekstem do rozmowy o sprawach ważkich, np. o sytuacji hydrologicznej w naszym kraju (spoiler: niewesołej).

* Inżynierowie środowiska - bobry to wielka siła krajobrazotwórcza, a ich aktywność w zapisach archeologicznych pomylić można z ludzką!* megafauna - dyskutujemy o megabobrach, które mierzyły metr wysokości i dwa długości * mała retencja, wielki ratunek - dlaczego te niepozorne gryzonie są naszymi największymi sprzymierzeńcami w walce z suszą, a ich przedsięwzięcia deklasują pod względem efektywności i kosztów wszelkie ludzie wysiłki infrastrukturalne?

Zapraszamy do słuchania, spacerowania wzdłuż Wisły i obdarzania bobrów całym szacunkiem, na jaki zasługują!

W drugim odcinku naszej letniej serii wyjazdowej wyruszamy na Pogórze Przemyskie - jedno z najbogatszych przyrodniczo miejsc na mapie naszego kraju. Zachowane tu fragmenty reliktowej Puszczy Karpackiej to przyrodniczy raj, w którym rządzą żbiki, niedźwiedzie, rysie i wilki. Dlaczego więc ten wyjątkowy teren od długich dekad nie może doczekać się ochrony, na jaką zasługuje? Omawiamy kulisy systemowego paraliżu i zabieramy Was w podróż do miejsca, o którym słyszało niewielu, a które zachwyca każdego.

• Najdzikszy zakątek Polski pod lupą: rozmawiamy o niesamowitej bioróżnorodności tego terenu, starych drzewach pamiętających minione epoki i oraz o tym, jak zorganizować krajoznawczy trip po miejscu, w którym gdzieniegdzie łatwiej jest trafić na tropy wilka niż na drugiego człowieka.
• Dlaczego od 25 lat w Polsce nie powstał żaden park narodowy? Rozmawiamy o tzw. „samorządowym wecie” oraz o tym, jak lokalna polityka potrafi skutecznie zablokować ochronę najcenniejszych skarbów polskiej natury.
• Pani Stanisława i niesamowite muzeum w Rybotyczach: żeby jednak nie było tylko poważnie, Maciek relacjonuje swoją wspaniałą wizytę w Rybotyczach. Poznajcie panią Stanisławę, lokalną pasjonatkę, która własnymi rękami stworzyła i samodzielnie prowadzi niezwykłe muzeum, ratując od zapomnienia burzliwą i skomplikowaną historię swojej wsi!

Zapraszamy do słuchania!

jeśli będziecie planować wypad do planowanego Turnickiego Parku Narodowego, to zacznijcie od tej mapki, jest bardzo pomocna! https://dzikiekarpaty.org/wp-content/uploads/2022/06/turnicki_11_11_update_062022_druk.pdf

źródła:

Historia starań o utworzenie Turnickiego Parku Narodowego - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze

Projektowany Turnicki PN. Stan walorów przyrodniczych - 35 lat od pierwszego projektu parku narodowego na Pogórzu Karpackim - Fundacja Dziedzictwo Przyrodnicze, WWF Polska

Jak rozwiązać spór o Turnicki PN - WWF Polska

Krwawy biznes w polskich lasach. Dewizowi myśliwi za jelenia płacą 4500 zł - Business Insider

Parki narodowe – to się opłaca - Greenpeace Polska

Polska Rzeczpospolita Leśna, czyli jak Lasy Państwowe stały się państwem w państwie - Marek Józefiak

Eksperci: można przełamać impas w tworzeniu parków narodowych - Client Earth

Ruszamy w Polskę z naszą wakacyjną serią wyjazdową! Na pierwszy ogień idą Żory na Górnym Śląsku, czyli rodzinne miasto Kasi, która w tym odcinku ujawnia wieloletnie skrywane oblicze lokalnej patriotki.

• Żorski Omnibus i gotowy plan na wycieczkę: Kasia zamienia się w jednoosobowe biuro podróży i przedstawia kompletny plan krótkiego wypadu do Żor. Dowiecie się, co zobaczyć, gdzie zjeść i jak odpocząć w tym pięknym mieście.
• Quiz z wielką nagrodą: Maciek bezlitośnie testuje wiedzę Kasi o Żorach. Czy lokalna patriotka poradzi sobie z podchwytliwymi pytaniami i zgarnie nagrodę główną, czy może jednak polegnie z kretesem?
• Transformacja energetyczna: na Śląsku nie sposób uciec od tematu węgla, dlatego rozmawiamy o transformacji energetycznej oraz umowie społecznej rządu z górnikami, a raczej o tym, dlaczego jest ona poddawana ogromnej krytyce.

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

Transformacja energetyczna w Polsce | Edycja 2025 - Forum Energii

2025_wrapped - Forum Energii

Umowa rządu z górnikami – bomba z opóźnionym zapłonem - Forum Energii

Dopłaty do górnictwa w 2025 roku. Ile dołożymy do wydobycia węgla? - Demagog

regulamin konkursu: https://docs.google.com/document/d/1UfW-6v3h02-AtV9RzK-9KWRm6-gAEe2Fy0ego6lsI_0/edit?usp=sharing

Gdzie się podziały tamte wakacje? Jeśli wam też zdarzyło się mrugnąć w czerwcu i zorientować się, że oto nadszedł październik, ten odcinek jest dla was! Sprawdzamy, co o ładowaniu życiowych baterii i celebracji chwili mówi nauka oraz jak zapamiętać te ciepłe miesiące na dłużej i wejść w jesień bez wyrzutów sumienia, że latko znowu minęło niedocenione.

• Sztuka savouringu pod lupą. Omawiamy strategie celebrowania małych chwil, tak by nie wyparowały one z głowy po dwóch dniach i pomogły nam stworzyć bank wspomnień, do którego można wracać w trudnych momentach.
• Stop produktywności! Jak wyzwolić się z dyktatury produktywności, odhaczania zadań i inbox zero, ale jednocześnie nie stracić pracy i pieniędzy? Omawiamy praktyczne strategie zarządzania czasem tak, by priorytetem było żyćko, a nie niekończący się zapierdol.
• Poradnik solo przygody! Maciek dzieli się pomysłami na odbycie (małej lub dużej) samotnej przygody w wakacje, a Kasia zdradza przepisy na najlepsze letnie napoje i przekąski! :D

Zapraszamy do słuchania!

książki, o których mówiliśmy (linki są afiliacyjne, co oznacza, że kupując przez nie, drobny % od sprzedaży wędruje do nas):

„Cztery tysiące tygodni”: https://www.ceneo.pl/174513498#crid=803347&pid=11417

„Znaki zodiaku”: https://www.ceneo.pl/166271536#crid=803349&pid=11417

„Goście weselni”: https://www.ceneo.pl/183331174#crid=803351&pid=11417

Bardzo przyjemny film, o którym mówiła Kasia w kontekście nazwania swojego lata: https://www.youtube.com/watch?v=vSt7uXyrk50

źródła:

Current Progress and Future Directions for Theory and Research on Savoring - Fred D. Bryant

Zamiast czytać książkę, znowu spędziliście cały wieczór na scrollowaniu? My też i dlatego w tym odcinku bierzemy pod lupę naszą drastycznie malejącą zdolność do koncentracji. Mamy w związku z nią dwie wiadomości. Dobra: to nie nasza wina. Zła: stoimy w obliczu problemu, który zdaje się stanowić zagrożenie dla całego społeczeństwa.

• Zaprojektowani na rozkojarzenie. Jak giganci technologiczni celowo eksploatują słabości naszej psychiki?
• Grubsza sprawa. Dlaczego zanik zdolności do głębokiego skupienia to nie tylko nasz prywatny problem, ale też zagrożenie dla demokracji?
• Ten nieszczęsny screentime. Podrzucamy przetestowane na sobie patenty na odzyskanie kontroli nad telefonem, ale przede wszystkim tłumaczymy, dlaczego ta walka wymaga systemowych rozwiązań.

Zapraszamy do słuchania!

źródło: książka „Złodzieje. Co okrada nas z uwagi” Johanna Hariego

Milenialsi jako „pokolenie pomostowe”, czyli jedyne w historii, które potrafi absolutnie biegle poruszać się i w świecie offline, i w świecie online. To o nas! W tym odcinku cofamy się do czasów, w których po internet trzeba było dzwonić telefonem na kablu, sprawdzamy, jak to technologiczne rozdarcie wpłynęło na nas i wybieramy się na wspaniały nostalgia trip.

• Między trzepakiem a gadu gadu. Jak gwałtowne upowszechnienie się sieci ukształtowało milenialsów i co to oznacza, że jesteśmy zakotwiczeni w dwóch różnych światach?
• Archiwa internetowego humorku. Maciek zaprasza na wielki, przegląd wczesnych polskich memów!
• Milenialsi kontra Zetki. Sprawdzamy, czym milenialskie dziadki różnią się od cool dzieciaków Zetek (które, btw., kończą za rok trzydziestkę :O)

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

1. 5 things to keep in mind when you hear about Gen Z, Millennials, Boomers and other generations - Pew Center

2. Communication Preferences of Generations X, Y, and Z in Receiving Media Content

3. Internet w Polsce - Dariusz Baran

4. Młodzi ludzie o życiu zawodowym - CBOS

5. Młodzi i media społecznościowe - CBOS

6. Młodzi Polacy o wyzwaniach stojących przed ich pokoleniem - CBOS

Demografowie rwą włosy z głowy, politycy rozkładają ręce, a być może prawdziwy winowajca spadku dzietności spoczywa właśnie w twojej dłoni. W tym odcinku sprawdzamy, czy smartfony i cyfrowa rewolucja wpłynęły na to, że wszyscy mamy mniej dzieci.

• Smartfon winny (prawie) wszystkiemu. Pojawiają się głosy o tym, że cyfrowa rewolucja zmieniła to, jak wchodzimy ze sobą w relacje i być może sprawiła, że zamiast zajmować się romansowaniem, wolimy wysyłać sobie memy.
• Zetki na randkach. Przyglądamy się miłosnemu życiu młodego pokolenia w Polsce i sprawdzamy, czy w ich łóżkach faktycznie panuje taka posucha, jak piszą w mediach.
• Tinderowy poligon: Kasia próbuje rozszyfrować dzisiejszą randkową nomenklaturę i sprawdzić, czy przetrwałaby na tinderowym rynku matrymonialnym.

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

1. Artykuł w FT: Why birth rates are falling everywhere all at once
2. Wide And Shallow: Digital Technology And The Post-2007 Fertility Decline
3. Życie towarzyskie i uczuciowe młodych Polaków / CBOS

Zamiast tylko krzyczeć do telewizora, postanowiliśmy zrobić z naszego oglądania polskiej edycji „Love is Blind” projekt badawczy! Każda para z show posłużyła nam za punkt wyjścia do pogadania o różnych związkowych zagwozdkach i spojrzenia na nie z punktu widzenia nauki.

* Miłość z ADHD. Jak z życiem uczuciowym radzą sobie osoby z ADHD?

* Śmieszkowanie i randkowanie. Dlaczego poczucie humoru niby jest ważne i dla chłopa, i dla baby, ale śmieszne baby wcale nie cieszą się większym powodzeniem u chłopów?

* Statystyki niewierności. Jak powszechne są dziś zdrady, kto najczęściej się ich dopuszcza i jakie pobojowisko zostawia po sobie skok w bok?

Zapraszamy do słuchania, auuu!

źródła:

1. “I Felt Like a Burden”: An Exploration Into theExperience of Romantic Relationships for PeopleWith ADHD

2. Production and appreciation of humor as sexually selected traits

3. 2025_wrapped - raport Forum Energii

4. Effects of spousal, friend, and family relationships on marital instability across the first 16 years of marriage

5. Cheating in relationships – literature review, doi: 10.12923/2083-4829/2024-00231

U was też stres stał się wiernym, choć niechcianym towarzyszem? W tym odcinku rozmawiamy o tym, co nas spina i sprawdzamy, w jaki sposób można z tą spiną walczyć oraz wykorzystać naukę w służbie odzyskania świętego spokoju!

• Ewolucyjny błąd systemu: dlaczego reakcja, która dawniej pozwalała przeżyć, dzisiaj zamienia nasze ciała w fabryki kortyzolu?
• Zestaw ratunkowy: omawiamy naukowo sprawdzone sposoby na to, by zarządzać stresem lepiej - przygotujcie książeczkę z dowcipami oraz sztangę!
• Zmiana optyki: próbujemy wzbudzać w sobie pozytywne nastawienie, ale niestety wychowaliśmy się w tym pięknym zakątku świata zwanym Polską i mamy z tym problem

Zapraszamy do słuchania!

źródła:

1. Neurobiology and Systems Biology of Stress Resilience
2. Whatever does not kill us: Cumulative lifetime adversity, vulnerability, and resilience.
3. Feasibility of a Humor Training to Promote Humor and Decrease Stress in a Subclinical Sample: A Single-Arm Pilot Study
4. Investigating associations between physical activity, stress experience, and affective wellbeing during an examination period using experience sampling and accelerometry
5. A synergistic mindsets intervention protects adolescents from stress

Coraz więcej osób, zamiast na kozetkę u terapeuty, trafia do czatu z AI, szukając tam wsparcia, rady albo po prostu kogoś, do kogo można się odezwać. Darmowy, zawsze dostępny i empatyczny powiernik lęków, czy może cyfrowa pułapka?

Dzisiaj rozmawiamy o:

• Więziach paraspołecznych: Jak to się dzieje, że zaczynamy czuć do linijek kodu prawdziwe przywiązanie?
• Odklejeniu AI: Dlaczego sztuczna inteligencja chętniej przytaknie naszym urojeniom, niż wyprowadzi kogokolwiek z błędu?
• AI na kozetce: Omawiamy przeciekawe badanie, w którym AI zwierzała się człowiekowi z rzekomych traum.

Zapraszamy na odcinek! 🤖🧠

Wy też macie wrażenie, że każdy sprzęt psuje się tuż po gwarancji, dawniej fajne aplikacje zmieniają się w cyfrowe śmietniki, a ubrania rozpadają po dwóch założeniach? To enshittification, a po polsku gównowacenie, czyli zjawisko, przez które świat wokół nas staje się coraz bardziej byle jaki.

W tym odcinku analizujemy mechanizmy, które sprawiają, że tandeta stała się nową normą. Rozmawiamy o tym:

• Dlaczego kiedyś rzeczy przeżywały swoich właścicieli, a dziś rozpadają się od samego patrzenia?
• Dlaczego platformy internetowe stały się płonącą kupą gówna?
• Jak uniknąć świata, w którym wszystko zrobione jest z dykty?

Zapraszamy do słuchania! 📉💩

Link do live'a z żarówką Centennial Light: http://bulbcam.cityofpleasantonca.gov/view/view.shtml?id=788513&imagepath=%2Fmjpg%2Fvideo.mjpg&size=1