Aller au contenu

Polityka o historii: Tomasz Bonek. Obłęd w Breslau. Akcja T4, sterylizacja i czystość rasy

10 novembre 2026 · 44 min

Notes de l’épisode

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” Tomasz Bonek, autor książki „Obłęd w Breslau”, odsłania najciemniejsze karty medycyny XX w. Wyjaśniamy, jak pseudonauka i radykalna eugenika w imię postępu przekształciły się w zinstytucjonalizowany aparat zbrodni, jakim dysponowała III Rzesza. Omawiamy powojenny kryzys gospodarczy i zastanawiamy się, jak wyglądało życie w III Rzeszy. Jak to się stało, że natarczywa propaganda i naziści zdołali przekonać społeczeństwo do fizycznej eksterminacji najsłabszych? Jak wyglądała wymuszona prawem sterylizacja medyczna ponad 400 tys. obywateli?
Osią rozmowy jest zbrodnicza akcja T4, czyli masowe mordowanie ludzi (na celowniku były osoby chore psychicznie i niepełnosprawne). Pokazujemy, jak funkcjonowały w tamtym czasie szpitale psychiatryczne w Polsce i na Śląsku (m.in. w Lubiążu), w których personel medyczny przeprowadzał systemowe, ciche eutanazje.
Tłem tych tragicznych wydarzeń jest przedwojenny Breslau, który stanowił główny poligon doświadczalny nazistowskiej antropologii. To tam Egon von Eickstedt prowadził obsesyjne pomiary tysięcy mieszkańców. Odcinek rzuca również zupełnie nowe światło na to, jak wyglądał Wrocław po wojnie. Ujawniamy fakty o niemieckich naukowcach pracujących po 1945 r. dla polskich instytucji. Zacieranie się tych granic dowodzi, że eugenika w Polsce miała swoje niespodziewane, mroczne epizody.
3 rzeczy, których dowiesz się z odcinka:
1. Jak szkoła wychowywała do zbrodni?
2. Jakie były kulisy systemu, w którym środowisko lekarskie czerpało korzyści finansowe z przeprowadzania zabiegów?
3. Jakie były powojenne losy profesora Eickstedta?
Oś czasu:
00:00 - Najciekawsze fragmenty
02:30 - Twórca eugeniki: dlaczego czynnik ekonomiczny miał wpływ na rozwój idei rasowych?
05:47 - Kim był Egon von Eickstedt?
09:45 - Dlaczego idee eugeniki znalazły posłuch w biednym Wrocławiu?
14:48 - Problemy Eickstedta w związku z III Rzeszą
19:58 - Zabiegi sterylizacyjne ludności
25:15 - Goebelsiada: czym była?
30:25 - Pacjenci, którzy znikają ze szpitali psychiatrycznych
36:58 - Jak Egon von Eickstedt odnalazł się po wojnie?

Tomasz Bonek prowadzi czytelników ulicami przedwojennego Wrocławia, śladami zbrodni ukrytych za fasadą nauki. Na podstawie dokumentów i historii ofiar odsłania, jak lekarze, antropolodzy i urzędnicy legitymizowali pseudonauką nazistowski terror, przymusowe sterylizacje i machinę Zagłady.

Książka Tomasza Bonka

Tous les épisodes de Polityka o historii

Paramètres

Affichage

Langue

Détermine les stations affichées en premier sur la page d’accueil.

Historique

Les stations et épisodes écoutés récemment et tes dernières recherches sont seulement enregistrés dans ce navigateur.

Notifications

Un court message quand un podcast que tu suis publie un nouvel épisode. Désactive un podcast précis avec la cloche sur sa page.

Compte

Enregistrez vos favoris – dans l’app et sur le site.

Raccourcis clavier

/
Ouvrir la recherche
Espace
Lecture ou pause
← →
Dans le lecteur : 15 s en arrière, 30 s en avant (épisodes) · dans une rangée : tuile suivante
↑ ↓
Dans une rangée : cible dans la tuile
Début / Fin
Dans une rangée : première ou dernière tuile
Esc
Fermer la fenêtre ou le menu
?
Cet aperçu
En cours de lecture

Voir la station

À suivre

    Ajoutez des épisodes avec « À suivre » – ils seront lus après l'épisode en cours.