Aller au contenu

#72 - Jak działa RNA i czy możemy programować komórki? | prof. Janusz Bujnicki

7 octobre 2026 · 1 h 7 min

Notes de l’épisode

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Januszem Bujnickim o tym, jak działa RNA, jak sztuczna inteligencja pomaga je badać i na ile potrafimy projektować cząsteczki o określonych funkcjach.

Co właściwie potrafi RNA poza przenoszeniem informacji potrzebnej do produkcji białek? Dlaczego ta sama cząsteczka może przyjmować różne kształty i jak wpływa na to jej otoczenie? Czy umiemy dziś przewidzieć jej działanie, a nawet zaprojektować RNA o określonej funkcji?

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Jakie funkcje może pełnić RNA poza pośredniczeniem w produkcji białek?
- Na ile sekwencja RNA określa jego strukturę, a na ile o kształcie cząsteczki decydują środowisko i inne cząsteczki?
- Jak modyfikacje chemiczne mogą zmieniać strukturę i działanie RNA?
- Skąd pochodzą dane potrzebne do modelowania RNA i dlaczego jego strukturę trudniej przewidywać niż strukturę białek?
- Co potrafią dziś metody sztucznej inteligencji, w tym AlphaFold, i gdzie napotykają ograniczenia?
- Dlaczego poznanie jednego możliwego kształtu RNA nie wystarcza do zrozumienia jego funkcji?
- Czym różni się trafne przewidywanie od wyjaśnienia mechanizmu działania cząsteczki?
- Na ile potrafimy projektować RNA o zadanych właściwościach i czego uczy przykład modyfikowanego tRNA?
- Dlaczego łatwiej projektować warianty znanych cząsteczek niż zupełnie nowe struktury?
- Czy da się przewidzieć, jak zmiana na poziomie pojedynczych atomów wpłynie na komórkę lub organizm?
- Jak rozwój kriomikroskopii elektronowej może zmienić badania nad RNA?
- W jakim sensie RNA może działać jak przełącznik lub element bramki logicznej?

Prof. Janusz Bujnicki jest profesorem nauk biologicznych, członkiem Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej (EMBO) oraz członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. W swoich badaniach łączy bioinformatykę, biologię strukturalną i metody doświadczalne. Jego zespół rozwija narzędzia do modelowania struktur RNA i ich oddziaływań, m.in. ModeRNA i SimRNA, oraz bazę MODOMICS poświęconą modyfikacjom RNA. W Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie bada również, jak poznanie struktury tych cząsteczek może pomóc w projektowaniu RNA o nowych funkcjach.

Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_Bujnicki
Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie: https://www.iimcb.gov.pl/
Laboratorium Bioinformatyki i Inżynierii Białka: https://www.iimcb.gov.pl/pl/laboratoria-iimcb/laboratorium-bioinformatyki-i-inzynierii-bialka

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp
00:01:12 Czym jest RNA i co potrafi?
00:02:57 Sekwencja, struktura i środowisko
00:07:53 Jak modyfikacje chemiczne zmieniają RNA?
00:09:26 Jak badamy i przewidujemy strukturę RNA?
00:15:03 Czym RNA różni się od białek?
00:20:56 Granice przewidywania struktury RNA
00:24:00 Sztuczna inteligencja i AlphaFold
00:28:20 Czy potrafimy przewidzieć funkcję RNA?
00:30:37 Predykcja a rozumienie mechanizmu
00:36:05 Projektowanie RNA
00:39:45 Projektowanie i modyfikowanie tRNA
00:43:04 Czy można zaprojektować zupełnie nową strukturę?
00:47:52 Kriomikroskopia i nowe dane doświadczalne
00:51:19 Od atomów do komórek: granice przewidywania
00:59:54 Przyszłość badań i zastosowań RNA
01:03:39 Bramki logiczne z RNA

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt:
Sebastian Jaskulski

Tous les épisodes de To Bardziej Skomplikowane

Paramètres

Affichage

Langue

Détermine les stations affichées en premier sur la page d’accueil.

Historique

Les stations et épisodes écoutés récemment et tes dernières recherches sont seulement enregistrés dans ce navigateur.

Notifications

Un court message quand un podcast que tu suis publie un nouvel épisode. Désactive un podcast précis avec la cloche sur sa page.

Compte

Enregistrez vos favoris – dans l’app et sur le site.

Raccourcis clavier

/
Ouvrir la recherche
Espace
Lecture ou pause
← →
Dans le lecteur : 15 s en arrière, 30 s en avant (épisodes) · dans une rangée : tuile suivante
↑ ↓
Dans une rangée : cible dans la tuile
Début / Fin
Dans une rangée : première ou dernière tuile
Esc
Fermer la fenêtre ou le menu
?
Cet aperçu
En cours de lecture

Voir la station

À suivre

    Ajoutez des épisodes avec « À suivre » – ils seront lus après l'épisode en cours.