NRC Onbehaarde Apen
- Folgen
- 444
- Erscheint
- wöchentlich
- Letzte Folge
- 10. Nov. 2026
Über den Podcast
Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.
Folgen 444
Depressief door haargroeimiddel? Dit weten we (niet) over finasteride
‘Word je kaal, hop on that fin!’ Op socialmedia zijn er tientallen succesverhalen te vinden over fin, oftewel, finasteride, een haargroeimiddel tegen kaalheid. Maar scroll je verder vind je ook horrorverhalen …
Shownotes
‘Word je kaal, hop on that fin!’ Op socialmedia zijn er tientallen succesverhalen te vinden over fin, oftewel, finasteride, een haargroeimiddel tegen kaalheid. Maar scroll je verder vind je ook horrorverhalen over bijwerkingen als libido-problemen, hevige depressie en zelfs suïcidegedachten. Hoe kan het dat er zulke extreme verhalen bestaan bij dit middel? Wat is er over te vinden in wetenschappelijke literatuur? Peter spreekt in deze aflevering met Karlijn en redacteur Hugo Schiffers die samen onderzoek deden naar finasteride.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Presentatie: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gast: Hugo Schiffers
Redactie, regie en montage: Rosa van Toledo
EIndmix: JP Geersing
Video: Rikke Prent
Muziek: Extince, Iedereen petje af.
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Waar en hoe gaat klimaatmonster El Niño de wereld raken?
De super El Niño, de Godzilla onder de klimaatmonsters komt eraan. We weten steeds beter waarom, hoe en waar dit monster opduikt. Maar betekent dit dat de wereld goed is voorbereid? Karlijn en Peter vragen het …
Shownotes
De super El Niño, de Godzilla onder de klimaatmonsters komt eraan. We weten steeds beter waarom, hoe en waar dit monster opduikt. Maar betekent dit dat de wereld goed is voorbereid? Karlijn en Peter vragen het klimaatjournalist Felix Voogt.
Presentatie: Karlijn Saris, Peter van der Ploeg
Gast: Felix Voogt
Redactie, regie en montage: Liz Dautzenberg
Coördinatie: Rosa van Toledo
Video: Rikke Prent
Eindmix: Lars van Leeuwen
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Vrije seks en de ruk naar rechts: wat klopt er van vooroordelen over de babyboomers?
De babyboomers van het eerste uur worden dit jaar tachtig. Was het de generatie van vrije seks, vinexwijken, gillen bij The Beatles, zitkuilen, eigenwijze hebberigheid en, uiteindelijk, de flapperende …
Shownotes
De babyboomers van het eerste uur worden dit jaar tachtig. Was het de generatie van vrije seks, vinexwijken, gillen bij The Beatles, zitkuilen, eigenwijze hebberigheid en, uiteindelijk, de flapperende telefoonhoesjes? Karlijn en Peter vragen het economisch redacteur Maarten Schinkel en cultuurhistoricus Pieter van Os.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Presentatie: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gasten: Maarten Schinkel en Pieter van Os
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Eindmix: Lars van Leeuwen
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Onbehaarde Apen in de gym: de wetenschap achter sporten (live!)
Leef je om te sporten of sport je om te leven? Maakt niet uit, in deze speciale aflevering van Onbehaarde Apen, live opgenomen vanaf het Betweter Festival in Utrecht, gaan we in op alle aspecten van sport en …
Shownotes
Leef je om te sporten of sport je om te leven? Maakt niet uit, in deze speciale aflevering van Onbehaarde Apen, live opgenomen vanaf het Betweter Festival in Utrecht, gaan we in op alle aspecten van sport en bewegen. Wat is fitheid eigenlijk, kunnen sprinters marathonlopers worden en andersom, waarom zou je creatine eten en hoeveel stappen moet je nou per dag zetten? Karlijn en Peter duiken de gym in!
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Host: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gasten: Guido Vroemen enThijs Eijsvogels
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Eindmix: Lennart van Kasterop
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
AI kan zelf virussen ontwerpen, straks ook biowapens?
Groot nieuws! Wetenschappers hebben een heel nieuw biologisch virus ontworpen met AI. Goed nieuws, want als ze dat kunnen, kunnen ze met AI ook medicijnen voor allerlei nare ziektes maken. Of is het slecht …
Shownotes
Groot nieuws! Wetenschappers hebben een heel nieuw biologisch virus ontworpen met AI. Goed nieuws, want als ze dat kunnen, kunnen ze met AI ook medicijnen voor allerlei nare ziektes maken. Of is het slecht nieuws, omdat we er met zo'n zelf geknutseld virus allemaal aan gaan? Peter en Karlijn zoeken hun heil bij Simone Harmsen, die bij het Rathenau Instituut de ontwikkelingen in de medische wereld in perspectief zet.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Host: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gast: Simone Harmsen
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Nobelprijs scheikunde: spiegelmoleculen en elegantste chemische experiment ooit
Zoals een linkerhand niet in een rechterhandschoen past, zo bestaan in de natuur ook moleculen die elkaars spiegelbeeld zijn: ze bevatten dezelfde bouwstenen, maar zijn zeker niet hetzelfde. Bij veel moleculen …
Shownotes
Zoals een linkerhand niet in een rechterhandschoen past, zo bestaan in de natuur ook moleculen die elkaars spiegelbeeld zijn: ze bevatten dezelfde bouwstenen, maar zijn zeker niet hetzelfde. Bij veel moleculen die belangrijk zijn voor het leven op aarde komt vrijwel uitsluitend een van die twee spiegelbeeldvarianten voor. Maar hoe zorg je er in een laboratorium voor dat een chemische reactie vooral één van beide varianten oplevert? Fransman Henri Kagan (95) en Japanner Kenso Soai (75) droegen met hun onderzoek bij aan die asymmetrische puzzel van de chemie.
Host: Karlijn Saris
Gast: Steven Frölke, Laura Wismans
Redactie en montage: Liz Dautzenberg
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Nobelprijs voor natuurkunde voor een enorm blok ijs dat neutrino's uit de ruimte vangt
Diep begraven in het ijs van Antarctica maakt een telescoop deeltjes uit het heelal zichtbaar: neutrino's, elementaire spookdeeltjes die nergens door worden tegengehouden. Maar in dat ijs geven ze heel soms een …
Shownotes
Diep begraven in het ijs van Antarctica maakt een telescoop deeltjes uit het heelal zichtbaar: neutrino's, elementaire spookdeeltjes die nergens door worden tegengehouden. Maar in dat ijs geven ze heel soms een flitsje, en zo vond de Belg Francis Halzen voor het eerst hoogenergetische neutrino's. Hij kreeg er dinsdag de Nobelprijs voor Natuurkunde voor, en terecht, vindt wetenschapsredacteur Berend Nieuwhof.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Host: Peter van der Ploeg
Gast: Berend Nieuwhof
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Nobelprijs voor geneeskunde naar optogenetica: een lichtknopje in de hersenen
Het begon met een mysterieus molecuul in een algje, dat bleek te reageren op licht. Dat molecuul bleek niet alleen als handig lichtknopje te kunnen werken, het werkte ook in ándere organismen. En nu is de vraag …
Shownotes
Het begon met een mysterieus molecuul in een algje, dat bleek te reageren op licht. Dat molecuul bleek niet alleen als handig lichtknopje te kunnen werken, het werkte ook in ándere organismen. En nu is de vraag wat deze techniek - optogenetica - in onze eigen hersens zou kunnen doen. Voor dat onderzoek kregen Peter Hegemann, Georg Nagel en Karl Deisseroth ein-de-lijk de Nobelprijs voor Geneeskunde. Maar wat ís het precies? Karlijn legt het uit.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Host: Peter van der Ploeg
Gast: Karlijn Saris
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Dierendagheilige Franciscus: bijna zo invloedrijk als Jezus
Heel Italië staat op zijn kop vanwege de 800e sterfdag van Franciscus van Assisi. De heilige wordt vaak in één adem genoemd met dierendag, maar klopt dat wel? Peter en Karlijn spreken met kerkhistoricus en …
Shownotes
Heel Italië staat op zijn kop vanwege de 800e sterfdag van Franciscus van Assisi. De heilige wordt vaak in één adem genoemd met dierendag, maar klopt dat wel? Peter en Karlijn spreken met kerkhistoricus en wetenschapsredacteur Hendrik Spiering over de man die het christendom fundamenteel veranderde, over zijn afkeer van macht en rijkdom en de mythes die over hem zijn ontstaan.
Ben jij een Onbehaarde Apen-luisteraar van het eerste uur? Dan zijn we heel benieuwd naar jou. Heb je een aflevering die je nooit meer vergeet, een moment waar je nog steeds weleens aan terugdenkt, of gewoon een mening die je kwijt wilt? Laat het ons weten. Spreek een voicenote in op 06-41360789. We horen het graag.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Presentatie: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gast: Hendrik Spiering
Redactie: Merel van Waalwijk van Doorn
Montage: Cato Visser
Eindmix: Yeppe van Kesteren
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Waarom haat Donald Trump natuur?
Trump zet het mes in grote stukken beschermd natuurgebied in Utah. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalisten Sjoerd de Jong en Marcel aan de Brugh over het politieke armpje drukken om de Amerikaanse …
Shownotes
Trump zet het mes in grote stukken beschermd natuurgebied in Utah. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalisten Sjoerd de Jong en Marcel aan de Brugh over het politieke armpje drukken om de Amerikaanse wildernis, de positie van inheemse Amerikanen en een wereldbeeld dat vanuit de Staten lijkt over te waaien.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].
Presentatie: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gasten: Marcel aan de Brugh en Sjoerd de Jong
Redactie: Merel van Waalwijk van Doorn
Montage: Cato Visser
Eindmix: Yeppe van Kesteren
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Iedereen kan radicaliseren. Jij ook
Waarom sluit de één zich aan bij een schaakclub, en de ander bij een gewelddadige afscheidingsbeweging? Peter en Karlijn spreken met AI-wetenschapper Mijke van den Hurk, die met simulaties laat zien hoe mensen …
Shownotes
Waarom sluit de één zich aan bij een schaakclub, en de ander bij een gewelddadige afscheidingsbeweging? Peter en Karlijn spreken met AI-wetenschapper Mijke van den Hurk, die met simulaties laat zien hoe mensen op een radicaal pad terecht kunnen komen. Ze ontdekken dat iedereen dit pad kan nemen.
Presentatie: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gast: Mijke van den Hurk
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Foto: Julie Hrudová / ANP
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
IJzertekort: waarom tegen een zware menstruatie niet valt op te eten
Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die onderzoek deed naar een te laag ijzer …
Shownotes
Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die onderzoek deed naar een te laag ijzer onder vrouwen en vragen haar alles over HB-metingen, ferritine, maar ook over hoeveel volkoren boterhammen je eigenlijk moet eten om voldoende ijzer binnen te krijgen.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Presentatoren: Karlijn Saris en Peter van der Ploeg
Gast: Anne van Kessel
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Illustratie: Lois Konijn
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Vuur en het denken over de apocalyps
Hevige bosbranden, natuurrampen en vernietigende oorlogen: de wereld staat in de fik. In tijden van crisis steekt ook een oeroude gedachte de kop op: die van het einde der tijden. Van Herakleitos tot de …
Shownotes
Hevige bosbranden, natuurrampen en vernietigende oorlogen: de wereld staat in de fik. In tijden van crisis steekt ook een oeroude gedachte de kop op: die van het einde der tijden. Van Herakleitos tot de Apocalyps: al duizenden jaren denken mensen na over de schepping én de ondergang van de wereld. In die verbeelding speelt vuur vaak een centrale rol. Het is onlosmakelijk verbonden met voorstellingen van het einde der tijden en van een wereld in crisis. Maar waarom heeft juist vuur zo'n sterke greep op ons denken over het einde én een nieuw begin?
Gast: Sjoerd de Jong
Presentatie: Peter van der Ploeg
Redactie en montage: Liz Dautzenberg
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Diep onder de Waddenzee ligt een vulkaan verstopt
Nederland is plat, maar onder de oppervlakte tussen zand en klei ligt iets verborgen: de Zuidwalvulkaan. De vulkaan was miljoenen jaren geleden actief, maar is lang geleden uitgedoofd. Felix Voogt zocht uit hoe …
Shownotes
Nederland is plat, maar onder de oppervlakte tussen zand en klei ligt iets verborgen: de Zuidwalvulkaan. De vulkaan was miljoenen jaren geleden actief, maar is lang geleden uitgedoofd. Felix Voogt zocht uit hoe die vulkaan daar is ontstaan en hij vroeg zich af: zijn er dan nog meer te vinden?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Presentatie: Karlijn Saris
Gast: Felix Voogt
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Foto: Lois Konijn
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Waarom doet een pepertje pijn?
Je gaat zweten, je hartslag stijgt en soms springen de tranen in je ogen. Een pepertje is niet warm, maar kan je lichaam toch laten geloven dat je mond in lichterlaaie staat. Waarom produceert een plant zo'n …
Shownotes
Je gaat zweten, je hartslag stijgt en soms springen de tranen in je ogen. Een pepertje is niet warm, maar kan je lichaam toch laten geloven dat je mond in lichterlaaie staat. Waarom produceert een plant zo'n brandende stof, en hoe heet kan een peper eigenlijk worden?
Gast: Sander Voormolen
Presentatie: Karlijn Saris
Redactie & montage: Liz Dautzenberg
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Waarom een hoogleraar zijn carrière omgooide om CO2-vrije ijzerverbranding te onderzoeken
Steek ijzer in de brand en je krijgt veel warmte zonder broeikasgassen. Marcel aan de Brugh sprak een hoogleraar die alles uit zijn handen liet vallen om dat verder te onderzoeken. Wordt ijzerverberbranding de …
Shownotes
Steek ijzer in de brand en je krijgt veel warmte zonder broeikasgassen. Marcel aan de Brugh sprak een hoogleraar die alles uit zijn handen liet vallen om dat verder te onderzoeken. Wordt ijzerverberbranding de toekomst van fossielvrije energieopwekking, of is het allemaal te mooi om waar te zijn?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Presentatie: Karlijn Saris
Gast: Marcel aan de Brugh
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Als je hem ziet ben je verslaafd: de vuursalamander
Zoals de feniks altijd uit zijn as herrijst, duikt de salamander al eeuwenlang op in vurige verhalen. De vuursalamander zou zelfs ongeschonden uit de grootste vlammen tevoorschijn komen. Met zijn geel met …
Shownotes
Zoals de feniks altijd uit zijn as herrijst, duikt de salamander al eeuwenlang op in vurige verhalen. De vuursalamander zou zelfs ongeschonden uit de grootste vlammen tevoorschijn komen. Met zijn geel met zwarte huid geheel intact. Zit er een kern van waarheid in die fabels? Gemma Venhuizen gaat in Zuid-Limburg op zoek naar de laatste populaties vuursalamanders van Nederland.
Gast: Gemma Venhuizen
Presentatie: Peter van der Ploeg
Redactie en montage: Liz Dautzenberg
Productie: Rhea Stroink
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Europa brandt: bieden drones, satellieten en andere nieuwe technologie hoop?
Met enorme natuurbranden in Frankrijk, Spanje en Portugal staat Europa voor een nieuwe uitdaging: hoe temmen we zo snel mogelijk al dat vuur? Bedrijven en wetenschappers zetten volop in op nieuwe …
Shownotes
Met enorme natuurbranden in Frankrijk, Spanje en Portugal staat Europa voor een nieuwe uitdaging: hoe temmen we zo snel mogelijk al dat vuur? Bedrijven en wetenschappers zetten volop in op nieuwe blustechnologie, van blusdrones tot doofbommetjes. Peter van der Ploeg dook in de wereld van deze hightech innovaties en vroeg zich af: welke gadgets maken bij het blussen écht het verschil?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Presentatie: Karlijn Saris
Gast: Peter van der Ploeg
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Productie: Rhea Stroink
Illustratie: Lois Konijn
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Hoe fiets je een bergetappe als het eigenlijk te heet is?
Van zinderende Tour-etappes tot hardlopen in de middagzon: sporten in de hitte dwingt ons lichaam te kiezen tussen presteren en afkoelen. Karlijn Saris onderzocht hoe het lichaam met de hitte omgaat en vroeg …
Shownotes
Van zinderende Tour-etappes tot hardlopen in de middagzon: sporten in de hitte dwingt ons lichaam te kiezen tussen presteren en afkoelen. Karlijn Saris onderzocht hoe het lichaam met de hitte omgaat en vroeg zich af: kunnen we nog wel sporten in deze bloedhete zomers?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Presentatie: Peter van der Ploeg
Gast: Karlijn Saris
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Productie: Rhea Stroink
Foto: Gonzalo Fuentes/ Reuters
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Spelen met vuur: de motor van de beschaving?
Van Prometheus tot zomerbarbecue – vuur is al eeuwenlang verbonden met het menselijk verlangen naar macht, vooruitgang en overleving. Hendrik Spiering kijkt terug naar het allereerste vonkje en hij zocht uit …
Shownotes
Van Prometheus tot zomerbarbecue – vuur is al eeuwenlang verbonden met het menselijk verlangen naar macht, vooruitgang en overleving. Hendrik Spiering kijkt terug naar het allereerste vonkje en hij zocht uit: heeft het vuur de menselijke beschaving veroorzaakt, of was het andersom?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Host: Karlijn Saris
Gast: Hendrik Spiering
Redactie: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Koning Alfonso de Wijze was dé cultuurbrenger van de middeleeuwen (en executeerde zijn broer)
Hij zorgde voor één van de eerste echte nationale wetboeken in de middeleeuwen. Hij maakte een dik spellenboek waar vandaag nog wordt mee gespeeld. Hij zong, hij tekende én schreef in de volkstaal. Koning …
Shownotes
Hij zorgde voor één van de eerste echte nationale wetboeken in de middeleeuwen. Hij maakte een dik spellenboek waar vandaag nog wordt mee gespeeld. Hij zong, hij tekende én schreef in de volkstaal. Koning Alfonso de X van Castilië gold als dé cultuurbrenger van de middeleeuwen en werd niet voor niets De Wijze genoemd. Toch eindigde zijn leven tragisch en chaotisch. Na een felle machtsstrijd werd hij door zijn eigen zoon van de troon gestoten en vleugellam gemaakt. Wie was Koning Alfonso? Hoe kon hij zo hoog vliegen, maar ook zo diep vallen? En hoe komt zijn portret in het Capitool?
Het muziekfragment dat aan het begin van de aflevering wordt ingezet is: Cantiga 235 - Medieval Iberian Song van Farya Faraji & World Musicians.
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Host: Gemma Venhuizen
Gasten: Lucas Brouwers en Hendrik Spiering
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Hoe zag verzet eruit in koloniaal Suriname?
De koloniale geschiedenis van Suriname werd lang vooral verteld vanuit het perspectief van koloniale macht. Maar nieuw historisch onderzoek en digitalisering van archieven laten een completer verhaal zien. Niet …
Shownotes
De koloniale geschiedenis van Suriname werd lang vooral verteld vanuit het perspectief van koloniale macht. Maar nieuw historisch onderzoek en digitalisering van archieven laten een completer verhaal zien. Niet alleen een geschiedenis van onderdrukking, maar ook een van voortdurend verzet. Inheemsen verdedigden zich, slaafgemaakten vluchtten van de plantages en bouwden dorpen diep in de binnenlanden. Hoe zag verzet eruit in een systeem dat erop was gericht om je te breken? En hoe heeft dat het beeld van de Surinaamse geschiedenis veranderd?
Shownotes:
In deze aflevering worden de volgende boeken genoemd:
- Wolter van Hoëvell, Slaven en vrijen onder de Nederlandse wet, oorspronkelijk 1854, vijfde editie 2020.
- Anton de Kom, Wij slaven van Suriname, oorspronkelijk 1934.
- Leendert van der Valk, Vergeten plekken, vergeten mensen. Een atlas van het Nederlands slavernijverleden, 2026.
- Hans Buddingh', De geschiedenis van Suriname, achtste herziene editie 2021.
- Tessa Leuwsha, Boni, in het spoor van de Surinaamse vrijheidsstrijder, 2025.
Presentatie: Gemma Venhuizen
Gasten: Nina Jurna, Hans Buddingh
Redactie & montage: Liz Dautzenberg
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Robbert Dijkgraaf legt quantum uit en we begrijpen er nu nog minder van
Robbert Dijkgraaf is natuurkundige, ex-minister, krijgt af en toe regisseur Christopher Nolan op bezoek om over films te praten én weet alles over quantummechanica. Wij mogen hem een uur lang alles vragen over …
Shownotes
Robbert Dijkgraaf is natuurkundige, ex-minister, krijgt af en toe regisseur Christopher Nolan op bezoek om over films te praten én weet alles over quantummechanica. Wij mogen hem een uur lang alles vragen over het vakgebied dat ons hele bestaan probeert te verklaren en het tegelijk nog onbegrijpelijker maakt dan het al was. Hoe werken die allerkleinste deeltjes nu precies? Wat moeten we er eigenlijk mee? En hoe gaat het nu met die veelbelovende quantumcomputer?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Host: Gemma Venhuizen & Peter van der Ploeg
Gast: Robbert Dijkgraaf
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Foto: Merlijn Doomernik
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Van Mozart tot Bob Dylan, wordt muziek echt steeds simpeler?
Is de muziek van vroeger echt beter dan die van nu? In ieder geval is die eenvoudiger geworden, zeggen recente studies. Data-analisten onderzochten duizenden liedjes uit de afgelopen eeuwen en ontdekten dat de …
Shownotes
Is de muziek van vroeger echt beter dan die van nu? In ieder geval is die eenvoudiger geworden, zeggen recente studies. Data-analisten onderzochten duizenden liedjes uit de afgelopen eeuwen en ontdekten dat de complexiteit in de melodie afneemt. Is muziek daarmee slechter geworden? Hoe meet je dat? En waarom zou je dat eigenlijk doen?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
De muziek die in deze aflevering te horen is:
'Grace' - Jeff Buckley
'Feel good Inc.' - Gorrilaz, De la Soul
'What is it about men. Live at North Sea Jazz Festival' - Amy Winehouse
'Altijd is Kortjakje ziek' - Loulou en Lou
'Komm, süsser Tod BWV478' - Johann Sebastian Bach door Leopold Stokowski
Meer informatie: https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/22/wetenschappelijk-aantonen-dat-muziek-vroeger-beter-was-kan-dat-a4927240
Host: Karlijn Saris
Gasten: Berend Nieuwhof en Peter van der Ploeg
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Foto: Getty Images
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Australië is in oorlog met de konijnen
Konijnen: ze zijn schattig, zacht en onschuldig. Toch voert Australië al bijna 170 jaar een felle oorlog tegen deze exoot. Miljoenen konijnen werden vergiftigd, afgeschoten en besmet met virussen. Zonder …
Shownotes
Konijnen: ze zijn schattig, zacht en onschuldig. Toch voert Australië al bijna 170 jaar een felle oorlog tegen deze exoot. Miljoenen konijnen werden vergiftigd, afgeschoten en besmet met virussen. Zonder succes: de dieren vermenigvuldigen zich sneller dan het land ze kan bestrijden. Ze vreten natuur kaal, bedreigen inheemse soorten en ontregelen complete ecosystemen. En dat allemaal omdat een Britse kolonist in 1859 een paar konijnen uit Engeland liet overkomen voor de jacht, uit heimwee naar zijn thuisland.
Presentatie: Karlijn Saris
Gasten: Meike Wijers en Sander Voormolen
Redactie & montage: Liz Dautzenberg
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Hoe de wereld de grip op ebola kwijtraakte
Ebola is terug. En de bestrijding van dit dodelijke virus staat of valt met het op tijd opsporen van besmettingen. Maar juist dat gaat mis bij de huidige uitbraak in de Democratische Republiek Congo, in een …
Shownotes
Ebola is terug. En de bestrijding van dit dodelijke virus staat of valt met het op tijd opsporen van besmettingen. Maar juist dat gaat mis bij de huidige uitbraak in de Democratische Republiek Congo, in een gebied dat al geteisterd wordt door conflicten en humantitaire rampen. Het zicht op het virus is kwijt en de Wereldgezondheidsorganisatie heeft de internationale noodtoestand uitgeroepen. Waarom is deze uitbraak zo moeilijk onder controle te krijgen?
Presentatie: Gemma Venhuizen
Gast: Karlijn Saris
Redactie & montage: Liz Dautzenberg
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
De hoop op schone lucht is terug: groene waterstof komt eraan
Vliegen zonder kerosine. Een staalfabriek zonder kolen. Waterstof is dé belofte van een CO2-vrije toekomst. Maar de praktijk bleek de afgelopen jaren weerbarstig. Projecten liepen vast, bedrijven wachtten op …
Shownotes
Vliegen zonder kerosine. Een staalfabriek zonder kolen. Waterstof is dé belofte van een CO2-vrije toekomst. Maar de praktijk bleek de afgelopen jaren weerbarstig. Projecten liepen vast, bedrijven wachtten op elkaar en de stemming werd steeds somberder. Maar er gloort hoop. In Rotterdam staan twee waterstoffabrieken in de steigers, en er zijn inmiddels leidingen en opslaglocaties in aanbouw. Breekt het waterstoftijdperk dan nu eindelijk aan?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Host: Karlijn Saris
Gasten: Laura Bergshoef en Laura Wismans
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Hoe een geheimzinnige Israëlische start-up de zon wil dimmen
De zon wat 'zachter' zetten: is het sciencefiction of serieuze klimaattechnologie? Met minuscule, reflecterende stofdeeltjes in de lucht wil de Israëlisch-Amerikaanse start-up Stardust een deel van het zonlicht …
Shownotes
De zon wat 'zachter' zetten: is het sciencefiction of serieuze klimaattechnologie? Met minuscule, reflecterende stofdeeltjes in de lucht wil de Israëlisch-Amerikaanse start-up Stardust een deel van het zonlicht terug de ruimte in kaatsen - om zo de opwarming van de aarde af te remmen. Hoe serieus moeten we dit controversiële plan nemen? Wie beslist over de lucht boven ons hoofd? En hoe problematisch is het dat juist een privaat bedrijf hierin het voortouw neemt?
Presentatie: Gemma Venhuizen
Gasten: Laura Wismans, Felix Voogt
Redactie en montage: Liz Dautzenberg
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Hantavirus: wat gebeurde er precies op dat schip en wat nu?
3 doden en minstens 10 besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt. Inmiddels zijn alle passagiers van de cruise geëvacueerd en …
Shownotes
3 doden en minstens 10 besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt. Inmiddels zijn alle passagiers van de cruise geëvacueerd en geïsoleerd. Maar is daarmee de kous af? Hoe zit het met de plekken waar de passagiers destijds van boord zijn gegaan? Wat weten we precies over de besmettingsgraad? Wat kunnen we de komende weken nog verwachten?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected]
Host: Gemma Venhuizen
Gasten: Karlijn Saris en Jorit Verkerk
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Van optimisme naar activisme: de evolutie van Sir David Attenborough
Deze week wordt hij 100 jaar, de wereldberoemde bioloog en televisiemaker met die nóg beroemdere stem: Sir David Attenborough. Om dat te vieren, blikken we terug op zijn leven en carrière. Hoe beïnvloedde …
Shownotes
Deze week wordt hij 100 jaar, de wereldberoemde bioloog en televisiemaker met die nóg beroemdere stem: Sir David Attenborough. Om dat te vieren, blikken we terug op zijn leven en carrière. Hoe beïnvloedde Attenborough de natuurfilm? Hoe veranderde hij van rasoptimist naar klimaatactivist? En had hij altijd al die betoverende stem?
Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via [email protected].
Host: Karlijn Saris
Gasten: Gemma Venhuizen en Marcel Haenen
Redactie en montage: Rosa van Toledo
Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Hier stehen die neuesten 40 von 444 Folgen. Ältere Folgen findest du im Feed des Podcasts.
Ähnliche Podcasts
Mehr Wissenschaft-Podcasts
Ist das dein Podcast?
Bestätige es mit einem Eintrag in deinem Feed: Du bekommst hier einen Code, trägst ihn als podcast:txt in den Kanal deines Feeds ein, und wir prüfen ihn. Danach steht dein Podcast als „verifiziert“ bei SoundNode.