Zum Inhalt springen

164. "Hejtuj reżim, nie ludzi" - z białoruską opozycjonistką o Łukaszence i Trumpie

11.09.2026 · 1 Std. 10 Min.

Shownotes

Tymczasem, bez większego zainteresowania ze strony naszych mediów, minęło sześć lat odkąd Aleksandr Łukaszenka utopił największe prodemokratyczne protesty we krwi.


Z tej okazji postanowiłem rzucić nieco światła na Białoruś - państwo, którym bardzo rzadko się interesujemy. Albo traktujemy je jako białą plamę na mapie, albo jak rosyjską gubernię, taką mini-Rosję. Nie będę ukrywał, że mówiąc “my”, kieruję oskarżycielski paluch także na siebie.


Tymczasem na Białorusi dzieją się ostatnimi czasy ciekawe rzeczy. Dochodzi do dziwnego zbliżenia Trump - Łukaszenka. Zbliżenie to w Polsce objawia się między innymi kuriozalnymi wypowiedziami byłego szefa Agencji Wywiadu Piotra Krawczyka. Dyskutowane jest zdjęcie sankcji z białoruskiego potasu. Dochodzi do wymiany więźniów, w tym przetrzymywanego przez pięć lat Andrzeja Poczobuta (który niedawno właśnie na Białoruś wrócił). Służby prowadzą wojnę hybrydową z zachodnimi sąsiadami, pchając przez granicę ludzi (Polska i Łotwa) oraz balony z kontrabandą (Litwa). Białoruska gospodarka coraz mocniej odczuwa strategiczne związanie się z gospodarką rosyjską - która jest przecież w tarapatach. Na białoruskie wsie spadają ukraińskie drony, ale za mówienie o tym można trafić na dołek. Ukraińskie władze grożą uderzeniami na infrastrukturę wojskową, wspomagającą rosyjskie ataki rakietowe. Do szkół przyjeżdżają “weterani” zbrodniczej Grupy Wagnera, indoktrynować dzieci w duchu wielkoruskiego putinizmu. Lokalnie brakuje ropy. A niedawno na jakiś czas zabrakło… ziemniaków.


Zamordyzm trwa. Opozycjoniści są w więzieniach lub zagranicą. Czasem muszą ściągać rodziny, bo je też się prześladuje. Przynajmniej kilkoro zniknęło. Nadal można trafić do więzienia za wpis w internecie albo bransoletkę z kolorami flagi niepodległej Białorusi. Władza przekonuje, że lada moment nastąpi polsko-litewska inwazja. Formalnie w pełni popiera putinową wojnę. W praktyce wcale się do niej nie pali, podobnie zresztą jak większość społeczeństwa, w tym żołnierzy. Mińsk zapewnia, że niczego nie pragnie tak bardzo, jak pokoju. I toczy hybrydową wojnę z Polską i Litwą.


Trwa też walka społeczeństwa o zachowanie godności. I tej walce właśnie poświęcamy sporą część naszej rozmowy. Naszej, czyli mojej i Wiktorii - białoruskiej opozycjonistki na uchodźctwie. Rozmawiamy o strategiach oporu opozycjonistów. O cenie, jaką są gotowi zapłacić. I o ryzyku, na które się godzą. O represjach, jakie na nich spadają. O tym że to nie sprint, tylko maraton. O tym jak, pomimo działania machiny przemocy, na Białorusi próbują funkcjonować instytucje społeczeństwa obywatelskiego. Jak zaangażowanie ludzi zaczyna się od biblioteki, ochrony przyrody czy sporu z lokalnym urzędnikiem. A czasem od takiego drobiazgu jak korzystanie z języka białoruskiego, zamiast rosyjskiego. Jakie wyzwania stoją przed rodzicami młodzieży w wieku szkolnym. Jak potrzeba czasu, by stłamszony sześć lat temu opór osiągnął masę krytyczną. Jak dorosnąć musi kolejne pokolenie. Kiedy nastąpi jakaś rewolucja. I czy w ogóle. Mówimy o tym co inspiruje do aktu nieposłuszeństwa.


Rozmawiamy także o gotowości - a raczej: jej braku - społeczeństwa na dołączenie do wojny. O motywacjach Łukaszenki i Trumpa. O cichym zaangażowaniu nieznanych nam z nazwisk urzędników amerykańskiego Departamentu Stanu na rzecz białoruskiej demokracji. O gospodarczej stagnacji, sankcjach, eksporcie potasu, nastrojach w wojsku. Oraz - a jakże - o tym jak Łuce udało się doprowadzić do kryzysu ziemniaczanego w europejskiej stolicy tego warzywa.


Wypowiedzi Wiktorii przetłumaczyliśmy i wygenerowaliśmy polską wersję za pomocą sztucznej inteligencji. Za jej zgodą, rzecz jasna.


Zachęcamy do wspierania nas na Patronite:

https://patronite.pl/Podkast_Dezinformacyjny


Alle Folgen von Podkast Dezinformacyjny

Einstellungen

Darstellung

Sprache

Bestimmt, welche Sender dir auf der Startseite zuerst gezeigt werden.

Verlauf

Zuletzt gehörte Sender und Folgen und deine letzten Suchen liegen nur in diesem Browser.

Hinweise

Ein kurzer Hinweis, wenn ein Podcast, dem du folgst, eine neue Folge hat. Einzelne Podcasts stellst du über die Glocke auf ihrer Seite ab.

Konto

Favoriten speichern – in der App und auf der Website.

Tastenkürzel

/
Suche öffnen
Leertaste
Abspielen oder anhalten
← →
Im Player: 15 s zurück, 30 s vor (Folgen) · im Regal: nächste Kachel
↑ ↓
Im Regal: Ziel innerhalb der Kachel
Pos1 / Ende
Im Regal: erste bzw. letzte Kachel
Esc
Fenster oder Menü schließen
?
Diese Übersicht
Läuft gerade

Zur Senderseite

Als Nächstes

    Folgen mit „Als Nächstes“ vormerken – sie laufen nach der aktuellen Folge.