Zum Inhalt springen

Polityka o historii. Prof Sobkowiak-Tabaka: Kobieta w epoce kamienia i łowcy-zbieracze. Jak archeologia zmienia historię?

07.07.2026 · 47 Min.

Shownotes

Czy historia prehistorii została opowiedziana głównie z męskiej perspektywy i jak żyła przeciętna kobieta w epoce kamienia? Kim byli łowcy zbieracze oraz jak archeologia zmienia historię?

W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o tym, jak współczesna archeologia i najnowsze badania DNA zmieniają nasze wyobrażenie o kobietach, dawnych społecznościach i codziennym życiu ludzi sprzed tysięcy lat.

Gościnią odcinka jest prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pytamy, dlaczego przez dekady archeologia przedstawiała prehistorię niemal wyłącznie jako świat mężczyzn łowców i biernych kobiet. Kim byli łowcy zbieracze, jak wyglądało życie w epoce kamienia łupanego i dlaczego coraz więcej odkryć podważa klasyczny podział na „mężczyznę łowcę” i „kobietę zbieraczkę”?

Omawiamy najnowsze odkrycia archeologiczne dotyczące kobiet chowanych z bronią myśliwską (słynny pochówek nastolatki z Peru). Analizujemy również tajemnicze figurki, takie jak Wenus z Willendorfu. Czy paleolityczne „wenuski” rzeczywiście były symbolami płodności, czy może pełniły znacznie bardziej złożoną funkcję społeczną i rytualną? Rozmawiamy też o śladach dłoni pozostawionych w miejscach takich jak Jaskinie Rąk (Cuevas de las Manos) i o tym, przez kogo naprawdę została stworzona sztuka prehistoryczna.

To również opowieść o codzienności dawnych ludzi: opiece nad dziećmi, szyciu ubrań, przygotowywaniu żywności i o wiedzy, która pomagała przetrwać. Rozmawiamy o kobietach szamankach, pochówkach interpretowanych jako groby uzdrowicielek oraz o tym, jak wyglądały relacje społeczne w świecie pierwszych wspólnot.

W rozmowie pojawia się też temat troski i opieki w świecie neandertalczyków oraz pytanie o to, jak współczesna nauka, od archeologii mikrośladów po genetykę, zmienia nasze rozumienie przeszłości. Okazuje się, że dawny człowiek był znacznie bardziej złożony, różnorodny i emocjonalny, niż przez lata sądziliśmy.

Czego dowiesz się z odcinka?
1. Dlaczego archeologia przez lata błędnie przedstawiała rolę kobiet w prehistorii.
2. Czy kobiety naprawdę polowały i kim byli łowcy-zbieracze.
3. Jak najnowsze odkrycia archeologiczne i badania DNA zmieniają historię naszych przodków.

Oś czasu:
00:00 - Najciekawsze fragmenty
01:47 - Dlaczego archeologia jest niesprawiedliwa dla kobiet?
03:30 - Wenuski: czym były i dlaczego wciąż są obecne w sztuce?
08:46 - Czym są nieudane próby neotylizacji?
15:55 - Polowania kobiet: jak wyglądały?
23:22 - Czym są modne skręty w nauce?
29:15 - Jak jesteśmy w stanie zbadać częstotliwość porodów z epoki kamienia?
37:55 - Badania DNA a paleolit

Alle Folgen von Polityka o historii

Einstellungen

Darstellung

Sprache

Bestimmt, welche Sender dir auf der Startseite zuerst gezeigt werden.

Verlauf

Zuletzt gehörte Sender und Folgen und deine letzten Suchen liegen nur in diesem Browser.

Hinweise

Ein kurzer Hinweis, wenn ein Podcast, dem du folgst, eine neue Folge hat. Einzelne Podcasts stellst du über die Glocke auf ihrer Seite ab.

Konto

Favoriten speichern – in der App und auf der Website.

Tastenkürzel

/
Suche öffnen
Leertaste
Abspielen oder anhalten
← →
Im Player: 15 s zurück, 30 s vor (Folgen) · im Regal: nächste Kachel
↑ ↓
Im Regal: Ziel innerhalb der Kachel
Pos1 / Ende
Im Regal: erste bzw. letzte Kachel
Esc
Fenster oder Menü schließen
?
Diese Übersicht
Läuft gerade

Zur Senderseite

Als Nächstes

    Folgen mit „Als Nächstes“ vormerken – sie laufen nach der aktuellen Folge.