Saltar al contenido

Polityka o historii. Prof Sobkowiak-Tabaka: Kobieta w epoce kamienia i łowcy-zbieracze. Jak archeologia zmienia historię?

7 de julio de 2026 · 47 min

Notas del episodio

Czy historia prehistorii została opowiedziana głównie z męskiej perspektywy i jak żyła przeciętna kobieta w epoce kamienia? Kim byli łowcy zbieracze oraz jak archeologia zmienia historię?

W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o tym, jak współczesna archeologia i najnowsze badania DNA zmieniają nasze wyobrażenie o kobietach, dawnych społecznościach i codziennym życiu ludzi sprzed tysięcy lat.

Gościnią odcinka jest prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pytamy, dlaczego przez dekady archeologia przedstawiała prehistorię niemal wyłącznie jako świat mężczyzn łowców i biernych kobiet. Kim byli łowcy zbieracze, jak wyglądało życie w epoce kamienia łupanego i dlaczego coraz więcej odkryć podważa klasyczny podział na „mężczyznę łowcę” i „kobietę zbieraczkę”?

Omawiamy najnowsze odkrycia archeologiczne dotyczące kobiet chowanych z bronią myśliwską (słynny pochówek nastolatki z Peru). Analizujemy również tajemnicze figurki, takie jak Wenus z Willendorfu. Czy paleolityczne „wenuski” rzeczywiście były symbolami płodności, czy może pełniły znacznie bardziej złożoną funkcję społeczną i rytualną? Rozmawiamy też o śladach dłoni pozostawionych w miejscach takich jak Jaskinie Rąk (Cuevas de las Manos) i o tym, przez kogo naprawdę została stworzona sztuka prehistoryczna.

To również opowieść o codzienności dawnych ludzi: opiece nad dziećmi, szyciu ubrań, przygotowywaniu żywności i o wiedzy, która pomagała przetrwać. Rozmawiamy o kobietach szamankach, pochówkach interpretowanych jako groby uzdrowicielek oraz o tym, jak wyglądały relacje społeczne w świecie pierwszych wspólnot.

W rozmowie pojawia się też temat troski i opieki w świecie neandertalczyków oraz pytanie o to, jak współczesna nauka, od archeologii mikrośladów po genetykę, zmienia nasze rozumienie przeszłości. Okazuje się, że dawny człowiek był znacznie bardziej złożony, różnorodny i emocjonalny, niż przez lata sądziliśmy.

Czego dowiesz się z odcinka?
1. Dlaczego archeologia przez lata błędnie przedstawiała rolę kobiet w prehistorii.
2. Czy kobiety naprawdę polowały i kim byli łowcy-zbieracze.
3. Jak najnowsze odkrycia archeologiczne i badania DNA zmieniają historię naszych przodków.

Oś czasu:
00:00 - Najciekawsze fragmenty
01:47 - Dlaczego archeologia jest niesprawiedliwa dla kobiet?
03:30 - Wenuski: czym były i dlaczego wciąż są obecne w sztuce?
08:46 - Czym są nieudane próby neotylizacji?
15:55 - Polowania kobiet: jak wyglądały?
23:22 - Czym są modne skręty w nauce?
29:15 - Jak jesteśmy w stanie zbadać częstotliwość porodów z epoki kamienia?
37:55 - Badania DNA a paleolit

Todos los episodios de Polityka o historii

Ajustes

Visualización

Idioma

Determina qué emisoras ves primero en la página de inicio.

Historial

Las emisoras y episodios escuchados recientemente y tus últimas búsquedas solo se guardan en este navegador.

Avisos

Un breve aviso cuando un pódcast que sigues tiene un episodio nuevo. Puedes desactivar pódcast concretos con la campana de su página.

Cuenta

Guarda tus favoritos: en la app y en la web.

Atajos de teclado

/
Abrir búsqueda
Espacio
Reproducir o pausar
← →
En el reproductor: 15 s atrás, 30 s adelante (episodios) · en una fila: siguiente tarjeta
↑ ↓
En una fila: destino dentro de la tarjeta
Inicio / Fin
En una fila: primera o última tarjeta
Esc
Cerrar ventana o menú
?
Este resumen
Reproduciendo ahora

Ir a la emisora

A continuación

    Añade episodios con «A continuación»: sonarán después del episodio actual.