Pular para o conteúdo

163. Trzęsienie ziemi w Lizbonie: Katastrofa, która zmieniła świat

5 de maio de 2026 · 1 h 32 min

Notas do episódio

Ta katastrofa zmieniła świat, w którym żyjemy, choć wydarzyła się 271 lat temu i dotknęła niewielkiego kawałka Europy i Afryki. Opowiadamy o wielkim trzęsieniu ziemi, które w 1755 roku zdemolowało Lizbonę, a przy okazji wywołało wielką aferę na najwyższych szczeblach.

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.researchgate.net/publication/4853462_The_Lisbon_earthquake_and_the_scientific_turn_in_Kant's_philosophy
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-8222-1_13
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-39603-8_5
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264370797000197
https://sos.noaa.gov/catalog/datasets/tsunami-historical-series-lisbon-1755/
https://en.wikipedia.org/wiki/1761_Lisbon_earthquake
https://www.nature.com/articles/s41561-025-01781-6
https://www.academia.edu/13613056/Source_of_1755_Lisbon_earthquake_and_tsunami_investigated
https://www.europeana.eu/en/stories/what-was-the-impact-of-the-great-lisbon-earthquake-in-1755
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1040618221005474
https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,31238006,markiz-pombal-byl-okrutnikiem-i-tyranem-ale-to-on-odbudowal.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Poemat_o_zag%C5%82adzie_Lizbony
https://en.wikipedia.org/wiki/Parochial_Memories_of_1758
https://en.wikipedia.org/wiki/Gorringe_Ridge
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pra%C3%A7a_do_Com%C3%A9rcio
https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99ta_nakazane
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_Ribeira
https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JB003931
https://royalsocietypublishing.org/rstl/article/doi/10.1098/rstl.1759.0057/119685/LV-Conjectures-concerning-the-cause-and
https://pl.wikisource.org/wiki/Kandyd

Todos os episódios de Crazy Nauka

Configurações

Exibição

Idioma

Define quais estações você vê primeiro na página inicial.

Histórico

As rádios e episódios ouvidos recentemente e suas últimas buscas ficam só neste navegador.

Avisos

Um aviso rápido quando um podcast que você segue tem um episódio novo. Desative podcasts individuais pelo sino na página deles.

Conta

Salve favoritos – no app e no site.

Atalhos de teclado

/
Abrir busca
Espaço
Reproduzir ou pausar
← →
No player: voltar 15 s, avançar 30 s (episódios) · na fileira: próximo bloco
↑ ↓
Na fileira: alvo dentro do bloco
Home / End
Na fileira: primeiro ou último bloco
Esc
Fechar janela ou menu
?
Esta visão geral
Tocando agora

Ir para a estação

A seguir

    Adicione episódios com “A seguir” – eles tocam depois do episódio atual.