Skip to content

Dlaczego szukamy winy w innych? Cień, ego i trudne relacje | Jarosław Gibas

September 27, 2026 · 1 h 13 min

Show notes

🎙️ Zapraszam na kolejny odcinek podcastu „Pokój Przesłuchań” — przestrzeni rozmów o biznesie, technologii, prawie i bezpieczeństwie cyfrowym.Tym razem przyglądamy się cieniowi - tym częściom nas samych, które wypieramy lub których nie chcemy w sobie dostrzec. Rozmawiamy o wybuchach złości, przerzucaniu winy i zachowaniach, których konsekwencje ponoszą także nasi bliscy. Moim gościem ponownie jest Jarosław Gibas - socjolog, nauczyciel i autor książki „Pojednanie z cieniem. Jak zaakceptować mroczną stronę naszej osobowości i przejąć nad nią kontrolę".

Zaczynamy od tego, czym jest cień i skąd się bierze. Jarosław przybliża pojęcie kojarzone z Carlem Gustavem Jungiem, zwracając uwagę na jego społeczny wymiar. Wracamy do dzieciństwa, potrzeby akceptacji i komunikatów takich jak „chłopaki nie płaczą” czy „dziewczynki powinny być grzeczne”. Co dzieje się z emocjami i cechami, których nauczyliśmy się wstydzić?

„Nie byłem wtedy sobą” - to zdanie pojawia się w rozmowie wielokrotnie. Przyglądamy się sytuacjom, w których reagujemy w sposób zaskakujący nawet dla nas samych. Jarosław opowiada o gwałtownych wybuchach, ale też o mniej widocznych przejawach cienia: złośliwościach, nadmiernej krytyce i wyładowywaniu frustracji na osobach, które nic nam nie zrobiły. Dlaczego po trudnej rozmowie z szefem obrywa ktoś zupełnie inny?

Czy wszystko, co ukrywamy w cieniu, musi być złe? Rozmawiamy o odrzucanej wrażliwości, samodzielności i umiejętności stawiania granic. Pojawia się również temat wstydu przed promowaniem własnej pracy. Jarosław pokazuje na przykładach, jak przekonanie, że czegoś „nie wypada” robić, może ograniczać nas także w dorosłym życiu.Ważnym wątkiem jest projekcja - przypisywanie innym tego, czego nie chcemy uznać w sobie. Skąd bierze się potrzeba ciągłego wytykania cudzych wad? Kiedy krytyka może mówić coś również o osobie, która ją wygłasza? Pojawia się opowieść o mężczyźnie, który obwiniał żonę o przekładanie jego rzeczy, a po rozwodzie odkrył, że przedmioty nadal znikają ze swoich miejsc.Przyglądamy się też roli ego w chronieniu obrazu samych siebie. Dlaczego łatwiej znaleźć winnego niż przyznać się do błędu? Jarosław opowiada o uldze, jaką daje przerzucenie odpowiedzialności, i o tym, dlaczego taka ulga nie rozwiązuje problemu.Dużą część rozmowy poświęcamy roli kozła ofiarnego w rodzinie. Jak dochodzi do tego, że za kolejne niepowodzenia obwiniana jest zawsze ta sama osoba? Co dzieje się, gdy tę opowieść zaczynają powtarzać rodzeństwo, dalsza rodzina i znajomi? Rozmawiamy o kosztach ponoszonych przez osobę stale stawianą w roli winnego oraz o przenoszeniu rodzinnych schematów do późniejszych związków.Od czego zacząć pracę z własnym cieniem? Rozmawiamy o przyglądaniu się swoim reakcjom, przyjmowaniu niewygodnych informacji i słuchaniu życzliwych bliskich. Jarosław przywołuje historię ojca, który zapytał syna o swoje cienie i usłyszał odpowiedź, jakiej się nie spodziewał. Wraca przy tym ważne rozróżnienie: uznanie, że jesteśmy zdolni do określonych zachowań, nie oznacza zgody na krzywdzenie innych.Pytam także o słowa „nie wiem, co we mnie wstąpiło”, które słyszę w swojej pracy zawodowej. Kiedy mogą wyrażać próbę zrozumienia własnego zachowania, a kiedy służą odsuwaniu od siebie odpowiedzialności?

All episodes of Pokój Przesłuchań

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.