Saltar al contenido

#70 - Dlaczego fizyka utknęła? Kwanty kontra grawitacja | prof. Jerzy Kowalski-Glikman

23 de septiembre de 2026 · 57 min

Notas del episodio

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem o kwantowej grawitacji, o tym, dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią Einsteina i jak fizycy próbują sprawdzić swoje pomysły.

Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią grawitacji Einsteina? Co czarne dziury mówią nam o granicach naszego opisu świata? I jak możemy szukać śladów kwantowej grawitacji w obserwacjach kosmosu?

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem, fizykiem teoretycznym zajmującym się kwantową grawitacją i strukturą czasoprzestrzeni.

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Jak ogólna teoria względności zmieniła nasze rozumienie czasu i przestrzeni?
- Co oznacza, że materia wpływa na geometrię czasoprzestrzeni, a geometria na ruch materii?
- Jak zasada nieoznaczoności wiąże się z możliwością obserwowania coraz mniejszych obiektów?
- Czym jest długość Plancka i czy wyznacza granicę tego, co możemy zaobserwować?
- Dlaczego wnętrza czarnych dziur i bardzo wczesny Wszechświat wymagają pełniejszego opisu?
- Czy osobliwości oznaczają istnienie nieskończoności w przyrodzie, czy granicę stosowalności teorii?
- Z jakimi problemami mierzą się teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja?
- Jak można sprawdzać teorie dotyczące skal energii poza zasięgiem naszych eksperymentów?
- Czy obserwacje błysków gamma mogą ujawnić zależność prędkości światła od energii?
- Dlaczego czas i przestrzeń odgrywają różne role w mechanice kwantowej i ogólnej teorii względności?
- Jak sztuczna inteligencja zmienia pracę fizyków i czy trafne przewidywania wystarczą, żeby mówić o zrozumieniu świata?

Prof. Jerzy Kowalski-Glikman jest związany z Instytutem Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Zajmuje się kwantową grawitacją, strukturą czasoprzestrzeni oraz możliwościami sprawdzania modeli teoretycznych za pomocą obserwacji astrofizycznych. Jest również popularyzatorem nauki i autorem tekstów publikowanych w portalu Pulsar.

Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Kowalski-Glikman

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp
00:00:59 Jak fizyka rozumie czas i przestrzeń?
00:07:37 Zasada nieoznaczoności i granice pomiaru
00:11:47 Długość Plancka i granice rozdzielczości
00:16:28 Dlaczego potrzebujemy kwantowej grawitacji?
00:20:24 Czarne dziury, osobliwości i początek Wszechświata
00:26:27 Teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja
00:31:19 Poszukiwanie rozpadu protonu i testowanie nowych teorii
00:35:49 Błyski gamma i poszukiwanie śladów kwantowej grawitacji
00:41:47 Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z grawitacją?
00:46:42 Sztuczna inteligencja w pracy fizyka
00:49:27 Czy zrozumiemy teorię stworzoną przez AI?

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt:
Sebastian Jaskulski

Todos los episodios de To Bardziej Skomplikowane

Ajustes

Visualización

Idioma

Determina qué emisoras ves primero en la página de inicio.

Historial

Las emisoras y episodios escuchados recientemente y tus últimas búsquedas solo se guardan en este navegador.

Avisos

Un breve aviso cuando un pódcast que sigues tiene un episodio nuevo. Puedes desactivar pódcast concretos con la campana de su página.

Cuenta

Guarda tus favoritos: en la app y en la web.

Atajos de teclado

/
Abrir búsqueda
Espacio
Reproducir o pausar
← →
En el reproductor: 15 s atrás, 30 s adelante (episodios) · en una fila: siguiente tarjeta
↑ ↓
En una fila: destino dentro de la tarjeta
Inicio / Fin
En una fila: primera o última tarjeta
Esc
Cerrar ventana o menú
?
Este resumen
Reproduciendo ahora

Ir a la emisora

A continuación

    Añade episodios con «A continuación»: sonarán después del episodio actual.